Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

aut ex nimia inanicōe virtutē diſſoluente ſicut patet in cardiacis in quibuſdā poſt nimiū ſudorē. ſiue nimis acuta potionē. Itē patit̉ aliqn̄ ex fumoſitate aliqua corrupta venenoſa ad cor penetrāte cordis meatus corrūpentē. vnde mors ſequỉ indelate Itē patiqn̉ꝫ de vene ꝯcaue opilacione. vn̄ et ſanguisnutrimentū cordis vitalis ſpūs euagaturHijs alijs modis cor patit̉ vt dicit ꝯſtan.li. ix. ca. xxiij. Dicit ad hec Ga. in tegm̄.virtus ꝯplexio cordis oſtendit̉ per hec ſigna ſcꝫ per magnitudinē reſpiracōnis et velocitatē pulſus frequenciā eius per virilitatēfeſtinā adactionē per irā. aud aciā furorē.amplitudinē pectoris et eius piloſitatē. Hecomnia calorē dominantē in corde ſignāt Omnia vero ſigna ꝯtraria deſignāt eius ꝯtrarietatē Super quē locū dicit Haly. in ꝯmento cor in homine ſe habet ad modū radicis inarbore Arteria naſcens ex ſiniſtro ventriculoſimilis eſt truncō. vel cruci arboris. que elongata a corde: ramificit̉ in duas partes quaꝝvna tendit ad ſurſū alia deorſū. ille ramificant̉. diuidunt̉ ad modū virge ex ramistotū corpus vſqꝫ ad arterias capillaris ſparſas in cute et qn̄ dilatat̉ cor: dilatant̉ oēsarterie ſimul. qn̄ ꝯſtringit̉ ipſe ſimulſtringunt̉ et per dilatacōeꝫ eaꝝ attrahit̉ aerfrigidus ex exteioribꝰ cordis ad inteiora eiꝰet in ꝯſtrictiōe exprimit̉. vilior fumus in eisgeneratus extrahit̉ ipſū ad interiora hoceius calor euētat̉. per eius euentacōeꝫ. eiusꝯplexio adequat̉ Et vt ait idem virtustiua que eſt fixa in corde: currit per arteriasad vnamquāqꝫ partē corꝑis defert vnicuiqꝫ ꝓpriā vitā ꝓpriū calorē vitalē. Seruitem̄ pectus cordi ſe aꝑiendo et frigidū aeremattrahendo ſe claudendo. ac ſumoſū vaporēgeneratū ex corde expellendo. vnde ſi pectusarteria et alia vitalia inſtrumenta fuerintſalua: obediunt virtutes in operibus ſuis etquando ſunt infirma non obediunt. Vnde bonitas malicia ſubmiinſtrandū organoꝝmouet. vel impedit cor ad ſuas peragendasactiones. Vnde quando cor eſt forte et habetmembra ſibi obediencia. bene in dilatando etꝯſtringendo ſe habencia. fortis ꝓcedit a corde reſpiracio. fortis pulſus et fortis opēracioſecundū bonitatē organi et virtutis. Quādovero virtus eſt debilis remiſſa. non poteſtextendere arterias in omnes dimenſionesvnde ſequit̉ minor reſpiracio minor pulſusItem ibidem Si cor fuerit nimis frigidū. etnimis humidū. pulſus mollis. erit homopriuatus virilitatē audacia. timidus atqꝫLI. Vpiger. et a pilis in pectōre nudus ꝓpter vapotis fumoſi vnde generantur pili paucitatemSi vero fuerit cor nimis ſiccū frigidū faciepulſum aſperū durū et paruū ſignat reſpiracio tardā eſt et rara. maxime ſi pectus par fuerit atqꝫ ſtrictū. Hucuſqꝫ Haly ſupertegm̄ Gal̓. et hec ſufficiant.Capitulū triceſimūſeptimū de anhelitu.Anelitus cordis pulmonis eſt motus. ꝓpter attractionē frigidi aerisad temperamentū mnati caloīs cumeiuſdem expulſione generatus. Cor em̄ nullomodo carenciā attrahendi aeris pati poteſt;Si em̄ per modicum ſpacium ab attractiōeaeris quieſceret. lederetur. vel deficeret. Hanelitus ergo contrarios habet motus. quiadilatando pulmonem aerem trahit et conſtringendo expellit. Hanelitus itāqꝫ eſtcaloris cordis per attractionē aeris temperatiuus. et expellendo vaporem ſumoſum. euiſdem purgatiuus Eſt eciā animalis ſpirituset vitalis nutritiuus. Item fortitudine veldebilitate conſiſtencie. ſpumaliū oſtenſiuusſicut ſuperius de pulmonis proprietatibusdictum eſt. Item in anhelando plus de ſpiritu attrahitur expellatuir. pars em̄ nondica tranſit in vitalis ſpiritus nutrimentū.Infra em̄ pulmonē ſe recipit et tam diu animal ſine ſuffocacione viuit diu inter inſtrumenta anhelitus. ſpiritus ſe concludit.Item pacientibus inſtrumentis anhelitusſpiritus corrumpunt̉ et ſecundū qualitatemorgani pacientis inmutatur vt dicit Conſt.Patit̉ autē anhelitus quandoqꝫ ex defectuvirtutis mouentis neruos regentis. quandoqꝫ ex ſtipacione inſtrumentoꝝ ſpūs. queprouenit ex groſſis humoribus. vel ex groſſa ventoſitate viam anhelitus opilante. velex aliquo apoſtemate pulmonis. paniculoscordis aggrauāte. ſiue ex nimio calore cordisin pulmonis ſubſtancia dominante. ex quibus omnibus debilis reoditur anhelitꝰ atqꝫ rarus Si autem fuerit velox paruus. calorem alienum ſignat. qui virtutem ſuffocetet potiſſime vnicat. Si factus fuerit calidet ſitis ac lingue deſiccacio ſubſequatur Hanelitꝰ vero paruꝰ frigidus in acutis febribus ſignū mortis ē Eius tarditas defectūvirtutis deſignat expulſiue frigiditas veroextinctionem ſignat caloris naturalis et defectum virtutis in ſubſtācia cordis et inſtrumentorum ſpiritus. Item inmutatur anhelitus ex membroꝝ interiorum vniuerſali corrupcione vt patꝫ in leproſis. quibꝰ anhelitꝰfetidus ē corruptꝰ aeis vicini corruptiuꝰ