Druckschrift 
Proprietates Rerum domini bartholomei anglici
Einzelbild herunterladen
 

pter vaporis redolentiā ipſius orificiūingrediūtur. ſic decepti ab ipſo deuorātur. In hoc piſce vt dicit idem. materiaterreſtris dominatur plus qͣꝫ aque. id̓omulte eſt corpulentie et pinguedinis.Unde ī ſenectute pre magnitudine corporis in eius dorſo coadunatur puluiscondenſat̉ intantū herbe frutices ibicreſcunt. ita vt belua inſule ſimilis videatur. ad quā ſi nauigantes incaute appropinquauerint. ſine periculo vix euadunt. Nam aquā in tanta quātitate deore eijcit ſuꝑ nauim diffundit ip̄amaliquādo obruit ſubmergit. Tate etiam eſt pinguedinis quādo piſcatorūpercutitur venabulis ſiue telis vulnꝰſentit niſi prius pinguēdo totaliter perforetur. ſed quādo caro interior lediturtūc facilime capitur. quia amaritudinēaque ſalſe non ſufferens littus petit.te autem eſt quātitatis capitur tota patria ex ſua captura emendat̉. Catulos ſuos amore miro diligit eos ī pelago longo tempore circūducit. ſi eosab arenarū cumulis impediri contigeritaque multitudinē in ore collectaꝫ ſupereos fundit. ſic eos a periculo liberās adprofundū pelagi reuocat reducit cōtraomnes occurſus ipſis nociuos pro eorūdefenſione ſe opponit. ſemper inter ſe etmare in parte tutiori eos ponit. quādoinualeſcit tēpeſtas fetus ſuos adhuc iuuenes teneros in ventrē ſuuꝫ cōtrahitquos ſe renitate facta viuos euomit iterum et emittit vt dicit idem. Item iorath. contra cetum pugnat quidam piſcis ſerpentinus venenoſus ſicut cōcodxillus. fugiunt piſces ad caudam ceti. qui ſi deuictꝰ fuerit piſces p̄dicti moriuntur. ſi poterit ille piſcis peſtifer deuincere cetum. a faucibꝰ ſuis fumoſum vaporem fetidiſſimū in aquā emittit. Cetꝰ vero fumo odorifero de ore emiſſo. fetidum odorem repellit. ſic ſe ſuosprotegit defendit.Finit̉ liber. XIII.Incipit liber decimuſquartꝰ De terra partibꝰ eius.Oſtqua diuina cooꝑante gratiapletus eſt tractatus deproprietatibus corporisſupremi luminoſi. ſcꝫ celi corporis intermedij lucidi perſpicuiet dyaphani. ſcꝫ ignei aerei aquei. vltimo dicendū eſt de proprietatibꝰ corporis infimi opaci. hoc tam in generaliquā in ſpeciali. Corpus autem infimuꝫet extremum eſt ipſa terra reſpectu celi.De cuius proprietatibꝰ cōmunibus aliqua ſunt huic opuſculo inſerenda. hocquo ad eius ſubſtantiam qualitatemcontentū ſiue ornatum. Continet auteꝫin ſe interius pro ornatu om̄ia metheorica mineralia ſicut lapides metallaexterius vero ſenſibilia ſicut beſtias iumenta. vegetabilia vt herbas plantulas arbuſta. de quibus omnibus ponēda ſunt aliqua in hoc tractatu. prout deeis ſacra ſcriptura videtur in ſuperficiefacere mentionē. Simplicia autē omnibus fere nota credimus hecpro ſimplicibus ſufficere debere. et ideo de illispauca recitantes maiora maioribus etſubtiliora ſubtilioribꝰ reſeruamꝰ. Hocautem in principio huiꝰ opuſculi volumus proteſtari. paruꝫ aut nihil de noſtro hic apponimus. ſed autētica ſanctorum etiam aliquoꝝ ph̓oꝝ dicta quēadmodum in p̄cedentibꝰ fecimus interſcalariter per ordinem inſeremus:Capitulū primū. De terraErra itaqꝫ vt dicit Iſidorus libro. xiij. ca. i. eſt in media mundi regione poſita. ab omnibꝰ partibus celi in modum centri equali interuallo ſeparata que ſingulari numero totum orbem ſignat. in plurali vero ſingulas eius partes. Eſt autem dicta terravt dicitur ibidem a ſuperiori parte quateritur. Hec et humꝰ dicitur a mari humido cui coniungitur. Dicitur et tellus