ꝑfluitate. nam ſi humor criſtallinus fuerit paucus in qͣꝫtitate vl̓ lateat intrinſecus ⁊ albugineꝰ hūor deficiat vl̓ ꝑturbet̉vel ſi abūdet hūor niger tunice vuee. iſtꝭoībus cōcurrentibus vel aliquibus ip̄oꝝnigercolor in oculo generat. Subalbidꝰvero ex cauſis fit cō trarijs. Gl aucus vero et varius accidit ex mixtione reruꝫ qͥfaciunt albedinem ⁊ nigredinem ⁊ ī glaucitate aliqͣꝫtulum nigredo in varietatealbedo aliqͣꝫtulum plus abundat. ſed dehis quere ſupra in tractatu oculoꝝ. Color etiam in vnguibus denotatur. nā eorum color debet eſſe ſubalbidus ſpeculalaris ⁊ perſpicuus. qn̄qꝫ autem mutaturiſte color in liuiditatem vel alium emulum colorem et tunc diuerſas pretenditpaſſiones. vt patet ſupra in tractatu devnguibus.¶ Capitulum XDe coloribus in particulari.Unc de coloribus in particulari dicendum eſt. et primo de albedine que videtur medioꝝ colorūeſſe p̄cipuum fundamentum. Eſt auteꝫalbedo color ex luce clara et multa in puro ⁊ perſpicuo generarus. vt dicit Algazel. Vnde qͣꝫto materia perſpicui eſt purioſ ⁊ lux cl̓arior tanto albedo erit intenſior ⁊ nigro impermixtiori Eſt autem cāmatērialis albedinis perſpicuum puruꝫomni terreſtri feculentia impermixtumnunc ſiccum nūc humidum. Cauſa veroeffectiua eſt vel calidum vel frigidū. naꝫmateria ſi fuerit ficta per dominiū ⁊ caloragens in ip̄am fuerit per dominiū generabitur tunc albedo ꝓpter rarefactiōem ⁊ſubtiliatiōem partium materie ac clarificatiōem vi caloris. vtꝫ in cōbuſto oſſeet in calce. ſi vero fuerit materia ſubſtantialiter humida et in illa dominans frigiditas generatur erit album vtꝫ in niue ⁊ pruina. Generatur autem auteꝫ albedo ex aere vaporoſo declinante ad hūiditatem aqueam. vt dicit Areſto. li. xix.de animalibus. et hoc per frigidi actiōeꝫnam frigus aſbificat humidam materiam et denigrat ſiccam. Calor vero humidam denigrat et ſiccam dealbat Item albedo generatur ex rarefactione aeris vtpatet in ſpūma. et ideo aque calide generant pilos albos. que albedo non eſt niſiex aere vaporabili retento in membris ⁊quia albedo ex aere calido et vaporabilifit. ideo animalia ſunt alba ſub ventre.vt dicit areſto. li. animalium. xix. Diffuſiuam auten habet virtutem reſpectu viſus et ſpiritus ſenſibilis diſgregatiuaꝫ.et ideo ſi fuerit nimis inienſa corrumpit viſum et facit oculos lacrimari ſꝫ eſtomnium colorum incrementum. In nullo enim melius fundantur colores medij qͣꝫ in aībo. Et quanto album eſt intenſius quod ſubſternitur tāto adheret fortius color qui ſuperinducitur et liniturſiue rubedo fuerit ſiue nigredo ad albedinem vero pertinēt candor. albor. pallor ſiue flauor. Alauum enim et liuidum idēſunt ſcd̓m vnam ſignificatiōem vt dicitAreſto. in cap̄. de ſapore. et dicit ꝙ liquidum eſt flauum quia flauum ſequit naturā albi. Multas alias ſpecies aſſignatmedici circa album vt eſt color aqueuslactens. karapos .i. albidus vel ſubalbidus. pallidꝰ vel ſubpallidꝰ. Et variant̉ſcd̓m diuerſas materias tenues vl̓ groſſas in quibus radicantur. vtꝫ in lib. yſa.Theophili Conſtan. Egidij de vr̄inis.Candor eſt albedo intenſa multum habens in ſe lucis in forma et pure perſpicuitatis in materia. nam fulgor lucidi .i.puri perſpicui ſuperficiem informans etperficiens et intuentis aſpectum ſine organi leſione immutans. et cum quadamſuauitate ad ſui intuitum excitans oculum et alliciens candor nuncupatur. Illud enim candor dicitur quod primo poteſt ſine corruptione ſenſus ab albedīeper actum lucidi ab oculo comprehendinā albedo que conſiſtit in extremis a ſenſu non videtur. ſubterfugit eniꝫ ſenſusiudicium. quia nulla res ſub extremo colore videri poteſt. Sunt enim coloresextremi inuiſibiles ſcd̓m ſe propter ſuiparuitatem. vt dicit̉ in lib. de ſen. et ſen.cap̄. viij. Quod ergo primo ſubiacet ſēſui de albedine poſt eius extremum candor dicitur.¶ De colore glauco et flauo.