fecis ⁊ putredinis mūdificatiuꝰ coꝑis ſcd̓mdimēſiōꝫ lōgitudīs ⁊ altitudīs diſtēſiuꝰ animoſitatis et audacie generatiuꝰ. mobilitatis ⁊ leuitatis effectiuꝰ ad irā et ad appetitūvindicte excitatiuus. venerei appetitus ꝓuocatiuꝰ. virtutis expulſiue adiuuatiuꝰ. materie groſſe attenuātiuꝰ. ⁊ a cētro vſqꝫ ad circūferēciam diffuſiuꝰ ẜm citernitatē vel nigredinē ſuꝑficiei ſubſtācie ī colore mutatiuꝰ. Vn̄colerici generalit̓ ſolēt eſſe iracūdi animo inmāſueti leues ⁊ īſtabiles impetuoſi ī corꝑelōgi tenues ⁊ macillēti colore fuſci ī crinibꝰnigri et criſpi pili hiſpidi et hirſuti. factū calidi pulſue fortis et velocis. eorum vrina inſubſtancia ē tenuis ⁊ ſubtilis ī colore ignearutilans et clara. Hec colera ſi in alia partecorꝑis fuerit corrupta moleſtiſſimas infertcorꝑi paſſiones. qͣꝝ hec ſūt generalia ſignaſicut enī dicit ꝯſtān. in pantegn̄. li. ix. ca. ijSi corꝑi dominet̉ colera corrupta erit cutisglauca vel citerna et erit defectus appetitīevirtutis. amaritudo ſentit̉ in ore ita ꝙ dulcia vident̉ amara et ſapidā inſipida. pūctura ⁊ ardor in ſtomacho. ex calido fumo pungēte neruos ſtōachi ⁊ mordicate abhoīacōcum vomitu colerico cū ſiti lingue ſiccitas exſumo talido tracheā arteriā deſiccante ⁊ humorē ſaliualē circa neruos lingue ꝯſūmenteoculorū ꝯcauitas cū humido aſpectu pulſusſub tilis et velox ⁊ ſpiſſus. vrina rubea et inteſa dolor capitis grauis. vigilia et alienacōmentis horribiles viſiones ī ſompnis talesenī ſompniāt de igne ⁊ fulgore ⁊ ſtupēda aeris īflāmacōe quod fit ex igneo fumō potētē cerebrū et ymaginatiuā īmutante ⁂¶ Capitulū vndecimū de melancoliaElancolia ē humor ſpiſſus et groſſꝰex fece et turbuleuma ſanguinis geFnerat̉ et diᵗ a melō qd̓ ē inger ⁊ colīqd̓ ē humor inde dicit̉ melācolia quaſi nigͥhumor. Vnde a phiſicis colera nigra. nam cōlor eius declinat ad nigredinē. Eſt autē meſancolia alia nat̉alis alia innatutalis. naturalis ē frigidā et ficca q̄ fit ī ſanguine ſicutfex in vino habet generari cuius ſubſtācia ēſpiſſa et terreſtris cuius ſapor inter dulcedinē et pōticitatē exiſtit vicinꝰ accipiēti. Hecmelācolia in duas ꝑtes habet diuidi. quaꝝvna remanet cum ſanguīe penetrat ſecū admēbra cā et neceſſitatis iuuamēti. fuit euīnece ſe vt cū ſāguīe miſceret̉ vt aptificaretſanguinē ad mēbra multiplica nutriēda Iuuat eciā ſanguinē quia īſpiſſat ne cū ſua liqͥditate ſubterfugiat digeſtionē ſcd̓a v̓o ꝑstn̄ſmittit̉ ad ſplenē ꝓpter neceſſitatē et iuib 4uamētū. neceſſe eī fuit hoc ꝓpt̓ mūdificacōꝫtocins corꝑis et ꝓpt̓ nutrimētū ipſiꝰ ſplenisIuuamentū vero ē vt ꝓfluat ī os ſtomachivt ſcꝫ ip̄m fortificet ī piſſet ⁊ vt ibi pruritūfaciat et ſic excitet famē ⁊ cooꝑet̉ ad deſideriū nutrimēti. Illud aūt ē melācolie quodē ſuꝑfluū ſanguini tnͣſmittit̉ ad ſplenē etquod a ſplene egredit̉ ē illud quo indigetſplen ad ſui nutrimentū ⁊ ſicut colera rubeaiuuat ſtomachū ad expellēda ſuꝑflua īferiſic ⁊ melācolia iunat v̓tutē appetitiuā. ſuperiꝰ. dicit̉ aūt fex ſanguinis pociꝰ ꝙͣ colere vl̓fleumatis quia reſudat ⁊ ſeꝑatus a ſanguīeſicut deſcēdit ypoſtaẜ vrinalis ſiue ſe onnēin liquore. de fleumate vero nichil reſudatnec deſcendit ꝓpter eius viſcoſitatē. ſimiliter nec vt colera ꝓp̓ter eius ſubtilitatē etideo fex colere vel fleumatis nō vocat̉. Melācolia aūt innatural̓ nō eſt admod̓ ypoſtaẜſiue reſidēcie et fecis. ſꝫ ꝑ modū adu̓ſtioniset cinereitatis. et hoc accidit iſtis modisagens enī calor nimis ī ſubſtācia fleumatīsipſam adurit et ꝑ aduſtionē nimiā in colerāaduſtā ꝯuertit. ⁊ ſi fuerit humor pͥmo ſubtilis et aquoſus qn̄ adurit̉ efficit̉ ſalſus et ſiet ſi fuerit groſſus trahit ad accredinē velpōticitatē Si vero ꝯtīgat ſanguinē aduri l̓incinerari. cinis eius fit ſalſus cū qͣdā dulcedine pauca. ſꝫ qn̄ ꝯtra melancoliā naturalemaduri illa adu̓ſtio ſubcinis erit acris ſicutacetū ⁊ cū cadit in ſuꝑficiē terre ebulit cuiusodor eſt grauis ⁊ acris ſicut acetū qd̓ niuſcefugiūt ꝓpter odoris horribilitatē et illa ſiqͥdē que magis eſt acris deterior ē. Si veromelancolia quādo aduritur groſſioris fuitſubſtācie crit ciis eius minoris acrediniscum ponticitate pauca que cadens ſuper terram minus ebulit et minus in vmbra penetrat nec ſe minus malicioſa et venenoſaita cito permittit ſicut prima Hec colera nigra nate inimica ⁊ peſſimas habꝫ ac mortiferas qualitates. morbos enim inducit incurabiles ſicut cancrum ⁊ leprā ⁊ huiu modiEx amixtione igitur inciuerati peraduſtionem nimiam incinerati fleumātis ſanguinis et melancolie naturalis. ita ꝙ melancolia mnaturalis et peſſinia generatur. ettamen ex flaumate per decoccionem generetur ſanguis et in ſanguine per extenſionemgenret̉ colera. ex colera vero melācolia Inpoſſibile ē ex ea hūorē vlteriꝰ generari. Sedtantūmodo incineratur et ex illa incineraciōenat̉ alē humorē īficiēte. ille humor peſſimꝰaccidētalit̓ ꝓc̓at̉ vt dīt ꝯſtan. li. i. ca. xxiiijiſtiꝰ hūoris dnānijs ī a̓qͦ corꝑe hec ſūt ſigͣ
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten