giliaꝝ alteratiōꝫ qꝛ temꝑe ſomni paruꝰeſſe ſolet ⁊ tardus. ſed poſt ſomnū fit fortis ⁊ magnꝰ quia tūc calor naturalis cōfortatur. verūtamē ſi ſomnꝰ nimis ꝓlongetur pulſus rareſcit et debilitat̉. Propterea ſi quis a ſomno excitetur ſubito natura diſcutit̉ ⁊ pulſus velox ſpiſſustremēs ⁊ inordinatꝰ ſubito inuenitur.ſed cum quieſcit iterū reuertitur in priſtinū ſtatū. Item ꝓpter laborē ⁊ corporisexercitatōeꝫ que ſi fuerit temꝑata pulſum facit forte magnū velocē ⁊ ſpiſſum.quia calor naturalis poſt hmōi excitat̉.ſi vero exercitiū exiuerit temꝑamentuꝫaccidit ecōtra pulſus paruus durꝰ tardus ⁊ ratus quia in fine laborantibꝰ virtus deficit ⁊ calor naturalis diſſoluituret pulſus ꝑ conſequēs minoratur. Iteꝫꝓpter balneorū aſſuefactiōem. Nam inaqua calida balneantes tꝑate pulſuꝫ habent fortem ⁊ magnū ⁊ ſpiſſum. ⁊ hoc ꝓpter nature ꝯfortatione ⁊ ꝓpter ſuꝑfluitatū humidarū cōſumptiōeꝫ. ſed in nimis morantibꝰ in aqua pulſus debilisefficitur remanet tn̄ ſicut prius velocitas ⁊ ſpiſſitudo. Similiter balneātesin aqua frigida tꝑate pulſū habent fortem ⁊ velocē. ⁊ hoc cōtigit propter caloris naturalis coadunatiōeꝫ ⁊ confortationē ꝟꝟtutis prouenientis ex temꝑamēto exterioris infrigidationis. ſed nimiamora in tali balneo pulſū debilitat ⁊ virtutē. et hoc contigit in macilentia plusqͣꝫ in craſſis propter frigiditatē ad exteriora nimis ſubito. ⁊ quaſi ſine obſtaculo penetrantē ⁊ quaſi p̄cordia plus debito ꝯſtringentē. Item ꝓpter cibi ⁊ potusvariā ſūptōem. Libus enim ſuꝑfluus⁊ indigeſtus pulſum debilitat. moderatus vero digeſtuſqꝫ ac ꝑ membra diffuſus excitata virtute pulſum augmētatSimiliter ⁊ potꝰ moderatus et digeſtꝰpulſum facit fortē magnū ⁊ velocē. frigidus aūt rarū et tardū. Itē ꝓpter paſſionū anime variationē. Nā ira facit pulſum velocē fortē et ſpiſſū leticia mediocrē. Timor ſil̓r pulſum efficit velocē inordinatū ⁊ trementē ſimiliter ⁊ dolor etita de alijs cōtingit̉. Hec aūt dicta deanime ⁊ eius potētiarū ꝓprietatibus eteffectibus quātū ſpectat ad hoc opuſculum iam ſufficiāt Nūc aūt de ꝓprietatibus humani corporis cuiꝰ anima virtꝰ ē⁊ ꝑfectio adiuuate dei gratia aliqua ſūtdicenda.Incipit liber quartꝰ de proprietatibꝰ ſubſtantie corporee.E humaniitaqꝫ corꝑis et partiumeiꝰ ꝓprietatibꝰ tractaturi ab elementaribus qͣlitatibꝰ et humoribus. exquibus conſtat corpus eſt primitus inchoandum.Capitulum primūDe quattuor elemētaribꝰ qualitatibꝰ.Uattuor itaqꝫ ſunt elementa ⁊elementares qualitates ex qͥbꝰcōſtituit̉ omne aīatum corpusmaterialiter p̄cipue corpuꝰ humanū qd̓inter oīa elemēta eſt nobiliſſimū ⁊ nobiliſſime int̓ oīa ꝯpoſita ordinatū vtputapropriū aīe rōalis organū ip̄iꝰ oꝑationibus tā naturalibꝰ qͣꝫ volūtarijs deputatū. Eſt itaqꝫ corpꝰ hominis ꝯpoſitū ex qͣtuor elemētis .ſ. ex terra aqua igne ⁊ aere quoꝝ quodlibet habet ꝓprias qͣlitatesSunt aūt quattuor prime ⁊ prīcipalesſ. caliditas frigiditas ſiccitas hūiditasque dicūtur prīe quia primo labunt̉ abelemētis in elemētata. Dicunt̉ etiā prīcipales qꝛ ab eis oēs ſecundarij effectꝰoriuntur Harū qualitatū due ſunt actiue .ſ. caliditas ⁊ frigitas. alie vero due .ſ.ficcitas ⁊ humiditas ſūt paſſiue. vn̄ abiſtarū qualitatū p̄ualentia ⁊ dn̄io dicūtur elemēta actiua vel paſſiua. Dicūturautē prime due prīcipaliteractiue. nōqꝛ ille tm̄ agāt. qꝛ paſſiue ſimilit̓ aguntNulla enī qualitas eſt ocioſa in corporeſed he iō dicūtur actiue. qꝛ ꝑ actōes eaꝝalie hn̄t induci ⁊ ꝯſeruari. Nā caliditasqn̄qꝫ humiditatē qn̄qꝫ ſiccitatē inducit⁊ cuſtodit vt potere videri ī carne ſalſa.calor enī ſolis ti eſtres ꝑtes diſſoluit ⁊aquoſas ⁊ aeteas ⁊ ſic relaxādo ⁊ remolliendo a calore inducitur humiditas.
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten