caute aperiunt et lapidem eximunt. ⁊ eovtuntur contra venenum. Item ibideꝫquem draco vel aſpis vulnerat caput vipere appoſitum vulneri ſanat. et ecōuerſo quem vipera pungit caro aſpidis attrahendo venenū vipere ſanare cōſueuitIncipit liber decīmuſnonus. de coloribus odoribus et ſaporibus.Eſcriptis ꝓprietatibusxerum ſpūalium ⁊ corporalium tam ſimpliciūqͣꝫcompoſitarū ꝓut ad manus noſtras ꝑuenire potuerunt. Nunc poſtremode quibuſdam accidentibus corporaliuꝫrerum ſubſtantias cōcomitantibus cooperante diuina gratia eſt hic attendēdū.Primo de colore. ſecundo de odore. tertio de ſapore. vltimo de liquore. Color ēdictus vt dicit Iſido. lib. xviij. eo ꝙ calore ignis vel claritate ſolis eſt perfectuſUel color a colendo eſt dictus eo ꝙ cōlantur colores ad hoc vt ſumme ſubtilitatis ſint et intime puritatis. Colores autem quomodo naſcunt̉ aut fiunt. de hisquere infra in fine de coloribusˡ. ¶ Eſtautem color ẜm Areſto. in li. metha. extremitas ꝑſpicui in corpore terminato:Rei eniꝫ corporalis viſibilis ſuperficieset terminus coloꝝ differentias quas recipit ex natura mixtionis elementorumet dominio in corpore compoſito dicit. qꝛmixto ꝑſpicuo et dyaphano ꝑ actualemvnionem lucis radiantis ſuper ip̄am terminabilem et ꝑſpicui corporis ſuꝑficieꝫviſui rep̄ſentat. Et ꝓpter hoc dicit Are.in. ij. lib. de anima. ꝙ color eſt motiuꝰ viſus ſcd̓m actum lucidi. nam lux eſtactus⁊ ꝑfectio lucidi ſeu ꝑſpicui. Natura enīcoloris in corpore mixto ex alicuius elementi dominio eſſentialiter exiſtētis ꝓducit lux ad actum immutatiōīs viſus.Quamuis enim color naturaliter et eſſentialiter ſit in mixto non tamen habꝫpotentiam manifeſtandi ſe niſi ꝑ lucemſuper ip̄ius ſuperficiem actualiter radiātem. Unde color ad ſui manifeſtationēſemper indiget luce. ſed non ecōuerſo. qꝛlux ad ſui manifeſtatiōem nō indiget cōlore ſicut color indiget luce actualiter exiſtente vt luce mediāte coloris qualitasviſus organo imprimatur. Et ideo poſuerunt aliqui ꝙ ratio viſibilis radicaliter et formaliter eſt in luce. qꝛ ip̄a ſublata rei colorate qualitas viſui non apparet. Habet autem color actualem eſſentiam in tenebris vt dicit cōmen. in ſecūdo de anima de immutatione viſus ⁊ coloris. nō enim creat lux colorem cum inſua actualitate ex dominio elementi ſitin mixto ſed lux extrinſeca diffuſa ſupercolorem ⁊ ſuper medium diſponit ipſuꝫmedium dando ei formam ꝑ quam poſſit recipere ſpeciem coloris. et ideo per lucem fit diſpoſitiue immutatio in medioper qd̓ defertur cōſoris differentia ad organum viſus vbi fit iudiciū de colore. etid eo in tenebris remanēt colores ī ſueeſſentie actualitate ſicut expreſſe di. cōmen. ſuper id ꝑſpectiue. lib. i. ca. vl. ꝙ luxnon exigitur ad viſionem coloꝝ niſi ī altera duarum cauſaꝝ. aut qꝛ ſine luce nonextendunt̉ forme coloꝝ in aere. aut qꝛ fitunc extendunt̉ non oꝑantur in viſumꝑ lucem. vn̄ ad exn̄tiam coloris nō exigitur. ſed tm̄ ad eius manifeſtatiōem. ⁊qͣꝫuis non manifeſtet̉ in tenebris color ꝓpt̓hoc non erit ſuꝑfluus vel ocioſus cū ſemper ꝑficiat ſuam naturam ⁊ ſubſtantiaꝫ.Eo ꝙ nō videtur in tenebris nō eſt ex defectu coloris. ſed potiuſ ex defectu a ꝑterecipiētis eo ꝙ nō habeat diſpoſitionemquam oportet ip̄m habere. Si ergo alicubi dicūt autores colorem nō eſſe in actuſine luce intelligendū eſt de actu manifeſtandi quo ad viſum. nō de actu exiſtendi. Ornat itaqꝫ lux extrinſeca colores ⁊decorat. ⁊ ip̄os priꝰ exn̄tes in eſſe ſpecifico viſui manifeſtat. nō tn̄ primitꝰ eoſ cauſat. et hoc intelligo de luce infuſa extrinſecꝰ ſuꝑ res. Nā ꝟtꝰ lucis celeſtis ad īteriora reꝝ inuiſibl̓r penetrās cooꝑantibꝰqͣttuor elemētoꝝ qͣlitatibꝰ colores ꝓcreat atqꝫ cauſat ⁊ ſic generatos ⁊ exn̄tes ſeē ſpecifico ſuꝑueniēs lux viſibilis darificat nobilitat ⁊ oculis manifeſtat.