Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

et aera creatus ſpume cōagulate ſimilimꝰ vtdic̓. ꝯſt. Cuiꝰ iuuamentū ē vt cor vndiqꝫ circūdet. aerē frigidū ad ſui temꝑiē adminiſtret. Eſt eciā pulmo īſtrumentū ſpūs vocisSpūs fuit neceſſarius ꝓpter cor: vt per attractionē aeris refrigerare eius ꝯſtrictio fumoſa ſuꝑfluitas expellerẻ Et pulmointer cor guttur eſt medius. ne ſubito adcor aer irruperet. ſed pocius aerē receptū temperaret Eſt itaqꝫ pulmo quēdā celle ſimilitudo. ſeruatqꝫ aerē frigidū ad cordis feruorēmitigādū vt calidū ad vocē neceſſariū vel adflatū Sine em̄ pulmone vox formari non p̄tneqꝫ anhelitus vt dicit Ariſ. li. xiij. Propt̓ergo predictas cauſas caro pulmoīs molliseſt leuis ac ꝯcaua. vt de facili mutet aerēin ſui naturā vt ſic vitalis ſpūs facilius trāſeat in ventriculo cordis ad ꝯſeruacōem viteanimalis generacōis Et dic̄. Ariſ. omneanimal anhelans habet pulmonē. et omniaanimalia ābulancia anhelant. quedā aīalia aquoſa anhelāt vt delphin Itē omne animalgenerās habet ingrū pulmonē eſt multi ſanguinis ꝓpter calorē nature. pulmo veroaīalis ouantis eſt paruus et ſiccus poteſtinflari tumeſcere vt dicit Ariſ. Et ſicut dicit idē li. xiij. Quedā animalia non habentpulmonē. ſed branchas loco pulmonis. Itēibidē li. xvi. Omne animal habens pulmonēcalidius eſt aīali carēte pulmone. aīal enimhabens pulmonē multū ſanguineū ē reſpectuanimalis habētis Patit̉ aūt pulmio m̄ltipliciter. qn̄qꝫ em̄ ex humore reu̓inatiꝫ antead canales pulmonis et tūc varie generant̉paſſiōes. ẜm varias humoꝝ ad pulmoīs prīcipiū fluxiones. ſic̄ ſūt ſquinācia tuſſis pthiſis. raucedo. aſperitas vocis et ſimilia. Qn̄qꝫ patit̉ ex coadunacōne humoris in pennispulmonis vnde fit pthiſis alie horrēde paſſiones vt pꝫ in ſanguinē ſaniē excreantibꝰvt dicit ꝯſt. Itē aliqn̄ patit̉ ex ꝓp̓e ſubſtācievlceracōe. et hoc accidit ex acumine humoꝝad pulmonis ſubſtanciā defluentis. Talispaſſio non de facili cura quia ex humorisacumine ſubſtācia pulmonis fuerit vlcerataꝓpter ipſius pulmonis tenei̓tudinē motꝯtinuacōem non de facili ſolidat̉ vn̄ et tuncaer attractus foramē vlceratū de facili euaneſcit vn̄ ad temperiē caloris cordis non ſufficit. quin potius ꝓpter aeris attracti paucitatē cor in ſe penitus marceſſit Itē dic̄. Ariſli. xviij. Animal ſi anhelauerit in ꝯmedendecadit aliquid ex cibo in ꝯcauitatē pulmoniset tunc accidit animali tuſſis ſtrangulacio tuſſis nichil aliud eſt niſi motus aīateM V.virtutis ad expellendū ſuꝑflua circa ſpūs inſtrumenta vt dicit ꝯſtantinꝰ Recollige igit̉breuit̓ ex predictis pulmio ꝓpriū cordis ēinſtrumentū quia cor refrigerat. ſubtilitateſue ſubſtācie aerē attractū alterat inmutatvocē format. a motu nequaꝙͣ ceſſat. quiaſtringit ſe mutuo dilatat aerē ad ſupplemē caloris in ſuis folliculis et poris reſeruat.Vn̄ tam diu poteſt viuere animal ſub aquaſn̄ ſuffocacōe ꝙͣ diu poteſt recollectū aerē retinere. ſui motus ꝯtinuitate. aerē admouetdeponit vel depurat. ſpiritui vitali ꝯtinenciūnutrimentū admīſtrat. cor deniqꝫ ab inſtrumētis ſenſibus ſeparat. humorē ſpumoſumgenerat cordis ſubſtanciā localiter circūdatqn̄ aliqua occaſione patỉ mortē accelerat accionē virtutis vitalis impedit et perturbatHec omnia dicit Conſtā. per ordinē. Capitulū triceſimūſextu de cordeOr ſcd̓m yſid̓. a cura dicit̉ eo. oīsſollicitudo ſciēcie cauſa in eo inanꝫqd̓ quidē pulmoni ē vicinū vt iraaccendit humidi pulmonis remedio temꝑeIn medio cor animalis poſitū eſt. vt ad oīacorꝑis mēbra vitā influat atqꝫ motū vt dic̄yſid̓. Eſt aūt cor ſcd̓m ꝯſtā. ſubſtancia que carnea villoſa. dura. oblonga. rotundaFuit aūt cor ꝯcauū ꝓpter caloris ꝯſeruacōeꝫEſt em̄ cor tocius corꝑis fundamentū. Fuitaūt villoſū vt facilius dilatando ꝯſtringēdo ſe moueret̉ Fuit eciā durū ne de facili lederẻ Fuit eciā rotundū vt maior habundaciaſpirituū in eo reperiret̉. Fuit oblongū et informa pineū vel pireū ſcꝫ vt tendens in acutūvt actio caloris natua̓lis ſemper in conū tendens. fortior redderet̉ Ponit̉ aūt ſubſtāciacordis inter ambas ꝯcauitatēs pectōis in medio ipſius animalis vt a corde qͣſi a centroad circūferenciā tocius corꝑis ſpūs vitalis deferceret̉ Caput aūt cordis qd̓ acutū dicit̉. inſiniſtra parte humidi corꝑis colloca et quiain hac parte cordis acuta plus viget inhabitat ſpūs vitalis. ideo in ſiniſtro brachiopulſus fortiſſimus inuenit̉. vergit autē corad ſiniſtrā partē hoīs vt ipſius calore frigiditas ſiniſtre partis temꝑẻ Habet autē corduas ꝯcauitates ſcꝫ ſiniſtrā. que in acumentendit. et dextrā que intra ſubſiſtit et heccauitates ventriculi cordis nuncupant̉ Et inter iſtos duos ventriculos eſt vnū foramenqd̓ a quibuſdā vena. velviā ꝯcaua nuncupaHoc foramē ꝯtra dextrā partē eſt latū. ꝯtraſiniſtrā vero partē ſtrictū. Et fuit neceſſariū: vt ſanguis a dextro ventriculo veniensſubtiliareʳ et ſic faciliꝰ ſpūs vitalis ī ſiniſtro