Libel̓ XIX¶ CapitulumIDe materia colorisSt autem ꝑſpicuū bene termīatum materia coloris. et hoc ē ſolum vel maxime humidum quoniam fictum ⁊ terreū inqͣꝫtum hmōi nōeſt ꝑſpicuū. ſiccum vero igneū nō deſcendit de ſpera ſua. neqꝫ hic inferius inuenitur. qm̄ ſola forma ignis generatur d̓ potentia alicuius elemēti ex quo debet mixtum cōſtitui. vtꝫ ex li. de generatiōe. Illud ergo ꝑſpicuū habet treſ differentiasmateriales. qꝛ aut eſt materia ſubtilis.aut eſt groſſa. aut mediocris. Si mediocris. tūc eſt humidum aqueum multumabundans ſuꝑ ſiccum terreū ⁊ ſuꝑ humidum aereū deficiens ab humiditate aerea. vel erit aereū multū alteratū ꝑ ſiccūterreū. ita tamen ꝙ excedat grofficiem.Si aūt ſubtile ſic eſt humidū alteratuꝫad naturam aeris ſiue humidū alteratūaereum. Si autē eſt groſſum tūc eſt alteratum ad grofficiem et ficcitatem terre.ita ꝙ excedit mediocritatem.¶ Capitulum IIDe materia coloris nigriAtētiā ergo coloris ꝑſpicui auterit ſicca ꝑ dominiū. vel humidaper dominiū. vel mediocriter ſic/ca ⁊ humida. Si ꝟo dominet̉ ſiccitas inmateria. tunc ſi eſt actio calidi ꝑ dominium generabit̉ albedo. qꝛ calidum rarefacit et diſgregat partes materie ⁊ ſubtiliat ac generat claritatem ⁊ ꝑſpicuū. Etẜm hoc di. Areſto. li. de aīali. xix. ꝙ ge ne.ratur albedo ex paucitate humoris ī materia ſicca ꝑ dominiū calidi agētis ⁊ ſubtiliantis. ſicut ptꝫ in calce ⁊ oſſibus combuſtis ⁊ alijs cōſimilibus. Si ꝟo agat īmateria dominans frigiditas tunc generatur nigredo qm̄ conſtringit ꝑtes materie ſicce et congregat ac oppillat ſubāꝫrei et cōdenſat ac obſcurat. Obſcuritasautem eſt priuatio non ſolū lucis. veruꝫetiam coloris quemadmodū claritas eſtdifferentia coloris ſicut lucis. quoniameſt cōditio viſibilis ſimpliciter. et tuncmagis terminat̉ ficcum qd̓ exigebat̉ adgeneratiōem albedinis. et ſic inducit̉ color niger. Si ergo ſit humida materia tc̄a calido dominante generatur nigredo.qꝛ calidum adducit ꝑtes humidas ⁊ conſumit humidū qd̓ exalat in fumum nigꝝvtꝫ in lignis viridibus ⁊ humidis d̓ quorum extremis exit humor niger quādoexuruntur. vt dicit Areſt. li. methe. Uſtibilia ſunt que habent in poris humoreꝫdebilem qui non poteſt reſiſtere calori ignis. nec tamen ſtatim ſuffocatur. ſed potius alit ignem. vnde ptꝫ ꝙ humidū eſtpotiſſimum in qd̓ agit ignis et illud humidum eſt cauſa nigredinis ꝑ caloris atctionem quoniaꝫ caior agens exalare facit ſubtile et humidum aquoſum ⁊ euaporare aereum et remanet qd̓ eſt terreūatqꝫ groſſum. ꝓpter quod oꝑtet neceſſario vt nigredo generetur. Dicit enī Areſt. li. methe. iiij. ꝙ natura terreſtriſ ſubtilis et claritas aque et natura aeris faciunt albedinem in argento viuo. et ideooppoſita iſtoꝝ inducunt nigrediuem ī ſicco derelicto exactione calidi in humidoEt ſic di. Areſt. li. xix. ꝙ nigredo generatur in oculoꝓpter multitudinem humidinam calor naturalis agens in humiduꝫterminando et dirigendo et exiccandoin fine nigredinem derelinquit.¶ Capitulum IIIDe generatione coloris albivero ſit materia humida et inllud vincat dominans frigiditas tunc albedo generatur vt apparet in niue pruiua ⁊ in canicie et ī humoribus fleumaticis. Quāuis enī frigus aggreget hu midū nō tn̄ ſicut ſiccuꝫhumidū enī cū ſit ꝑſpicuū magis eſt aptū natu ad nobile eſſe coloris. Propte;rea humidū comp̄ſſum ꝑat̉ ad ſparſiōeꝫet ꝑtiū ſeꝑatiōem. Sic aūt nō eſt de ſicco ꝓpter qd̓ magis ꝑatur. qͣꝫuis ꝑ ꝯp̄ſſionem ad receptiōem claritatis ⁊ aꝑtiōeꝫqͣꝫ ſiccū. et iō pōt melius frigidū generare albū in humido qͣꝫ in ſicco. Et ſic intelligendū eſt qd̓ dicit Areſt. li. xix. ꝙ albedo generat̉ ex aere vaporoſo .i. declināte ad humiditatem aqueam. et hoc ꝓpterfrigidi actiōem. Qd̓ ꝟo dicit commē