aut ex nimia inanicōe virtutē diſſoluente ſicut patet in cardiacis ⁊ in quibuſdā poſt nimiū ſudorē. ſiue nimis acuta potionē. Itē patit̉ aliqn̄ ex fumoſitate aliqua corrupta ⁊ venenoſa ad cor penetrāte ⁊ cordis meatus corrūpentē. vnde mors ſequỉ indelate Itē patiqn̉ꝫ de vene ꝯcaue opilacione. vn̄ et ſanguisnutrimentū cordis ⁊ vitalis ſpūs euagaturHijs ⁊ alijs modis cor patit̉ vt dicit ꝯſtan.li. ix. ca. xxiij. Dicit ad hec Ga. in tegm̄. ꝙvirtus ⁊ ꝯplexio cordis oſtendit̉ per hec ſigna ſcꝫ per magnitudinē reſpiracōnis et velocitatē pulſus ⁊ frequenciā eius per virilitatē ⁊feſtinā adactionē per irā. aud aciā ⁊ furorē. ꝑamplitudinē pectoris et eius piloſitatē. Hecomnia calorē dominantē in corde ſignāt Omnia vero ſigna ꝯtraria deſignāt eius ꝯtrarietatē Super quē locū dicit Haly. in ꝯmentoꝙ cor in homine ſe habet ad modū radicis inarbore Arteria naſcens ex ſiniſtro ventriculoſimilis eſt truncō. vel cruci arboris. que elongata a corde: ramificit̉ in duas partes quaꝝvna tendit ad ſurſū alia deorſū. ⁊ ille ramificant̉. ⁊ diuidunt̉ ad modū virge ex ramis ꝑtotū corpus vſqꝫ ad arterias capillaris ſparſas in cute et qn̄ dilatat̉ cor: dilatant̉ ⁊ oēsarterie ſimul. ⁊ qn̄ ꝯſtringit̉ ⁊ ipſe ſimul cōſtringunt̉ et per dilatacōeꝫ eaꝝ attrahit̉ aerfrigidus ex exteioribꝰ cordis ad inteiora eiꝰet in ꝯſtrictiōe exprimit̉. vilior fumus in eisgeneratus extrahit̉ ipſū ad interiora ⁊ ꝑ hoceius calor euētat̉. ⁊ per eius euentacōeꝫ. eiusꝯplexio adequat̉ Et vt ait idem virtus mōtiua que eſt fixa in corde: currit per arteriasad vnamquāqꝫ partē corꝑis ⁊ defert vnicuiqꝫ ꝓpriā vitā ⁊ ꝓpriū calorē vitalē. Seruitem̄ pectus cordi ſe aꝑiendo et frigidū aeremattrahendo ⁊ ſe claudendo. ac ſumoſū vaporēgeneratū ex corde expellendo. vnde ſi pectus ⁊arteria et alia vitalia inſtrumenta fuerintſalua: obediunt virtutes in operibus ſuis etquando ſunt infirma non obediunt. Vnde bonitas ⁊ malicia ſubmiinſtrandū organoꝝ ꝓmouet. vel impedit cor ad ſuas peragendasactiones. Vnde quando cor eſt forte et habetmembra ſibi obediencia. bene in dilatando etꝯſtringendo ſe habencia. fortis ꝓcedit a corde reſpiracio. fortis pulſus et fortis opēracioſecundū bonitatē organi et virtutis. Quādovero virtus eſt debilis ⁊ remiſſa. non poteſtextendere arterias in omnes dimenſionesvnde ſequit̉ minor reſpiracio ⁊ minor pulſusItem ibidem Si cor fuerit nimis frigidū. etnimis humidū. ⁊ pulſus mollis. ⁊ erit homopriuatus virilitatē ⁊ audacia. timidus atqꝫLI. Vpiger. et a pilis in pectōre nudus ꝓpter vapotis fumoſi vnde generantur pili paucitatemSi vero fuerit cor nimis ſiccū ⁊ frigidū faciepulſum aſperū durū et paruū ſignat ⁊ reſpiracio tardā eſt et rara. maxime ſi pectus paruū fuerit atqꝫ ſtrictū. Hucuſqꝫ Haly ſupertegm̄ Gal̓. et hec ſufficiant.Capitulū triceſimūſeptimū de anhelitu.Anelitus cordis ⁊ pulmonis eſt motus. ꝓpter attractionē frigidi aerisad temperamentū mnati caloīs cumeiuſdem expulſione generatus. Cor em̄ nullomodo carenciā attrahendi aeris pati poteſt;Si em̄ per modicum ſpacium ab attractiōeaeris quieſceret. lederetur. vel deficeret. Hanelitus ergo contrarios habet motus. quiadilatando pulmonem aerem trahit et conſtringendo expellit. Hanelitus itāqꝫ eſtcaloris cordis per attractionē aeris temperatiuus. et expellendo vaporem ſumoſum. euiſdem purgatiuus Eſt eciā animalis ſpirituset vitalis nutritiuus. Item fortitudine veldebilitate conſiſtencie. ſpumaliū oſtenſiuusſicut ſuperius de pulmonis proprietatibusdictum eſt. Item in anhelando plus de ſpiritu attrahitur ꝙ expellatuir. pars em̄ non mōdica tranſit in vitalis ſpiritus nutrimentū.Infra em̄ pulmonē ſe recipit et tam diu animal ſine ſuffocacione viuit ꝙ diu inter inſtrumenta anhelitus. ſpiritus ſe concludit.Item pacientibus inſtrumentis anhelitusſpiritus corrumpunt̉ et ſecundū qualitatemorgani pacientis inmutatur vt dicit Conſt.Patit̉ autē anhelitus quandoqꝫ ex defectuvirtutis mouentis neruos ⁊ regentis. quandoqꝫ ex ſtipacione inſtrumentoꝝ ſpūs. queprouenit ex groſſis humoribus. vel ex groſſa ventoſitate viam anhelitus opilante. velex aliquo apoſtemate pulmonis. paniculoscordis aggrauāte. ſiue ex nimio calore cordisin pulmonis ſubſtancia dominante. ex quibus omnibus debilis reoditur anhelitꝰ atqꝫ rarus Si autem fuerit velox ⁊ paruus. calorem alienum ſignat. qui virtutem ſuffocetet potiſſime vnicat. Si factus fuerit calidet ſitis ac lingue deſiccacio ſubſequatur Hanelitꝰ vero paruꝰ ⁊ frigidus ⁊ in acutis febribus ſignū mortis ē Eius eī tarditas defectūvirtutis deſignat expulſiue frigiditas veroextinctionem ſignat caloris naturalis et defectum virtutis in ſubſtācia cordis et inſtrumentorum ſpiritus. Item inmutatur anhelitus ex membroꝝ interiorum vniuerſali corrupcione vt patꝫ in leproſis. quibꝰ anhelitꝰfetidus ē ⁊ corruptꝰ ⁊ aeis vicini corruptiuꝰ
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten