Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

fecis putredinis mūdificatiuꝰ coꝑis ſcd̓mdimēſiōꝫ lōgitudīs altitudīs diſtēſiuꝰ animoſitatis et audacie generatiuꝰ. mobilitatis leuitatis effectiuꝰ ad irā et ad appetitūvindicte excitatiuus. venerei appetitus ꝓuocatiuꝰ. virtutis expulſiue adiuuatiuꝰ. materie groſſe attenuātiuꝰ. a cētro vſqꝫ ad circūferēciam diffuſiuꝰ ẜm citernitatē vel nigredinē ſuꝑficiei ſubſtācie ī colore mutatiuꝰ. Vn̄colerici generalit̓ ſolēt eſſe iracūdi animo inmāſueti leues īſtabiles impetuoſi ī corꝑelōgi tenues macillēti colore fuſci ī crinibꝰnigri et criſpi pili hiſpidi et hirſuti. factū calidi pulſue fortis et velocis. eorum vrina inſubſtancia ē tenuis ſubtilis ī colore ignearutilans et clara. Hec colera ſi in alia partecorꝑis fuerit corrupta moleſtiſſimas infertcorꝑi paſſiones. qͣꝝ hec ſūt generalia ſignaſicut enī dicit ꝯſtān. in pantegn̄. li. ix. ca. ijSi corꝑi dominet̉ colera corrupta erit cutisglauca vel citerna et erit defectus appetitīevirtutis. amaritudo ſentit̉ in ore ita dulcia vident̉ amara et ſapidā inſipida. pūctura ardor in ſtomacho. ex calido fumo pungēte neruos ſtōachi mordicate abhoīacōcum vomitu colerico ſiti lingue ſiccitas exſumo talido tracheā arteriā deſiccante humorē ſaliualē circa neruos lingue ꝯſūmenteoculorū ꝯcauitas humido aſpectu pulſusſub tilis et velox ſpiſſus. vrina rubea et inteſa dolor capitis grauis. vigilia et alienacōmentis horribiles viſiones ī ſompnis talesenī ſompniāt de igne fulgore ſtupēda aeris īflāmacōe quod fit ex igneo fumō potē cerebrū et ymaginatiuā īmutante Capitulū vndecimū de melancoliaElancolia ē humor ſpiſſus et groſſꝰex fece et turbuleuma ſanguinis geFnerat̉ et diᵗ a melō qd̓ ē inger colīqd̓ ē humor inde dicit̉ melācolia quaſi nigͥhumor. Vnde a phiſicis colera nigra. namlor eius declinat ad nigredinē. Eſt autē meſancolia alia nat̉alis alia innatutalis. naturalis ē frigidā et ficca fit ī ſanguine ſicutfex in vino habet generari cuius ſubſtācia ēſpiſſa et terreſtris cuius ſapor inter dulcedi et pōticitatē exiſtit vicinꝰ accipiēti. Hecmelācolia in duas ꝑtes habet diuidi. quaꝝvna remanet cum ſanguīe penetrat ſecū admēbra et neceſſitatis iuuamēti. fuit euīnece ſe vt ſāguīe miſceret̉ vt aptificaretſanguinē ad mēbra multiplica nutriēda Iuuat eciā ſanguinē quia īſpiſſat ne ſua liqͥditate ſubterfugiat digeſtionē ſcd̓a v̓o ꝑstn̄ſmittit̉ ad ſplenē ꝓpter neceſſitatē et iuib 4uamētū. neceſſe fuit hoc ꝓpt̓ mūdificacōꝫtocins corꝑis et ꝓpt̓ nutrimētū ipſiꝰ ſplenisIuuamentū vero ē vt ꝓfluat ī os ſtomachivt ſcꝫ ip̄m fortificet ī piſſet vt ibi pruritūfaciat et ſic excitet famē cooꝑet̉ ad deſideriū nutrimēti. Illud aūt ē melācolie quodē ſuꝑfluū ſanguini tnͣſmittit̉ ad ſplenē etquod a ſplene egredit̉ ē illud quo indigetſplen ad ſui nutrimentū ſicut colera rubeaiuuat ſtomachū ad expellēda ſuꝑflua īferiſic melācolia iunat v̓tutē appetitiuā. ſuperiꝰ. dicit̉ aūt fex ſanguinis pociꝰ ꝙͣ colere vl̓fleumatis quia reſudat ſeꝑatus a ſanguīeſicut deſcēdit ypoſtaẜ vrinalis ſiue ſe onnēin liquore. de fleumate vero nichil reſudatnec deſcendit ꝓpter eius viſcoſitatē. ſimiliter nec vt colera ꝓp̓ter eius ſubtilitatē etideo fex colere vel fleumatis vocat̉. Melācolia aūt innatural̓ eſt admod̓ ypoſtaẜſiue reſidēcie et fecis. ſꝫ modū adu̓ſtioniset cinereitatis. et hoc accidit iſtis modisagens enī calor nimis ī ſubſtācia fleumatīsipſam adurit et aduſtionē nimiā in colerāaduſtā ꝯuertit. ſi fuerit humor pͥmo ſubtilis et aquoſus qn̄ adurit̉ efficit̉ ſalſus et ſiet ſi fuerit groſſus trahit ad accredinē velpōticitatē Si vero ꝯtīgat ſanguinē aduriincinerari. cinis eius fit ſalſus qͣdā dulcedine pauca. ſꝫ qn̄ ꝯtra melancoliā naturalemaduri illa adu̓ſtio ſubcinis erit acris ſicutacetū cadit in ſuꝑficiē terre ebulit cuiusodor eſt grauis acris ſicut acetū qd̓ niuſcefugiūt ꝓpter odoris horribilitatē et illa ſiqͥ que magis eſt acris deterior ē. Si veromelancolia quādo aduritur groſſioris fuitſubſtācie crit ciis eius minoris acrediniscum ponticitate pauca que cadens ſuper terram minus ebulit et minus in vmbra penetrat nec ſe minus malicioſa et venenoſaita cito permittit ſicut prima Hec colera nigra nate inimica peſſimas habꝫ ac mortiferas qualitates. morbos enim inducit incurabiles ſicut cancrum leprā huiu modiEx amixtione igitur inciuerati peraduſtionem nimiam incinerati fleumātis ſanguinis et melancolie naturalis. ita melancolia mnaturalis et peſſinia generatur. ettamen ex flaumate per decoccionem generetur ſanguis et in ſanguine per extenſionemgenret̉ colera. ex colera vero melācolia Inpoſſibile ē ex ea hūorē vlteriꝰ generari. Sedtantūmodo incineratur et ex illa incineraciōenat̉ alē humorē īficiēte. ille humor peſſimꝰaccidētalit̓ ꝓc̓at̉ vt dīt ꝯſtan. li. i. ca. xxiiijiſtiꝰ hūoris dnānijs ī a̓qͦ corꝑe hec ſūt ſigͣ