eam et ſubtiliat. ⁊ ſic eum facit ad fluxūet euacuatiōem. Sed qn̄ ſtomachus eſtvacuus ꝑuam inueniunt humiditatemquam acetoſa deſiccant ſiccitate et ꝯſtrigunt frigiditate. Item opilatiōes ſplenis et epatis aperiunt. qꝛ non qualitateſed ſubſtantie ſubtilitate humores ī poris aperiunt incidunt ⁊ diſſol uūt. Itemacetoſa ſpiritalibus obſunt frigiditatecoartante ⁊ ficcitate exaſperante. Itē poſita in exterioribus calidos humoreſ repercutiunt. Unde tibie inffate ex retentione menſtruoꝝ vel emorrōidaꝝ in calido acetolote defacili detumeſcūt. de hocquere ſupra in tractatu de aceto li. xvij.vbi tractatur de vitibus ⁊ de vino.Capitulū XLVIII¶ De ſapore ponticoOnticus ſapor fit ex frigiditateet ſiccitate exiſtente ī tertio gradū cū groſſa ſubſtantia. vn̄ ⁊ ponticum appoſitū lingue cōſtringit ⁊ ſubſtātia intrans poros ꝑtes cōdenſat ⁊ ita accurrit ſapor qui ponticus appellat̉. Adponticū ſaporem ꝑficiendū quattuor elementa cōueniunt cū maiori tn̄ inequalitate qꝛ dominant̉ aqua terra ignis ⁊ aerſubſtant. Ex forti autem dominio aq̄ fortis fit frigiditas et ex terra multa ſiccitas. ideo non poteſt ibi fieri ꝑfecta trāſmutatio cū ibi ſit defectus caloris ⁊ humoris. vnde cū. frigiditas ⁊ ſiccitas ibihabeant dominiū neceſſe eſt vt ſubſtātiaremaneat groſſa ex dominio frigiditatiset ſiccitatis. Habet aūt ponticus ſapor hͦꝓpriū vt di. yſa. qꝛ ponticitas ꝯiuncta cūſapore delectante magis delectat. et cumtriſtante magis cōtriſtat. cuius rō hec ēꝙ ponticitas adiūcta rei dulci ⁊ vnctuoſe ſi ingrediat̉ poros. facit illā dulcedinēibi diutius cōmorari ⁊ita firmius imprimitur tūc delectatio ⁊ diu durat. ſimileeſt de humore cōtriſtante. Hinc ē ꝙ caro que oſſibus eſt vicina iocūdiorem habet ſaporem. Oſſa enī ſunt melācolica .ſ.frigida ⁊ ficca. Caro ꝟo ī ſui natura dulcis eſt ⁊ ſanguinea. et ita eſt ibi ponticitatis et dulcedinis mixtio ꝓpter qd̓ ⁊ maior delectatio. ideo etiam caro ceruina ēiocunda et ſimiliter bouina qꝛ coniungitur ponticitas ex cōplexione melancolica aīalis ⁊ dulcedo ex ꝑte carnis. econuerſo eſt de abſinthio ⁊ fumo terre quando cū eis aſſociat̉ amaritudo magis cōtriſtant guſtū vt alōe vel aliquid ſimile.Item pontica appetitū excitant et poſtprandiū laxant. cuius rō eſt comp̄ſſio cibarioꝝ ad inferiora adinſtar torcularis.ante prandiū ꝟo cōſtipant qꝛ cōſtrīgūtneruos ⁊ opilant meatus ⁊ ex ſubſtātiegroſſicie et frigiditatis ⁊ ſiccitatis qualitate. vnde et ſumpta cibaria retineturet exire non ꝑmittūtur. Item grofficieſua ep̄ar et ſplenem opilant calculū generant colericam et yliacam paſſionemexcitant. obturando ſua grofficie inteſtina fimū ac fumū exire nō ꝑmittunt ſpiritalia etiam membra ledunt et grauatqꝛ ea exaſperant ⁊ deſiccant. exterius autem appoſita vomituꝫ ſedant. tumorescalidos reprimunt ſanguinis fluxū int̓cipiunt atqꝫ ſiſtunt. neruos ꝑcutiūt. dentes exacerbant.¶ Capitulū XLIXDe ſapore ſtipticoApor ſtipticus ex frigiditate etſiccitate in mediocri ſubſtantiagenerat̉ ad cuius ꝑfectiōeꝫ quatuor cōueniunt elementa quadā ꝓportion in equali. nam aqua et terra ibi predomianntur. ſed non tm̄ qͣꝫtum in pontico. ex aqua autem accidit frigiditas ⁊ exterra ficcitas generatur. ex frigiditate d̓primitur calor qui reꝑcuſſus varuam facit ebulitionem. Vnde et ſubſtantia parū reſoluit̉ ſed nō cōſumit̉. ſed ex ſiccitate aliqͣꝫtulū cōdenſat̉ et qꝛ ſiccitas nō poteſt oīno deſiccare nec oīno cōſumere remanet ſubā mediocris. et ita ptꝫ ꝙ ſapor ſtipticus cauſat̉ ex frigiditate ⁊ ficcitate in ſubā mediocri. ⁊ in hoc differt apontico qui ex eiſdē cauſis qͣꝫuis minꝰ remiſſis ī ſuba groſſa radicat. iō ſtipticꝰ ſapor ſub pōtico cōtinet̉ ẜm yſa. qͥ tm̄ ſeptē ſapoꝝ dicit eē drīas. ſub pōtico ſtipticū ꝯp̄hendit. Un̄ ẜm ip̄m ponticitas ē intēſa ſtipticitas. ⁊ ſtipticitas remiſſa pōticitas. vn̄ nō differūt ſimplicit̓ ẜm ſpēꝫ
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten