Druckschrift 
Proprietates Rerum domini bartholomei anglici
Einzelbild herunterladen
 

Libel̓. XVIIICapitu. CXCIIII De zizaniazanīa herba quedaꝫ eſt de quaIſi. li. xiiij. quaꝫ poete infelix lolium dicunt. eo ſit inutile infecundū. et eſt femini generis in ſingulari et neutri in plurali vt dicit idē. Naſcitur autem inter triticum temꝑibꝰ corruptis atqꝫ ſiccis qͣꝫdiu eſt in herba ſimilis eſt tritico et ab eo vix poterit diſcerni. ſuffocat autem ip̄m triticum atqꝫ ledit niſi ab eo cautius ſeparet̉. cum cautela magua eſt zizania qn̄ adhucᶠ recenseſt eradicanda neꝓpter ſimilitudinē quāhabet cum tritico. vel zizanijs parcat̉ veltriticum ſub zizanie ſpecie euellat̉. Cautius eſt ergo vt qn̄ triticū a zizanijsʸdiſcernitur vſqꝫ ad meſſem vtrunqꝫ creſcere ꝑmittat̉. et tunczizania ſeme cognita a tritico diſcreta faſciculos colligantur. tritico quidem in horreis collecta. zizania faſciculos cōburant̉. Habet autem zizania vim acutam qd̓am / venenoſam inflatiuam ventoſam.ideo inebriat mentem ꝑcutit caput ledit. immutat ſaporem paniſ cui admiſcetur et inficit. ſi in multa qͣꝫtiate comedatur valde ledit. īmo qn̄qꝫ interimit etoccidit. qͣꝫuis aūt noxia ſit interius ī corpore ad edendū. vtilis tamen extrinſecꝰeſt ad medēdum. nam ſi farina ordeiet puluere thuris ac croci immiſceat̉ceptum adiuuat in mulieribus atqꝫ partum. mixta cum ſulphure et aceto valetcontra impetiginem ſerpiginem et pruritum. mixta cum ſemine lini et in vinococta diſſoluit apoſtema ſcliroticū ſiuedurum decocta ſemine cortice radice ſanat vulnus et mundificat putrefactum. valet etiam cōtra fiſtulam et contra cancrum. mire prouocat menſtruamundificat matricem et diſponit ac preparat ad conceptum. vt dicit PliniusDyaſcorides.C apitulum ExCvV7De zinzibereInziber eſt radix herbe et eſt calidum et humidum. vt diciturin Platear̄. et eſt aliud domeſticū aliudſi tueſtre. Silueſtre acutiorem habet ſaporem domeſtico et eſt ſolidiꝰ. coloreadeo album ſed facilius frangitur valetcōtra frigidas cauſas pectoris pulmonis: ſtomachi dolorem et inteſtinorumex incluſa ventoſitatem venitente mitigat et diſſoluit ſi vinū decoctionis eiꝰcum cimino calidum aſſumatur. ſtomachum confortat et digeſtionem ꝓcuratviſum acuit et pannum ſiue telam in oculis extenuat et conſumit. et hoc melius facit domeſticum qͣꝫ ſilueſtre. quantoalbius eſt et recentius tanto eſt acutiuſet melius per duos vel tres annos ſeruatur in bona efficacia. ſed poſt areſcit et avermibus perforatur. Propter hūiditatēenim ſuam putredini eſt apparatum. vtdicit yſa. vnde qui vult illud diutius reẜuare oportet vt ponatur inter piper vt piperis ſiccitate humorziniberis temꝑet̉vt dicit idemCapitu. CXCVIDe redoarioEdoarium eſt calidum et ſiccum. et eſt domeſticum magiseligendum. et illud quod ē ma3gis citrinum tenue et longum in ſaporeacutum non ꝑforatū. Silueſtre eſt ſubalbidum et ſtipticum cum acumine modico valet ad illa que zinziber. ſed ſtomachum et corpus confortat et appetitumꝓuocat. vt dicit Plate.Capitū. CXCVII De picaroUcarum vel cucara fit de qͥbuldam cannis et arundinibꝰ quecreſcunt in ſtagnis iuxta nilumet illarum cannarum ſuccus diciturna mellis de fit zucarum decoctionēſicut ſolet fieri ſal de aqua. Canne enīpiſtate ponūtur in lebete decoquunturad lentū ignē vſqꝫ ad ſpiſſitudinē prīovr̄ ex toto trāſire in ſpumā. ſed pꝰ fcā reſidētia ſpiſſiꝰ meliꝰ petit fundū. ſuꝑiuſaūt manet qd̓ eſt vac̓uū et ſpūmoſū et ēminus dulce foraminoſum īter dēteſſi crepitat qn̄ maſticat̉ euāeſcit ſubito