Liber. XVIIIdicitur qui cum ſit natura mollis lignuꝫduriſſimum ꝑforat. īmo nihil eſt duriꝰeo dum tangit. nihil mollius dum tangitur vt dicit gloſa ibi. Vermis igitur precipue terreſtris naſcitur ex humo et folijs ex fructibus et lignis. finita hyemeꝓcedit de viſceribus terre temꝑe vernoſalſa cauetet fugit. et aromatibus ⁊ amaris condita. non tangit veſtes lineas nōrodit ſicut tinea laneam veſtem deſtruitet conſumit et maxime illas veſtes laneas conſumit vermis quarū carnes tetigit dens lupinus. nam lana ouis deuorate a lupis tineas generat et pediculos vtdicit Areſt. li. viij. et Pli. li. x. Uil̓ ⁊ mollis eſt vermiculus et rotundus. ſubtiliaet gracilia ſunt eius extrema et mediagroſſiora. occulte mordet arborem et conſumit. plus ore qͣꝫ pedibus ſe trahit. vilis eſt flexibilis et exanguis. In omnibꝰvermibus eſt ſenſus tactus et guſtus. vtdicit Plin. li. xi. cap̄. lxxi. vnde perceptoſonitū vel ſtrepitu lateſcunt. inter ſapores diſcernunt. amara enim et ſalſa refugiunt vermes. et dulcia appetunt ac ſugunt. vnde dentibus alij p̄dantur. et alijvnguibus et roſtris ad neceſſitatem rapiunt. alij acumine excauant. alij ſugūt.lambunt. ſorbent. vomunt. mandūt. necminor eſt varietas in pedum miniſteriovt rapiant. diſtrahant. premant. pendeant terram fodere non ceſſant. vt di. Plinius ibidem .ſ. li. xi. ca. lxxi.¶ Capitulum CXV¶ De viperaIpera eſt genus ſerpentis venenoſi de qua dicit Iſido. libro. xij.nam cum venter eius ad partū intumueUipera eſt dicta eo ꝙ vi periat.rit catuli non expectantes maturam nature ſolutioneꝫ corroſis eius lateribꝰ. cūmatris interitu vi erumpunt. Diciturautem ꝙ maſculus ore inſerto in os vipere ſemen exꝑuat. illa autem ex voluptate libidinis in rabiem verſa caput maris preſcindit. itaqꝫ fit ꝙ parens vterqꝫpereat. maſculus dum cōit. femina dumparit. Exvipera fiunt paſtilli qui trociſci tyriaci nominantur. ex quibus fit tyriaca id eſt remedium contra venenū. Deviperis dicit Plinius libro. viij. cap̄. xl.Uipera ſola inter ſerpentes in terre cauernis ſe abſcondit. Alij aūt omnes ī cauernis ſaxorum aut arborum ſe occultant. famem ſuſtinent diutiſſime. in forti hyeme intra terre viſcera ſiue fiſſuraſſe recolligit et prius euomito veneno vſqꝫ ad veris temꝑa dormit. Cum autemcalore ſolis pori terre aperiuntur. viperaꝑgefacta egreditur de cauernis. et qꝛviſus eius ex longo mora cōtraxit in renebris caliginem. feniculi radicē vel herbaꝫ querit ⁊ eius ſucco oculos linit hebetatos. et ſic herbe guſtu oculos acuit vt viſum recuperet quem amiſit. Eſt autē tyrus ſpecies vipere maxime venenoſitatisde quo dicit Areſt. li. vij. Tyrus eſt ſicutet tenethea id eſt cocodrillus latet in hyeme. ſed poſt expoliat corium qd̓ eſt interoculos ſuos ita ꝙ ille qui non cognoſcithoc accidens putat ꝙ ille cecus ſit. deinde aufert corium capitis totaliter vnodie. et ſua expoliatioᵉ eſt ſicut exitusembrionis. et ſic renouatur quando deponit ſenectutem. Item in eodem in fine. Inuenitur tyrus quidam quem ſerpentes magni fugiunt qͣꝫuis ſit paruus ⁊ſunt pili ſupra totum corpus ſuum. ⁊ qn̄mordet aliquid putreſcunt omnia q̄ ſūtin circuitu morſus ſtatim Et inueniturvnus paruus tyrus in india et morſuseius eſt ita fortis ꝙ non inuenitur contra ipſum medicina De vipera di. Ambro. in exameron. omnium ſerpentuꝫ nenequiſſimum eſt genus vipere que cū cupiditatem aſſumpſerit coeundi murenerequirit cōpulam. ꝓgrediturqꝫ ad litusaque vbi credit murenulam latitare. ſibilo autem euocat vipera murenulam ⁊prouocat ad amplexum. que vocata ſtatim adeſt. vipera autem videns eam adcopulam preparatam totum venenumſuum euomit. et ad amplexum murenule tunc accedit. completo vero concubituvipera venenū qd̓ euomuerat haurit īterum et reſumit. et ſic cum veneno reſumpto reuertitur ad cauernam. Uipera inſuꝑ vt di. Pli. li. xxix. ca. i. lapide quēdaꝫdeglutit qd̓ percipientes ſcithe viperam