Druckschrift 
Proprietates Rerum domini bartholomei anglici
Einzelbild herunterladen
 

bonū aūt ecōuerſo. bonū enim poſitnꝫ invaſis rotundis ad ſolem duruꝫ efficituratqꝫ album. Aliud autem citrinū. et eſtcalidius alio. et non debet in acutiſ febribus exhiberi. zucara aūtbona eſt tꝑata in qual̓itatibus ſuis. vt dicit vſa.in diet. habet ꝟtutem colatiuam diſſolutiuam extenuatiuam. et ventris abſqꝫ vlla morſura humectatiua. ſtomachi mudificatiuam. aſperitatis pectoris et pulmonis lenificatiuam. vocis clarificatiuam. tuſſis raucedinis ablatiuam. humiditatis cōſumpte reſtanratiuam.ticitatis amaritudinis ſpecierū aromaticarū temꝑatiuam. et ſumme vtiliseſt in medicina vt in electuarijs. in pulueribus in ſirupis vt di. yſa. tamen aliqͣꝫtulū ventrem inflat p̄cipue poſt cibuꝫſumptaqꝛ omne dulce eſt inflatiuū de naͣtura. defacili etiam in rubeam coleramtranſmutat̉ ſi colericis tribuatur. ſic̄ enīacetoſitas acumē colere rubee reprimitet extinguit ſic dulcedo quaſi contraria coleram excitat atqꝫ nutrit. vt dicityſa. in eodem capitulo.Incipit decimuſoctauus liberDe animalibus.Ompleto tractatu terre ornatu quo ad mineralium et vegetabiliū ꝓprietates. quarū facit mentōnem ſcriptura diuina vltimo de ꝓprietatibꝰ rerum ſenſibiliūcipue animalium eſt tractandū. et prīoin generali. deinde in ſpeciali de ſingulisanimalibus beſtijs .ſ. iumentis et reptilibus quoꝝ noīa in textu in gloſis inſeruntur. Dicit̉ aūt omne aīal qd̓ cōſiſtitex carne et ſpiritu vite aīatū ſiue ſit aereū vt volatilia. ſiue aquaticū vt natatilia. ſiue terrenū ſicut ſunt agreſtia etgreſſibil̓ia ſcꝫ hoīes. reptilia. beſtie et iumēta. Ponit aūt moyſes tria aīantia genera .ſ. iumenta beſtias et reptilia. vtꝫ īGen̄. i. vt di. Baſi. in exame. Iumentaſunt aīalia in vſum adiutoriū hominūmancipata quedam ſunt deputata adlaborandum vt equi. boues. et cameli.hmōi. quedam ad lanificiū. vt oues huiuſmodi. quedam ad veſcendū vt ſues etporci Reptilia aūt ſunt illa que corporiscōtractione et extenſione nituntur mouent̉ in auterius vt ꝟmes ſerpentes colubri. ſunt tria genera ſcꝫ trahentia orevt vermiculi qui ſe ore trahunt. ſūt ſerpentia vt colubri qui vi coſtarum ſeſe rapiūt. ſunt etiam repentia que in pedibꝰrepunt. vt lacerte botrace hmōi. Beſtie autem dicunt̉ quaſi vaſtie qꝛ naturāhabent feritatis. nūc enī vngue ſeuiunt.nūc cornu nunc dente. vt apri. leones. lupi atqꝫ tigrides. cōmuniter tn̄ dicunturbeſtie aīalia indomeſtica que iumentisſunt ferociores naturaliter. ſed ſunt ſeuientibus beſtijs mitiores vt cerui huiuſmodi. Ineſt aūt cunctis aīalibus virtus motiua ſenſitiua. ſed ẜm magis etminus. nam ẜm puriorem ſanguinemſubtiliorem. quedam ſuut viuacioris ſēſus et fortioris eſtimationis pluris ſagacitatis. hinc eſt bos piger eſt et ſtabilis. aſinus ſtolidus. equus feruens incōcupiſcentia feminaruꝫ. lupus. indomitus leo audax vulpes aſtuta doloſa. canis gratificus memor amicicie. ſic dealijs. vnde bonitas vel malicia moꝝ in animalibus bonitatem vel maliciam ſeqͥtur cōplexionis vt dicit Baſi. Idem etiam affirmat Areſto. in li. de animalibusdicit enim differūt aīalia ẜm mores.qꝛ quedam ſunt magne manſuetudinisvt vacca ouis. et quedam indomite feritatis vt tigris aper agreſtis. et quedaꝫmagne audacie et magnanimitatis. vtleo. et quedā magne fortitudinis aſtucie malarū oꝑationū vt lupus. vulpeset hmōi. Et iſta dinerſitas accidit ex diuerſitate virtutis agentis diſſimiliter īdiuerſis. nam vt dicit idem in li. i. anīalia quedam habent ſanguinem quedaꝫnon vt apes. et omne animal rugoſi corporis. ſed alium habet humorem loco ſāguinis. hn̄tia aūt ſanguinē ſunt maioriſcorꝑis ꝟtutis. hinc eſt quedam aīalia diligūt ſocietatē gregatim incedūtvt cerui onagri cameli. et quedā ſocietatē fugiūt ſil̓ ſocialit̓ habitare poſ-