Druckschrift 
Proprietates Rerum domini bartholomei anglici
Einzelbild herunterladen
 

trinſecus interiori comꝑatam. ſic luxpotentialis in permixto. de tenebroſo migrat in actum niſi aduentum luminiſexterioris. Color itaqꝫ apparens extrinſecus intenſionem vel remiſſionem declarat ignis latitantis potentia in ꝑmixto. et ſcd̓m hoc de eius actione virtuteiudicatur. Item coloris ꝓportionalis vaxietas intuentis aſpectum ad ſui dmniarationem intuitum naturaliter excitatvt di. Plin̄. li. viij. et Auicen. vn̄ dicitquelibet beſtia qͣꝫtumcūqꝫ ſeua varietatem coloris et pulcritudinem admirat̉ īpanthera. Item cuiuſlibet hominis faciem color maxime pulcrificat vl̓ deformatnam color ordinatus ſuauis cōplexioeſt pulcritudinis forma quando mēbrorum diſpoſitioni debite correſpondet vtdicit Auicen. Vnde dicit Auguſtinus.Pulcritudo eſt elegans corporis habitudo coloris ſuauitate. et econtrariocolor confuſus incompoſitus euidenseſt in corpore turpitudo Item colorpaſſiones accidētia anime preconiſat.ſubitus enim pallor diſcolorato index eſt timoris. Nam reuocato caloread interiora corporis ſuperficies depauperatur a ſanguine. et ſic per conſequensdiſcoloratur. ſic ſubitus rubor in facie ſignum eſt verecūdie ſiue iracundie furoris. et hoc accidit propter calorem petentem exteriora cutis ſuperficiem rubificantem defēdere ab illataⁱ iniuriacupientem. Item color materiaꝫ ſuamſeu ſubſtantiam terminat ꝑficit informat. quia ſi color in ſubiecto non eſſetlis foret rei ſubſtantia viſui non appareret. Item color materie ſuperficiem ornat et eius deformitatem palliat et occultat. Vnde color compoſitus inter extremos medius. in ſuperficie corporisordinate ſuperpoſitus informitatis accidentaliter vel naturaliter in materia derelicte eſt operculum. vt. dicit Auicen.Item color luci ſe conformat et velut fiſia matri ſe eius actui configurat. Und̓cum intenſa luce color acuitur et intenditur. et cum remiſſa remittitur et hebetatur.Capitulū VIIIDe coloris mutationeIt autem in corporibus coloruꝫmutatio multiplici de canſa vtꝫ īfructibus graminibus ī alijsterre naſcentibus. Nam primo naſcunt̉fructus virides vtꝫ in vuis in moris.deinde rubeſcunt tandem palleſcunt velnigreſcunt. et illius coloris accidit varietas ex varietate caloris naturalis vel ſolaris vario ſubām fructus decoquētis digerentis. Prīo enī caloris actioeſt debuis lenta inſufficiens diſſoluere rarificare partes terreſtres. et ideoin earum ſuꝑficie apparet color viridiset indigeſtus ac terreſtris. Sed paulatīvigoratur calor naturalis per adminiculum caloris ſolaris. ideo fortins digerit. et ꝓpter eius intenſionem coloreꝫ rubeum in fructus ſuꝑficie derelinquit. ettandem completo fructu maturo humore pontico ac terreſtri ꝑfecte digeſtoex aduſtione color niger in ſuꝑficie generatur. nam calor pre dominans ſuꝑ terreſtreitatem ip̄am diſſoluit decoquitdigerit et qͣꝫtum neceſſe eſt in ſubſtantiam fructus accipit ac cōuertit. qd̓ vero reliquum eſt vel conſumit vel a ſe repellensad extremas partes ducit tranſmittitet talis reiecta fumoſitas cum ſit terreſtris ſuꝑficiem inficit et nigredinis velglaucitatis veſtigium in fructus generat ſuperficie relinquit. ſicut dicitur ſuper lib. vegetabilium in cōmento. naꝫ tales colores ex ſe actiōem naturam frigiditatis pretendentes ſepe etiam in rebus calidiſſimis generātur ex eadē cauſa ſcꝫ ex calore interius domināte fumoſitates terreſtres vel aqueas ad extrinſecā repellente. vt dicit Alphredus ſuꝑlib. Areſt. de vegeta. et plan. In rebo etiam ſenſibilibus fit coloris mutatio. nūcin cute. nunc in oculis. nūc in pilis. nūcin vngue. Nam color cutis fit duobusmodis vt dicit̉ in iohannicio. aut fit ab