Druckschrift 
Proprietates Rerum domini bartholomei anglici
Einzelbild herunterladen
 

mum habet ignem ſumme actiuū penetratiuū vnde ſui acumīe ferrū coquit partes eius reſoluēdo relaxando remollit. ſuo etiā acumine caput ledit. ſubcinere aūt inuolutus in ſe igneꝫ retinet cuſtodit. detectus aūt frigido aeri expoſitus in fauillarū multitudinē redigit̉ per ſe ſubito euaneſcit. vt dicit Greg.Carbo vero ſi ignitꝰ fuerit plantas ꝯculcantis vrit ledit. extinctus vero qͣꝫuisyxendo non ledit tangentē. ſtridorem tamen ſtrepitū magnū facit.Capitulum. VII.De ſcintillaCintilla eſt idoica ignis paret impetu caloris diſſoluentis reſoluta.ticula ex materia ignea virtutevnde motus ſcintillaris eſt ſubitus. vienim ignea ſubito reſoluitur ac ſurſummouetur. ſed ex grauitate partis terreſtris ad centrū tandē inclinatur. Itemmotus eius clariſſimus eſt ad modū ſtelle luminoſus. per diffuſionē ſue igneitatis in aere apparet vndiqꝫ radioſus.Eſt p̄terea motus eius ad modū ignisactiuus virruoſus. Nam modica ſcintilla in fungo vel in ſtipula recollecta inignem maximū ſubito augmētatur. aeris immutatione ſubito euaneſcit. extincta nihil niſi fauillaꝫ poſt ſe relinquitvento temꝑato ſeu flatu accenditur. impetuoſa aūt extinguitur. aerem impellēdo penetrat tamen in penetrādo ipſumaerem parū alterat aut immutat. quanto ignis eſt fortior tanto ſcintillaris motus ſiue impetus erit maior. Ex materia viridi vel humida ſcintille groſſioreſ in ſuo effectu penetrabiliores generatur. verūtamen pauciores.Capitulum. VIII. De fauillaAuilla a fouendo eſt dicta eoignem foueat atqꝫ tegat. Eſt cinis modicus de extinctione ſcintillarismaterie derelictus. vt dic̄ Iſi. Eſt autēfauilla tenuis mollis. ſubalbida et ficcaatqꝫ leuis in ſuꝑficie carbonis igniti adherens fulgorē eius hebetat. feruoremeius attenuat minorat. Ad modicumventi flatū diſpergit̉. diſperſa ꝟo vix vnqͣꝫ colligitur. vt dicit Greg. de facili inflāmatur. ſed ꝓpter defectu nutrimentiſubito extinguit. Fauilla etiā quādo eſtignea venti raptū ſurſuꝫ tendit. extinctoaūt ꝓprio pondere ima petit. vt di. greg.vnde deorſum tēdit motu ꝓprio. ſed ſuꝑſum extollit̉. rapit̉ motu alieno.Capitulum. IX. De cinerec Inis a cadēdo eſt dictus. namde ſubſtātia materie terreſtris vicaloris reſolutus generatur. vt dic̄ Iſi.Eſt autem cinis mollis deſpecti coloris.amari ſtiptici eſt ſaporis. partes habetminutiſſimas et tenuiſſimas leui flatuſparſionis diuiſionis receptiuas. Cinis etiā virtutē habet colatiuā ſiuedificatiua. vnde valet ad veſtiū ablutionem. habet etiā vim corroſiuā deſiccatiuā. vt ditit cōſtan. Cinis inſuꝑ ſi fuerit calidus ignē ab eo tectuꝫ cuſtodit. ſivero fuerit frigidus deſtruit extinguitCinis etiā multa ignis ꝯflagrationē violentiā ſua forma vilem obſcuramaliquotiēs cōmutat in ſpēm vitreā atoclarā. nam ex materia cinerū ſolet fierivitrū. vt dicit grego. Hoc aūt habet cinis defectꝰ imꝑfectionis. qꝛ qͣꝫuis quotidie aque vel pluuie irrigationeꝫ ſuſcipiat. ſterilis tn̄ manet. vnde terrā quaꝫtangit fecūdat. ſed potiꝰ ſi ſterilis fuerit reddit ſteriliorē in omnibꝰ vilioreꝫEt hec de libro decimo ſufficiant. Incipit liber undecimus De aere paſſionibꝰ eius.Et eſt dictꝰeo ferat igneꝫ ab aqͣferatur. vt dicit IſidorꝰAer autem partim pertiuet ad materiam terreſtrem. partim ad materiam celeſtem. vt dicit̉ beda: Nam parsaeris ſuꝑior pura clara quieta. vbicelloſi vetoſi motꝰ poſſunt attinge-