Druckschrift 
Proprietates Rerum domini bartholomei anglici
Einzelbild herunterladen
 

giliaꝝ alteratiōꝫ qꝛ temꝑe ſomni paruꝰeſſe ſolet tardus. ſed poſt ſomnū fit fortis magnꝰ quia tūc calor naturalisfortatur. verūtamē ſi ſomnꝰ nimis ꝓlongetur pulſus rareſcit et debilitat̉. Propterea ſi quis a ſomno excitetur ſubito natura diſcutit̉ pulſus velox ſpiſſustremēs inordinatꝰ ſubito inuenitur.ſed cum quieſcit iterū reuertitur in priſtinū ſtatū. Item ꝓpter laborē corporisexercitatōeꝫ que ſi fuerit temꝑata pulſum facit forte magnū velocē ſpiſſum.quia calor naturalis poſt hmōi excitat̉.ſi vero exercitiū exiuerit temꝑamentuꝫaccidit ecōtra pulſus paruus durꝰ tardus ratus quia in fine laborantibꝰ virtus deficit calor naturalis diſſoluituret pulſus conſequēs minoratur. Iteꝫꝓpter balneorū aſſuefactiōem. Nam inaqua calida balneantes tꝑate pulſuꝫ habent fortem magnū ſpiſſum. hocpter nature ꝯfortatione ꝓpter ſuꝑfluitatū humidarū cōſumptiōeꝫ. ſed in nimis morantibꝰ in aqua pulſus debilisefficitur remanet tn̄ ſicut prius velocitas ſpiſſitudo. Similiter balneātesin aqua frigida tꝑate pulſū habent fortem velocē. hoc cōtigit propter caloris naturalis coadunatiōeꝫ confortationē ꝟꝟtutis prouenientis ex temꝑamēto exterioris infrigidationis. ſed nimiamora in tali balneo pulſū debilitat virtutē. et hoc contigit in macilentia plusqͣꝫ in craſſis propter frigiditatē ad exteriora nimis ſubito. quaſi ſine obſtaculo penetrantē quaſi p̄cordia plus debito ꝯſtringentē. Item ꝓpter cibi potusvariā ſūptōem. Libus enim ſuꝑfluus indigeſtus pulſum debilitat. moderatus vero digeſtuſqꝫ ac membra diffuſus excitata virtute pulſum augmētatSimiliter potꝰ moderatus et digeſtꝰpulſum facit fortē magnū velocē. frigidus aūt rarū et tardū. Itē ꝓpter paſſio anime variationē. ira facit pulſum velocē fortē et ſpiſſū leticia mediocrē. Timor ſil̓r pulſum efficit velocē inordinatū trementē ſimiliter dolor etita de alijs cōtingit̉. Hec aūt dicta deanime eius potētiarū ꝓprietatibus eteffectibus quātū ſpectat ad hoc opuſculum iam ſufficiāt Nūc aūt de ꝓprietatibus humani corporis cuiꝰ anima virtꝰ ē ꝑfectio adiuuate dei gratia aliqua ſūtdicenda.Incipit liber quartꝰ de proprietatibꝰ ſubſtantie corporee.E humaniitaqꝫ corꝑis et partiumeiꝰ ꝓprietatibꝰ tractaturi ab elementaribus qͣlitatibꝰ et humoribus. exquibus conſtat corpus eſt primitus inchoandum.Capitulum primūDe quattuor elemētaribꝰ qualitatibꝰ.Uattuor itaqꝫ ſunt elementaelementares qualitates ex qͥbꝰcōſtituit̉ omne aīatum corpusmaterialiter p̄cipue corpuꝰ humanū qd̓inter oīa elemēta eſt nobiliſſimū nobiliſſime int̓ oīa ꝯpoſita ordinatū vtputapropriū aīe rōalis organū ip̄iꝰ oꝑationibus naturalibꝰ qͣꝫ volūtarijs deputa. Eſt itaqꝫ corpꝰ hominis ꝯpoſitū extuor elemētis .ſ. ex terra aqua igne aere quoꝝ quodlibet habet ꝓprias qͣlitatesSunt aūt quattuor prime prīcipalesſ. caliditas frigiditas ſiccitas hūiditasque dicūtur prīe quia primo labunt̉ abelemētis in elemētata. Dicunt̉ etiā prīcipales qꝛ ab eis oēs ſecundarij effectꝰoriuntur Harū qualitatū due ſunt actiue .ſ. caliditas frigitas. alie vero due .ſ.ficcitas humiditas ſūt paſſiue. vn̄ abiſtarū qualitatū p̄ualentia dn̄io dicūtur elemēta actiua vel paſſiua. Dicūturautē prime due prīcipaliteractiue.qꝛ ille tm̄ agāt. qꝛ paſſiue ſimilit̓ aguntNulla enī qualitas eſt ocioſa in corporeſed he dicūtur actiue. qꝛ actōes eaꝝalie hn̄t induci ꝯſeruari. caliditasqn̄qꝫ humiditatē qn̄qꝫ ſiccitatē inducit cuſtodit vt potere videri ī carne ſalſa.calor enī ſolis ti eſtres ꝑtes diſſoluitaquoſas aeteas ſic relaxādo remolliendo a calore inducitur humiditas.