Druckschrift 
Proprietates Rerum domini bartholomei anglici
Einzelbild herunterladen
 

or ad vina in dolijs repoſita cōſeruāda excauant̉ loca lapidoſa ſubterraneavt in eis vina meliꝰ cōſeruent̉ a corruption calidi aeris ne aceſcant vel alio modo corrumpantur.Capitulum CXCIDe violaIola ꝓpter violentiaꝫ odoris ſiceſt nominata. vt dicit IſidorusCuius tres ſunt ſpecies ſcꝫ purpurea alba mellinā. ſed omnium folianature frigide ſunt aquoſe. ideo ſolutiue. vnde viole cum melle et aqua decōcte ſoluunt ventrem. ſimiliter ſi cum zucara macerentur et in vaſe vitreo diu ſoli exponantur. Aluum laxant. inflationēmitigant. calorem febrilem alterant. ſitim ſedant. ſemen earum partum mulierum eijcit et excludit. lūbricos occiditcalefactioni epatis ſubuenit. herba quidem modica eſt viola in ſubſtantia recens eſt melior qͣꝫ antiqua. cuius floſ maximi eſt odoris. vnde odor eius cerebricalorem mitigat et ſpiritus animales recreat et confortat. ſomnum ꝓuocat. quiacerebrum refrigerat temperat et humectat. quanto flos eius eſt ꝟtuoſior tantoplus inferius caput deprimit et inclinatItem flores vernales prius oriūtur ſecitius manifeſtant. paruitatem eius inſubſtantia magnitudo odoris paritervirtutis nobiliter recompenſat. vt dicitDyaſco.Capitulū CXCIIDe vlmoTmus nomen accepit. eo inlocis vliginoſis et humidis melius ꝓficit. nam in montanis etaſperis minus leta eſt. vt dicit Iſido. li.xvij. radices in terra ꝓfundius figit deꝓfundis terre viſceribus ad nutrimentum ramoꝝ frondium humorem ſugitramos multos et nodoſos ex ſe mittitfolioꝝ ſuorum denſitate vmbram viatoribus gratam facit. Eſt autem arbor ſtexilis etenim inter glandiferas a Pli.putatur. flores habet ſubalbidos et odoriferos ad modum tilie quedam granavt cubebe. Sed ille fructꝰ eſt inutilis. eiꝰflores frequentant apes ex eis mellisdulcedinem colligentes. et qͣꝫuis quaſiſterilis ſit in ſe tamen vtilis eſt viti fructifere cuius fructus et palmites ſurſūerigit et ſuſtentat. corticem habet durūet rugoſum. ſed lignum molle interiꝰ leniſſimum ad ſculpendum valde aptumſicut tilie. vt dicit Iſi.Capitulū CXCIII De vrticaRtīca ex eo eſt vocata. tactꝰeius corpus adurat. Aſt enī ig.nee nature. vt di. Macer. Fęruida non modice vis illi dicitur eſſe. vnde nec immerito nomen ſumpſiſſe videtur. Tacta exurat digitos vrtica tenentis. Utica autem eſt duplex ſcilicꝫvrens et mordens puſtulas et pruriginem etiam gignens aſpera quidem habet folia et acuta et ſubrubea. Haſtulashabet anguloſas et villoſas. et manꝰ tangentis vritiuas. et eſt grauis odoris etſubamari ſaporis. Alia ē vrtica mortuafolia babens albiora. et molliora magisrotunda. et tangentis exurit. floremhabet nunc rubeum nunc album et valde grauis odoris pariter et ſaporis eſt.Utraqꝫ vrtica eſt medicinaliſ. nam ſuccus eius cum vino bibitus valet contraictericiam et contra colericam paſſionēcum melle curat antiquam tuſſim.dat pulmonem et ventris inflationemſedat et tumorem. folia eius ſale contrita vulnera ſordida mundant et curātſimiliter morſum canis. ſanat etiamcros radix eius contrita cum vino et cocta in oleo. valet contra tumorem ſplenis. ſuccus eius fluxum ſanguinis de naribus ſiſtit. cum mirra menſtrua ſtringit. ſemen eius cum vino bibitum precipue mixtum melli et piperi mouet venerem et prouocat vrinam. herba recēs cocta ventrem mollit ſi cōmedatur. Vndedicit Plinius et precipit vrticam recētem cum primo creſcit in marcio decoq̄re per modum oleris et comedere cōtramultas corporis paſſiones. vtilior tamēeſt in medicina qͣꝫ in eſca.