Druckschrift 
Proprietates Rerum domini bartholomei anglici
Einzelbild herunterladen
 

Liber. XVIIIſunt vt aues vncoꝝ vnguium. et beſtiede preda viuūt ad hoc dicit Auicen. prīoli. aīalia quedam ſunt vrbana. quedamagreſtia inter omnia aīalia pōtviuere ſolus grues apes formicemunicant homini in hoc. Diſcrepāt etiāaīalia plurimū in nutrimento vt di. idēquedam veſcunt̉ ſolis carnibus ſicut leotigris. lupus et hmōi. quedam veſcunturindifferenter omnibus vt canis. muriceps hmōi. quedam graminibus frugibus nutriunt̉. vt equi cerui et hmōi.vt dicit Ariſt. li. i. quedam aīalia habētꝓprium guſtabile ſicut apes quarum guſtabile eſt mel. et pauca quedam de nūero dulcium ſicut aranee guſtabile ē muſca. viuit enim de venatione muſcarū. etquedā ſt̄ venātia alia animalia vt leopulus et ſil̓ia. et quedam ſunt accu mulātiaſuum nutrimentum ſicut hericius formica. Cauſa autem quare omne aīal indiget nutrimento. vt di. Auicen. eſt humiditas ſubſtantie calor diſſoluenſ humiditatem et aer calidus circūſtans vn̄qꝛ continua fit calorem humidi deperditio neceſſario eſt beneficio nutrimenti deꝑditi reſtauratio. et quedam qͥruntvictū ſuū de nocte vt aues lucifugę. etdam de die. Dicit aūt Areſt. ſicut Anicen. q̄dam aīalia omni tꝑe ſunt ſilueſtria. et quedam ſemꝑ domeſtica. vt homo mulus et capra. quedā cito domeſticant̉. vt elephas. De omni aūt genereaīaliū domeſticoꝝ inueniūtur agreſtia ſicut ſilueſtres. homo ſilueſtris bos ſilueſtris equus ſilueſtris canis agreſtis porcus. Et quedam aīalia ſunt magne impetuoſitatis bellicoſitatis maxime tꝑecoitus amoris. In oībus enī aīalibuseſt appetitus delectationis tūc maſculizelant pugnant feminis. et quedamaīalia ingeniant. vt ſint illo temꝑe eorūcoriā dura. vt porci agreſtesᶠ qui confricantes ſe arboribus intrant lutū deſiccant. et ideo tunc pugnant. vt dicit Areſtote. qued ā aīalia ſunt magne refre nationis. quedā magne ire tenacis mēorie ſicut canis camelus aſinus. q̄damſunt debilis memorie. vt ſtrucio colūba. et ſolus memorat oblita. vt dicitAuicen. multa tamen animalia retinētmemoriam eoꝝ que vident addiſcūt vtdi. Areſt. li. i. In ſolis aūt hoībus ē memoria ꝓut memoria ſubiacet rōni. etdicit Aug. li. de ciui. dei xi. Eſt inquit admiranda q̄dam in brutis prudentia ībus tn̄ nulla ſit porie loquēdo ſcīa. q̄daꝫtn̄ in eis ſil̓itudo ſcīe reperitur. euidēteꝫenī habent ſolertiā in educationē fetuūin edificatione latibuloꝝ manſionumin inquiſitione nutrimentoꝝ. in medicatione vulnerū. in fuga nociuoꝝ. in preſagio mutatōis tempoꝝ futuroꝝ. inꝯgnitione amore pariū ſuoꝝ. ceruus ceruam diligit. leo leenam. vrſus vrſamet ſic de alijs. Dicit aūt Areſ. in omniaīali eſt radicabile membrū qd̓ prīcipiūeſt oīm virtutū naturaliū ſpiritualiū aīaliū. et eſt cor vel aliquid loco eiuſa cuius radice vt dicit Auicen. incipitomnium animaliū creatio. formatio etfiguratio. formato animali bruto ꝑfecto. faciem habet reflexam ad ſuū mareriale et originale principiū. ſ. ad ipſamterram Sola enī ſtatura erecta eſt a nature principio homini reſeruata in quonatura hoīs ſupra cuncta animātia ē nobilitata mirabiliter ſublimata vt dicitpoeta. Os homini ſublime dedit celūqꝫvidere ⁊c̄. Propter q di. Baſiliꝰ. ſicorꝑis voluptate fedat̉ obediendo ventris luxurijs cōparatus eſt iumentis inſipientibus et ſil̓is factus eſt illis. Iteꝫdicit Baſi. omnia fere terre animantiagenitali calore ſtimulante ad ꝓpagationem ſui generis ſucceſſionē ꝓlis aīantur et hoc potiſſime accidit tempore vernali quando virtus caloris celeſtis incipit in animantium corporibus qd̓ammōdominari. Simile dicit Areſto. et etiāAuicen̄. Omne inquit aīal habens ſemen generat aīal ſibi ſimile. aīalivalenti ſeruare ſeu ſaluare ſpēm ſuā ī ſededit naturā membrū vt ſemen expellatet aliud membrum vt ſemen recipiat ſicut in femina eſt matrix. et hoc eſt generale oībus aīalibus in quibꝰ eſt diſcretioſexus. qꝛ maſculus habet ſe modū forme. femina modū materie. omnefemininū hꝫ matricē vl̓ aliud loco mat̉d