Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

in aſculū habuerit in vtero. primo ad mouen pedem dextrū admouebit. ſi vero femināgeſtauei̓t econuerſo Item dicit̉ ab eodē li. ij.. iij. omne animal multoꝝ digitoꝝ in pedibus eſt multoꝝ filioꝝ econuerſo. Item li. ij.pedes omniū quadrupediū. ſunt ex oſſe neruis modica carne Similiter et volatiliū etbipedaliū preter hominē cuius pedes ſunt ſubtus multe carnis. et hoc ꝓpt̓ oſſiū neruoꝝm̄ltipliciū defēſionē Itē ſūt aīancia vtēcia pede loco manus vt ſimea in quadrupedibꝰ.pſitacus porphirio in volatilibꝰ Nam pedūadiutorio ſe iuuant in cibando. Item idē lixiij. Nullū aīal hn̄s ſciſſuras m̄ltas ī pede hꝫcornua Et tn̄ aīal hn̄s culmos in ore ꝓminētes. hꝫ vngulas pedis ſciſſas ſicut aꝑ. Itēli. xiiij. Pedes ī apibꝰ poſteiores maiores ſūtꝙͣ medij vel āteriores ꝓpt̓ ābulacōeꝫ vt citoeleuent̉ a terra qn̄ voluerīt euolae̓ Itē li. xvi.omne animal quadrupes habens multas ſciſſuras vt leo. canis. lupus. vulpes. generantfilios cecos De pede vero r̓collige qm̄ pes ē invltimo animalis ad eius perfectionē. longusplanus. ꝯcauus. ꝓpter formacionē veſtigijet impreſſionē. digitis eciā diſtinctus ꝓpterſui forciorē detencionē. Oſſeus nerueus ꝓpter meliorem duracionē. in animalibus neceſſarius ad eoꝝ erectionē et mocionē. Inſuperad eoꝝ defenfenſionē. In volatilibus ſciſſi pedis curui vnguis ad victꝰ adquiſicōeꝫ involatilibꝰ clauſi pedis ad ſui regnū in aqͣs directionē Et de pedū ꝓp̓etatibꝰ ſufficiāt. Capitulū. lv. de planta⁂lanta pedis eſt extrema pars aīalisa planicie ſic dicta. Planicies em̄ inca ſic exigitur vt forcius terre imprimat̉ vt dicit yſid. duriori cute veſtit̉ ꝙͣ cetea̓pars corꝑis. ne a ſpinis vel alijs obicibus paciaʳ ſubitō Ideo aīanciū pedes vngulis ſoleis muniū̓ ne de facili calcādo offēdāt̉ Plāte eciā tociꝰ corꝑis mole pōde̓ opprimūcalceis ſoleis indigēt ne ledant̉ vt dic̄ yſid̓. Capitulū. lvi. de calceo¬⁂Alceus poſtei̓or pars pedis ē. inferior a calcā do dictus. quia eo terre veltigia imprimunt̉ vt dicit yſid̓. Et ērotundus ne de facili ledat̉. oblongus vt imprimat̉ firmius. Solidus eciā fuit factus nede facili primeret̉. Ex mollibꝰ ligaminibꝰcauilla ꝯligatus eſt. vt ſurſū deorſū faciliusmoueret̉ vulnera ſibi impreſſa difficilis ſuntcuracionis ꝓpter paucitatē carnis. ꝓpt̓motus ꝯtinuacionē vt dicit ꝯſtā. li. ij. ca. x.Capitulū. lvij. de oſſibꝰ.Icto de proprietatibus membrorumprincipaliū et officialium. de conſimilibusmembris eoꝝ ꝯdicionibꝰ nunc dicendū eſtet primo de oſſibꝰ. oſſa ſūt tociꝰ corpoīsſolidamēta vt dicit yſid̓. In ipſis em̄ roburꝯſiſtit animalis Sūt aūt oſſa ab vſto dictaquia ab antiquis vrebant̉. vel vt alij putātab ore dicunt̉ oſſa. eo in ore pateant.vbiqꝫ cute carnibus tecta celantur exceptoſolo ore in quo oſſa denciū demonſtrant̉.pago em̄ oſſa capitis ſunt dicta. eo ſuntpacta neruis velud glutino quodā ad hereātverticule aūt dicunt̉ ſūme oſſiū ꝑtes. nodisgroſſioībus ꝯglobate ſic dicte. eo ad flexionē mēbroꝝ vtant̉. vt dicit yſid̓. li. ij. Secū ꝯſt. aūt in li. ij. Os eſt durior ficcior ꝑscorꝑis animalis. Et hoc fuit neceſſariū. autquia oſſa ſunt corꝑis fundamenta. ſuper quetocius fabrica eſt ſita. et ideo oportuit ea eſſefirmiora aūt qui a ab exterioribus defendūtinteriora. Sunt aūt oſſa in corpore multa inſpecie diuerſa et hoc ꝓpter maiorem capitisvel ꝓpter motus leuioris facilitatē. vel ꝓptercauendā nimiā corporis paſſibilitatē Tantaem̄ eſt inter mēbra corpois ꝯligancia vnopaciente omnia ꝯpaciunt̉. vn̄ natura fere omnia duplicauit mēbra vt ſi vnū pateret̉. alte ꝯpateret̉. ideo vbi oportuit plura ꝯpegitoſſa. In ꝙͣ titate ſūt diu̓ſa. qͥa in magnisbris ſūt magna. in ꝑius ꝑua. Itē ſūt in qͣlitate diu̓ſa. quedā ſūt longā. quedā rotūdaquedā ꝯcaua. quedā ſolidā. Solidā ſūt qͥdēꝓpt̓ maiorē firmitatē. ꝯcaua vero ꝓpt̓ maiorēmotus leuitatē qͥa mgͣna erāt mobiliafecit ea natua̓ ꝯcaua duabꝰ de cauſis medullis ſūt plena. ne ſcꝫ ꝯcauitate frāgeren̉. vtinde nutrirē̉. vn̄ eu aporacōeꝫ medulle poros oſſiū carnes ſūt ipſis oſſibꝰ vicinioresſūt ceteris dulciores. Sūt eciā oſſa. qͥbuſdān̓uis inuicē ꝯſtricta. ne ex nimio motū oſſiūſe iūgerent̉ ſibi inuicē efficacius cōoperent̉.In pͥma aūt oſſiū ꝯiunctionē ineſt quedā viſcōſa huīditas vt leuius inuicē moueren̉ Sūteciā in ex̓mitatibꝰ cartillagine veſtita. ne exnimia ꝯfricacōe lederē̉ Hucuſꝫ ꝯſt. li. ij. ca. ij.Scd̓m Ariſ. em̄ li. xij. Oſſa fuer̄t creata ꝓpt̓ſalutē corꝑis mollis. qm̄ natura ē ei valde dura In aīali vero carēte oſſibꝰ ē mēbꝝ ꝯueniēsoſſibꝰ eoꝝ defectū ſupplēs ſic̄ ariſta ī piſcibꝰſicut oīm̄ venaꝝ prīcipiū ē cor ep̄ar ſic ſpōdile dorſi oim̄ oſſiū prīcipiū ē ſuꝑ qd̓ fūdanʳradicat̉ oīa oſſa ſitut nauicula ſuꝑ carinā ſuāNatura itaqꝫ oſſiū ē ꝯtinua ſpōdili. qm̄ oſſa ſpondilia ſūt cuſtodiēcia tenei̓tatē corꝑmanimaliū. oſſa que vicinant̉ ventri ſūt puavt ꝓhibeāt tumorē ventris ꝓpt̓ cibū aīal