peruerſos effici et maliginos. nam ebrietas eſt omnium vitiorū fomes atqꝫ cauſa. incidunt enim ebrioſi in homicidia. adulteria et furta. et ideo volentes cuſtodire familiam oportet eos a vino cuſtodire ne vinum plus bibant qͣꝫ eoꝝ ꝟtuti expedit et nature.CAPil̓. CLXXXVI¶ De vino nouoInum nouum qd̓ de lacu id eſtde cuppa nouiter eſt ſublatū vocatur muſtum qn̄ ſcꝫ de torculaci primo eſt expreſſum. et eſt ſic dictumquaſi tenens mus .i. terram humefactaꝫAue lutum. mus enim grece terra dicit̉latine. vnde et humus terra dicitur humefacta. in muſto autem partes terre ⁊ſeculente partibus aqueis ⁊ aereis ſuntadmixte in quas agens virtus ignea fortiſſimam facit ebulitiōem. Nam ꝑtesignee ⁊ aeree mouent̉ ſurſum. partes vero terree deorſum et ex tali ꝑturbationeet repugnantia fortis fit ebulitio donecvincente calore puri ab impuro fiat ſeparatio et cōpleta digeſtio. Ineſt autēmuſto tanta vis feruoris vt vaſa fortiaexeo plena et abſqꝫ ſpiramine mox dirumpat. vt dicit Conſtan. et Greg. ſuꝑIob. vn̄ ꝑſpiraculi aperturam ſpūmoſavini immūdicia ad vaſis ſuꝑficieꝫ vi caloris eiecta continue euaporat donec puriſſimum vinū fiat. In principio autemqn̄ muſtum eliquatur valde eſt turbidūatqꝫ ſpiſſum. et iō vt di. yſa. bibitū groſſum generat ſanguinem et fumum terribilium ſomnioꝝ inductiuū. malos generat humores. rugitum facit ei inflationem inteſtinis. muſtum enī nouum valde ventoſum et ſpumoſum eſt ꝓpter reſolutionem partiū vi caloris. Unde Gal̓.vinum quodcunqꝫ dū eſt recens nō habet vim ducendi cibum ꝑ corpus. vn̄ vētoſitatem et inffationem ac faſtidiū generat. qͣꝫto plus autem durat poſt exp̄ſſionem a torculari tanto plus clarificaturet depuratur et amplius intenditur calor eius quando eniꝫ adhuc eſt muſtumab ebulitione non quieſcit nec terreſtriaad ſuum locum deſcendunt. nec aerea etignea ſuum locum ſurſum petunt et remanet adhuc indigeſtum. et ideo quādobene eſt vinum defecatum et lucidum atqꝫ clarum laudabile eſt et amicum nature. quia tūc confortatur calor eius quotidie tam in ardore et ſapore qͣꝫ in virtute melioratur. niſi for ſana corrupto aere vel ab aliquo corrupto vaſe caſu aliquo corrumpatur. Nam ſi vas ip̄m continens corruptum fuerit et ipſum vinūcorruptum erit. ex aere corrupto et calore vel humiditate nimis diſtemꝑata vinum ſepe corrumpitur. ⁊ ideo nunc aceſcit nunc pingueſcit vel totaliter computreſcit. et tunc nature hominis eſt peſſimum et maxime inimicū et eſt fugiēdūſimpliciter vt venenum. Uinum etiā vetuſtiſſimum in calore excedit temperamentum. et ideo ſaporem mutat et calorem. et tale vinum ſuo acumine ledit cerebrum et ꝑcutit mentem. et ſua ſiccitate et caliditate inflamatꝭ ſubſtantialemhumia tatem. extinguit calorem naturalem. et ideo nec nimis recēs nec nimisantiquum eſt laudabile. ſed potius interduo extrema eſt mediocre ſcd̓m ꝙ ab extremitate noui et veteris magis eſt remotum. quia illud eſt maxime temperatum. Hucuſqꝫ yſa. in diet̓.Ap. CLXXXVIIDe vino conditoInum conditum fit artificialiter ex admixtione aromatum.tam ſpecierum qͣꝫ herbarum vtptꝫ in vino ſaluiato. in vino roſato ⁊ gariophilato. et eſt illud vinū cōueniens.tam in potu qͣꝫ in medicina virtus enimtam ſpecierū qͣꝫ herbarum immutat vinum. et ſibi cōfert ꝟtutem ſingularem ⁊ideo talia vina ſunt ſalubriora et. delicatiora quādo eis ſalubres ſpeciēs debitomodo incorꝑantur. virtus enim ſpecieꝝconſeruat vina ne defacili corrumpant̉.vnde talia vina ſuo ſapore delectant guſtum. excitant appetitum ſua aromaticitate confortant tam cerebrum qͣꝫ ſtoma