affectuoſius a patre diligit̉ quāto ſua effigies in filio ſimilior ⁊ expreſſior inuenit̉. paterna facies ꝯfūditur quando aliquid turpede filijs ſubaudit̉ paternus animus gͣuiteroffēditur quando aliqua contumax rebellioin filijs p̄ſentatur. circa filiorum educacionēmaxima parentū cura diligitur et ob ſpempoſteritatis filijs hereditas cuſtoditur ꝓpterpateriā offenſam et contemptū ſepe ẜm leges ex hereditacionis pena filijs ꝑcutitur etpunitur nulla prorſus maior eſt ingratitudoꝙ ꝑuerſorum filiorum quando ẜm acceptūbeneficium a parentibꝰ eis non ſuccurriturnec a filijs neceſſitatis tempore ſubuenit̉ ꝓhonorificencia parentum filijs ſepe impenditur. honor ⁊ largitur primogenito filio debei̓maior heriditatis porcio a legibus diffinit̉ſꝫ ꝓpter patris iniuriam illius pͥmogeniturealiqn̄ pͥmogenito tollitur et alius qͥ dignioreſt primogeniture titulo inueſtit̉ ſicut dicitIeroꝰ. ſuꝑ gloſam gen̄. xlix. Ruben primogenitus ineus ⁊cͣ tu inquit iuxta ordinem natiuitatis tue hereditatem quā iure pͥmogeniture habere debuiſti regnum ſcꝫ et ſacerdociumꝑ̄didiſti ⁊cͣ. Filij igit̉ qui ꝑ naturam deberēteſſe ſicut ꝑentes nobiles. diuites et liberi ꝑculpam efficiūtur viles. pauperes atꝫ ſeruiqͣre ſupra de malo ſeruo ⁂¶ Capitulū. ſedecimum de ſeruo:Eruus ẜm yſid̓. a ſeruando ē dictusnam quondā quidam captiui ſeruabant̉ vel vt capite plecterent̉. vel vtp̄cō r̓dimerenʳ Vel a ſeruiēdo ſūt dicti eo ꝙvilioribus officijs que dominis non conueniunt nec filijs mancipat̉. Seruoꝝ triplexeſt genus vt dicit yſid̓. quidam enim ſuntvernaculi ſiue originarij ſcilicet qui in ſeruitute ſunt nati et tales multis penis legalibꝰſubiciunt̉ quia ſua vendere vel alienare nonpo ſunt nec contrahent̉ dignitatis officiumaſſume̓. nec eciā teſtimoniū perhibere niſi dominorum ſuorum voluntate Vnde ſine infancia exiſtētes ſepe pena infamie puniunt̉ Alijſunt ſerui empticij qͥ a barbaris vel hoſtibꝰcapti vel ēpti iugo ẜuitutis ſūt opp̄ſſi. tercijconducticij qui non ex neceſſitate ſed voluntate ſeruiunt ob ſpem lucri. et hij propriefamuli a famulando ſūt dicti id eſt obſequēdo vt dicit yſiderꝰ. Sunt itaqꝫ multe vilescondiciones ſeruorum malorum de quibꝰſupra dictum eſt in tractatu de ancilla que⁊ ibi 3.¶Capitulum deciniumſeptimum de ſeruomalo et nequamUc de ſeruo nequam addendum eſtꝙ in multis ſibi et alijs nociuus. Solet enim eſſe ebrioſus et tunc bona dominiſui vel negligit vel furtiue ſubtrahit et expēdit ꝓu̓. xxx. oꝑariꝰ ebrioſus n̄ locupletabit̉Item reuerſus eſt ⁊ ocioſus et tunc tempusconceſſū ad laborandū inutiliter perdit. ſicutſeruis dixit pater familias Quid ſtatis hictota die ocioſi. Et ecc̄i. xxxij. mitte ſcruū inoꝑacionē ne vacet. ſic enim decet illū Itemde bonis domini ſui ꝓdigus omnia diſſipatet ꝯſumit math̓ xviij. diffamatꝰ eſt villicusꝙ diſſipaſſet bona domini ſui. Item piger ⁊ſompnolētꝰ ⁊ deſidioſus oīa regocia dn̄i ſuinegligit et omittit Ecc̄i. xxxvij. diʳ. cū ẜuoſuo pigro tracta de opere Et luc̄. xix. diʳ. ſeruus piger abſcondit talentum domini ſui interra ⁊ abijt. Item ꝓteruus et cuicoſus eciāſuꝑ dominū ſe extollit. ecc̄i. x. Vidi ẜuos inequis ⁊cͣ. et ꝓu̓. xxix. ꝑ ẜuū cū regnauerit ⁊cͣIten cupidus lucri auidus lucꝝ domini ſuiin ꝓp̓m ſuū ꝯuertit. Exemplū de gezi ſeruoheliyſei qui ſub nomine domini ſui peccuniāpecijt. obtinuit. detulit ⁊ abſcondit. iiij. regItem ſuperbo et p̄ſumptuoſus domini ſui imperiū ꝑiupendit ſicut dixit miſphiboſeth deſiba ſeruo ſuo. ſeruus meus cōtempſit medomine mi rex ⁊ aſinū ſterne̓ noluit. ij. reg̓xvi. et Iob xix. ſeruū meū ⁊cͣ. Item cum ſitdurus ⁊ malicōſus graciā ſibi fieri deſiderat⁊ appetit. ſꝫ obtētā alijs nō impēdit. math̓.xx. ẜue neꝙͣ omne debitū dimiſi qͥa rogaſtiItē incrumſcriptꝰ ē ⁊ obliuioſus ignoras ꝙdeſuis exceſſibꝰ ſit racōeꝫ dn̄o ſuo redditur.ad memoriā non r̓ducit. luce xij. ſi dixei̓t dominus meus morā facit venire ⁊cͣ. Item iracūdus ⁊ ſedicioſus totā ꝑturbat familiā ⁊ offēdit. luce xiij. ſi inceꝑit ſeruus ille bibe̓ ⁊ inebriai̓ ⁊ familiā ꝑcutere. veīet dominus eiꝰ ⁊cͣItē maledictus ⁊ linguoſus de omnibꝰ et pͥcipue de dn̄o ſuo maledicit ſicut pꝫ de ſibaẜuo miſphiboſeth q̄ eū apud regē accuſauitij. reg. xv. Ecc̄i. vij. Ne audias ſeruū maledicentem tibi. Item ſi fuerit delicatus et delicioīe nutritus contra dominum ſuum recalcitrat ⁊ reſiltit. ꝓu̓. xxix. qui delicate nutritſeruum ſuum et cetera et iterum non decentſeruum delicie. Item fraudolentus ⁊ doloſusinſidias domino ponit et quandoqꝫ ipſū int̓ficit ſiue prodit: iiij. regum xxix tetenderūtei inſidias ſerui ſui et interfecerunt regemin domo ſua. Item domino ſuo exiſtens inuirioſus ab eo fugit et ipſum deſerens aduerſario ſuo ſe coniungit iij. regum ij. fugerūtſerui ſemeyigēth et ceterā. Et primo regūxxv. increuerūt ſerui qͥ fugiūt domīos ſuos