Liber XIXque non penetrant ad interiora. vtꝫ ī picturis. pannus etiam rubeus tingit aq̄extremitatem qn̄ ei ſuꝑponit̉. vn̄ ptꝫ ꝙcolox ꝑſpicui extremitas eſt vt d̓r in li.de ſen. et ſen. c. vij. Item ſicut in corꝑe ꝑſpicuo nō terminato vt aere. pn̄tia luminis facit actu lucidū. abſentia ꝟo tenebroſum. ſic in corꝑe terminatoʸ p̄ſentialucis facit coloratū .ſ. albū ⁊ eius abſentia nigrū ⁊ tenebroſum. ita tn̄ ꝙ nō omnino abſit lumen. vt d̓r in li. de ſen. ⁊ ſen.Unde verus color eſt in corꝑe terminatonon ꝑſpicuo. in corpore vero nō terminato non eſt verus color ſed quaſi color. vtdicit̉ in eodem li. Item fit generatio coloꝝ medioꝝ ẜm ſuas differentias ſcd̓mdiuerſitatem ꝓportionū. etiam ſi fuerit īſeſquialtera ꝓportione vel ẜm alias ꝓportiones. Si aūt ẜm ꝓportiōem ⁊ ẜm inherentiam ⁊ dyaphanū fit iterū ꝓportionalis nihil aſſumunt. vtꝫ in cōſonātijs vtibidem ca. viij. Item fit generatio ſcd̓mꝓportiōem coloꝝ conſonantiū quādo ſūtdelectabiles. et qͣꝫto erunt magis ꝓportionabiles tanto ſunt delectabiliores. vtdicit̉ ibidem. Item ẜm alioꝝ opinionēgeneratio coloꝝ medioꝝ fit ꝑ ſuppoſitionem coloꝝ extremoꝝ inuicem vt manifeſtioris ſuꝑ minus manifeſtum. vtꝫ inpicturis ſicut ſol videtur ꝑ ſe albus. ſedꝑ interpoſitionem nubis videtur eſſe alterius coloris. Item aꝑtiones oculoruꝫnon fiunt ꝑ diſcurſiones radioꝝ ab oculo ſed potius fiuūt ꝑ cōtinuam multiplicatiōem coloris in medio vt ꝑ ſubitameius delatiōem ad oculum cū ſenſus fiatꝑ cōtactum vt ibi dicit̉. Item colores eque diſtantes poſiti a longe diſtantibusapparere poſſunt medij coloreſ cū nō ſintqꝛ nulla pars rei ſub extremo colore videri poteſt. vtꝫ in panno diuerſi colorisvt ibidem dicit̉. ca. viij. Iem medij colores generantur ſcd̓m ſimilitudineꝫ generationis mixtoꝝ cū miſcibilibus. qͥamixtionem mixtibiliū ꝑ tranſmutatiōꝫin formam ꝑmixti ſequit̉ mixtio coloruꝫvt ſicut ab extremis corꝑibusⁱ generat̉mediū. ſic ex extremis coloribus mediꝰcolor generatur vt ibidem dicit̉ ca. viij.Iteꝫ omnis color generatur ꝑ albedinēet nigredinem que videtur potius priuatio eſſe albi qͣꝫ color. vt obſcuritas ē priuatio lucis vt dicit̉ li. x. metha. cap̄. iij.Item vnitatem coloris in ſpecie nō oꝑtet ꝙ ſequatur vnitas nature vt di. Albu. in differentia. Item effectus coloris eſt immutare viſum ſcd̓m actū lucidi. nam per lucidū color educitur de potentia ad actū vt actualiter immutet organum viſus vt apprehendat ſpeciem cōlorati et iudicet de re viſa. Itē color medius bene ꝓportionatus delectat viſumet cōfortat. extremus vero color debilitatviſum ⁊ contriſtat. vt dicit Areſt. Namintenſa albedo diſgregat ſpūm viſibileꝫet diſſoluit oculū. et oculum lacrimarefacit. ſed nigredo nimis intenſa aggregando ſpūm et condenſando viſum reꝑcutit ⁊ obtundit. vtꝫ in diu incluſis ī locis tenebroſis qui ſubito educti ad lucēparum aut nihil vident. Item color reicolorate naturam ⁊ cōplexioneꝫ indicatnam albedo ⁊ colores albi in corꝑibꝰ congelatis non ſunt niſi in ſubſtantia frigida. et nigri ecōtrario qꝛ frigus albificatſubām humidam. et denigrat ſiccam. callor vero denigrat humidam ⁊ albificat ſiccam. vt di. Areſt. ⁊ Auicen. Et iō albedoque eſt filia frigiditatis indicat dominium fleumatis ⁊ frigidi ⁊ humidi humoris. Nigredo ſignum eſt melancolice diſpoſitionis ⁊ ſicci humoris in corpore dominantis. qn̄qꝫ tamen eſt ſignum aduſtionis nimie adurentis humores ⁊ in melancoliam innaturalem cōmutantis ſicut poſt dicetur. Item rerum intrinſecaſqualitates color extrinſecus manifeſtatnam vt dicit Auicen. color eſt qualitasque perficitur a luce. Eſt eī color lux exiſtens in potentia ī corpore tenebroſo migrans in actum per lucidū ſuperueniensab exteriori Et hoc ptꝫ ſic. quodlibet enīcorpus cōmixtum habet aliquid de ignein potentia et per ignem habet de lucido.cum ip̄e ignis ſit lucidus a natura. ſed illud lucidū velatur a partibus tenebroſis. vn̄ ſolū eſt in potentia ſicut caliditasſulphuris vel piperis. Un̄ ſicut eoꝝ caliditas potentialis non migrat in actū niſi per cōſimilem qualitatem actualem exX 3