Druckschrift 
Proprietates Rerum domini bartholomei anglici
Einzelbild herunterladen
 

Libel̓ XIXſed ſolū ẜm maiorē intēſionē vel minorēet ideo vterqꝫ conuenit alio ī effectuſed ẜm maius minus.Capitulum. L.De ſapore inſipidoApor nonus dicitur inſipidus ſiue ſine ſapore. hoc poteſt dici dupliciter ſcꝫ priuatiue et poſitiue.priuatiue dicit̉ inſipidus cuiꝰ ſapor ſenſu poteſt comp̄hendi vt ſapor aque quiguſtū ꝑcipit̉ propter eius maxima ſimilitudinē ad organum guſtus. qꝛ aquaeſt ſimplex in reſpectu lingue que quatuor recipit in ſua cōpoſitione. Poſitiuedicitur ſapor inſipidus qui vltra primūgradū ad aliquē vlteriorē ſaporē non eſtſenſu determinatꝰ. vt eſt albumē oui cuius ſubſtantia eſt mediocris caliditasvel frigiditas primi gradus diſtantiamſenſibiliter non excedens. talia inſipidaſunt cucurbite. citrulli melones hmōi.quorū vſus plus conuenit medicine qͣꝫdiete. parū enī nutriūt. qꝛ ſaporē non habent delectabilē ſubſtantiā habēt fluxibilem. humiditate et frigiditate ſua ſitim mitigant. calorem coleram extinguūt. fleuma augmētant quotidianasfebres generāt. omnes alias fleumaticas frigidas ſcꝫ humidas nutriunt velprouocāt paſſiones. Sapor itaqꝫ inſipidus cauſat̉ ex frigiditate humiditatein ſubſtantia mediocri ad cuiꝰ cōpletionem ſicut in alijs quatuor cōueniūt elementa ſed equali ꝓportione. qꝛ aquaet aer principaliter. terra ſecūdario p̄dominat. ꝓpter fortiorē ergo frigiditatē etmediocrē ſiccitatē partes ignee aereereſoluūtur in aqueas in terreſtres. ſedquia reſiſtit dn̄ium humiditatis pōtcompingi ex ſiccitate terrea ip̄a ſubſtātia. Relinquit̉ ergo ſubſtātia mediocris dn̄io frigiditatis humiditatis ſūtprincipia iſtius ſaporis qui abuſiue ſaporinſipidus nominat̉. Hec igit̉ de ſaporibꝰſimplicibꝰ quo ad eoꝝ differentias naturas dicta iam ſufficiant. que oīa de dictis yſa. conſtan. gal̓. et aliorū autoꝝ medicine breuiter ſunt excerpta. Sunt autem quidā cōpoſiti ſapores ſicut mixtiſunt colores pariter odores. hi ſapores ẜm diuerſas cōpoſitiones diuerſimode oꝑantur. qꝛ alio modo ſapiunt in ſolidis. alio modo in liquidis aliter in ſenſibilibus et aliter in inanimatis. de quibꝰin naturis ꝓprietatibꝰ rerum corporūanimatoꝝ inanimatoꝝ in libris precedentibus eſt oſtenſum. De liquoribꝰ tamen in quibꝰ fundati ſunt ſapores aliqͣarbitror hic ſupplenda que in libris ſuperioribꝰ caſualiter ſunt ob miſſa.Capitulum. LI De liquoreIquor eſt liquidus humor ī plātis animaliū corporibꝰ digeſtionem generatus. eliquatꝰ violentia vel natura de ſubſtātia corꝑis mixti vel exp̄ſſus. Quilibet aūt humor nonvocat̉ liquor ſed ſolus ille qui artificialiter vel naturaliter liquat̉ de plantis rebus animatis vt lac vrina de animalibus. vinum oleum de arboribus. mel defloribus. ſicera de fructibus. ceruiſia degranis. oxizacra de pomis ſilueſtribus etgranatis. Et inter hos liquores quidaꝫſunt compoſiti et quidam ſimplices namcompoſiti dicūtur qui conficiūtur ex diuerſis qui pariter cōmiſcent̉. Simplices vero ſunt qui ita permanent ſinemixtione aliqua prout a ſuis ſubiectisprimitus producūtur. nullus tn̄ liquor ēſimplex abſolute p̄ter ſolam aquam queſimplex dicit̉ brout in elementari ꝑmanet puritate. Alij aūt liquores omnes ſicut humores ex quatuor elementisſtituūtur. ſimplices tamē dicunt̉ quialijs miſcentur. Simplices etiam dicuntur in quibꝰ ſimplices elementorumqualitates ex prima cōpoſitione dominant̉. que a terreſtri feculētia naturaliter vel accidentaliter plus colant̉. Scd̓mautem varias cōmixtiones liquoꝝ etlitatū elementariū p̄dominantes complexiones varios ſortiūtur odores pariter ſapores. Nam illi liquores in quibus p̄dominat̉ calidum humido ſuntdulciores. in quibus autem calidū cumſicco ſunt acutiores. in quibus vero preexiſtit frigidū cum ſicco ſunt acetoſioresS