nutriunt. qꝛ dulcia humaue nature ſiuecomplexioni ſunt ſimilia et amica. ⁊ iōin magna qͣꝫtitate aſſumūtur. et qꝛ groſſa ſunt in ſubſtantia calor agēs in ea ml̓tum ſanguinem generat et ille ſanguismultum nutrit. Dulcedo vero que viſcoſitati eſt admixta multum quidē nuteritſed multa tamē nocumenta generat accidentaliter ⁊ inducit. vt dicit yſa. quiatalis dulcedo opilatiōem generat ⁊ putredini defacili appropinquat. inflationem et rugitum generat. febrem interpolatam facile cōmouet et ſuſcitat ⁊ colericam inflationemʳ cōcitat vel augmētat. Eſt igitur dulcedo pura et ꝑ alicuiꝰrei admixtiōem non infecta inter ſapoꝝdifferentias ſenſus maxime delectatiuanature amica et ei potiſſime aſſimilatiua. deꝑditorum in corpore facilius reꝑaratiua. virtutum et ſpirituum debiliummaxime confortatiua. omnium mēbroꝝp̄cipue nutritiua. Dicitur enim yſaac.Proprius nutrimenti ſapor dulcedo eſt.ſi ſua ſubſtantia aliquam habuerit viſcoſitatem. ſtabilis enim eſt in membrisvnde non defacili eſt in membris diſſolutionis receptiua nec nutriunt aliquaque dulcedine non ſunt mixta. vnde ⁊ ſapores dulcedini contrarij ꝓpter contrarietatem quam habent ad humanā cōplexionem parui aut nullius ſunt penitꝰ nutrimenti. Ex cōmixtione tamen ſapoꝝinter ſe cōtraxioꝝ vnus bonus ſapor medius generatur in quo latitat̉ dulcedoratione cuius ille ſapor medius nature ꝯueniens eſt corꝑis nutritiuus vtꝫ in ſalſamentis. et etiam in pigmentis in quibus cōtraria recipiunt̉. Un̄ ptꝫ ꝙ dulcedo omniū ſapoꝝ delectabiliū eſt origo ſicut albedo omniū coloꝝ eſt principiū. vtdicit̉ in li. de ſen. et ſen. vbi dicit̉ nigredo eſt priuatio albi in ꝑſpicuo. ſicut amaritudo eſt priuatio dulcedinis in humido. Dulcedo adhuc eſt ſpiritaliū mem/broꝝ amica qꝛ ip̄oꝝ eſt lenitiua. et omīsaſꝑitatis mitigatiua. clarificatiua vocꝭet arteriarū ab omni ſuꝑfluo purgatiuacannaliū pulmonis ⁊ meatuū pectoris aꝑtiua. et omnium immūdiciaꝝ vuule etgutturis abſterſiua. catarri et humorisſuꝑflui circa ſpiritalia diſſolutiua. ⁊ omnium organoꝝ vitalis ſpiritus ad debitam cōſiſtentiā reductiua. omnis tumoris ſquinantici rep̄ſſiua. ⁊ ſuffocātis humidi etiam in membris ſpiritalibꝰ conſumptiua. Sunt aūt quedam dulcia q̄occaſionaliter multoꝝ maloꝝ ſunt corpori illatiua. ſunt enim vnctuoſitaris ⁊ inflationis generatiua. Cum eniꝫ maioreſt ex calore dulcis reſolutio qͣꝫ ſit humidi reſoluti incorporatio vel ſaltem ꝯſumptio. neceſſe eſt ibi fieri multi vaporisfumoſi generatiōem et ſic loci ex vaporediſtenſio et ꝑ conſequens inflatio doloret gurgulatio contingit. Item ex eadeꝫcauſa dulcia ſunt appetitus debilitatiuaqꝛ ſubſtantie ſue grofficie cito ſunt vacuiſtomachi repletiua et meatuū oppilatiua. Item colere rubee augmētatiua. naꝫcum ſint calida calidi humoris ſunt excitatiua. et ideo obſunt illis qui ex cā calida et intenſa patiūtur. Item putrediset corruptionis ſunt inductiua. qn̄ eniꝫſuꝑabundans calor ſuꝑabundanteꝫ humiditatem diſſoluit. ⁊ conſumere totuꝫvel digerere nō ſufficit corruptam materiam derelinquit. Item ſplenis renū ⁊ epatis ſunt oppilatiua. ⁊ hoc accidit qꝛ ſuagroſſicie ſubſtantiali ſubtiles poros illarum regionum obturant. vel qꝛ partesille ratione dulcis plus deſiderant qͣꝫ digerant vel conſumant. et ideo ex ſuꝑfluohumore attracto et non digeſto nec alias euacuato ille partes merito oppilantur. Item dulcia ratione p̄dicta ſut calculi generatiua tam in renibus qͣꝫ in vefica. nam qn̄ ille partes rōne dulcedinisſibi attrahūt hūores cōſil̓es que ſubtiliora ſunt vel cū vrina educūtur vel vi caloris cōſumunt̉. vn̄ qn̄ plus attrahit̉ qͣꝫ nature ſufficiat. oꝑtet ꝙ vel vi nature qd̓ ēſuꝑfluū expellat̉. vel qd̓ groſſius eſt ibi remaneat. ⁊ eliquato humore calore deſiccante induxatur. ⁊ ꝓcedente temꝑe paulatim putrificatur ⁊ īduriciē lapidis cōmutatur vt exp̄ſſe dicit yſi. Idem etiamde cauſis matricis occurrit. Ex p̄dictisptꝫ ꝙ dulcia nature ſunt vtilia. aliqͣ vero ſunt que videntur eſſe dulcia et tam̄ſunt mortifera ⁊ nociua.
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten