Libel̓. XIXli ſubſtantia facit vnctuoſum. et diciturvnctuoſum ſubtile qͣꝫtum ad tranſitū. qꝛdefacili tranſit in fumū. Habet autem actualem groſſiciem ratione cuius eſt/ opilatiuum. ſed potentialem habet ſubtilitatem in ſubſtantia rōne cuius eſt velociter trauſitiuū. Complexio auteꝫ calida et ficca in fine ſecundi gradus cummediocri ſubſtātia facit ſalſum. calidū ⁊ſiccum in tertio gradu cum groſſa ſubſtātia facit amarum. Sed complexio calida et ſicca in quarto gradu cum ſubtiliſubſtantia facit acutum. et ita ſuꝑ caliditatem fundant̉ quinqꝫ ſapores. Frigidaautem et ficca complexio in tertio gradu cum groſſa ſubſtantia facit ponticumqualis eſt in fructibus immaturis. Frigida quoqꝫ et ficca in ſecundo gradu cuꝫmediocri ſubſtantia facit ſaporem ſtipticum. qualis eſt in roſis ⁊ in coctanis maturis. Frigida autem et ficca in ſecundogradu cum ſubſtantia ſubtili facit ſaporem acetoſum. Frigida vero complexioet humida in primo gradu cum mediocri ſubſtantia facit ſaporem inſipidum.qualis eſt in albumine oui Patet ergoꝙ tres ſapores ſunt teſtimonia ſubtilisſubſtantie .ſ. acutus. vnctuoſus. ⁊ acetoſus. et ſunt tria teſtimonia groſſe ſubſtātie ſcilicet ponticus. amarus. et dulcis.Similiter tres ſunt ſapores teſtimoniaſubſtātie mediocris ſcꝫ ſtipticus. ſalſuset inſipidus.¶ Capitulū. XLIDe pura dulcedine et eius effectu.Ulcis itaqꝫ ſapor generatur extemperata. caliditate et groſſaſubſtantia. vnde dulcedo lingue appoſita moderate aperit.moderate calefac̄. moderate humectatvnde grofficies ſubſtātie moderate ſubantrans poros apertos diu ibi manet. etideo anima in tali temperantia gaudetUnde plus delectatur natura in dulcedinę qͣꝫ in alijs ſaporibus. preterea nulla res eſt ita temperata et affinis humane complexioni equali ſicut dulcedo. etideo hum ana complexio que eſt vicinatemperantie equali in dulcedine ſibi ſimili delectatur.Capitulū XLII¶ De ſapore dulciO dulcem autem ſaporem faciendum quattuor conueniūt elementa non tamen equali ꝓportione. ignis enim et aer ſuperabundant̉.vnde ex igne calor et ex aere humor innaſcitur. que duo ſcꝫ calor et humor neceſſaria ſunt ad cuiuſſibet rei generatiōeꝫCalor autem temperatus agēs in humorem ipſum calefacit diſſoluit et depuratab humore terreſtri et ſubſtantia mollificatur. vnde partes ignee et aeree augmentantur et humiditas inſpiſſatur. etſic groſſa ſubſtantia in qua fundatur dulcis ſapor generatur. Unde dulcis ſaporquando caret omni macula acuminis oībus ſaporibus ſuauior eritꝭ: vt dicit yſa.quia eius natura ſanguini eſt vicint. etideo letificat et mundificat. nocumentūguſtus humectat temperate ſine laborenature. Eſt autem dulcedo aliquādo pura quattuor qualitatum mediocriter cōtentiua. vtꝫ in zucara. aliquando eſt viſcōſitati et grofficiei admixta. vtꝫ in dactil̓. aliquando acumini coniuncta vt inmelle. Prima dulcedo maxime conueniens eſt nature. ſed aliquando accidentaliter nocet nature quando ſcilicet natura plus recipit qͣꝫ digerere poſſit. et tc̄ſolet eſſe cauſa. alicuius opilationis. qͥadulcium ſuperfluitas in poris venaruminuiſcatur. Dulcia itaqꝫ mollificant mēbra. lauant. colant et mundificant. parūnaturaliter nutriunt. accidentaliter autem multum. Mollificant quidem qͥahumiditas materiam mollem reddit. caliditas temꝑate ſoluit. vnde materia q̄prius erat ſpiſſa. modo mollificata. diſſoluta abſtrahitur et mundificatur. nutriunt autem parum naturaliter. quiadulcia groſſa ſunt in ſubā et ſua groſſicie poros penetrare nō pn̄t. et ora venarūopilāt et cito ſatiāt. accidētl̓r tn̄ multumAA 4