Druckschrift 
Proprietates Rerum domini bartholomei anglici
Einzelbild herunterladen
 

Liberet multum ledit caput et ꝑcutit menteꝫet forte facit ebrietatem. et optime ī/diget aqua cōmiſceri. vn̄ ſi cōmiſceat̉ qn̄oportet bibatur ꝓut etatibus tꝑibꝰet regionibus ac cōſuetudini cōuenit atqꝫ decet multū ē laudabile qꝛ groſſosdiſſoluit humores. vias venarū a putredine mūdificat ſanguinem purificat. maxime ſi vicinū fuerit puritati. conuenit ſenibus qꝛ eoꝝ calorem cōfortat frigidoꝝ humoꝝ diſſoluit abundantiā ī ſenum corꝑibꝰ collectoꝝ. Uinū rubeuꝫ neceſſe eſt habere ſaporem ponticū ſiue dulcem liquorem inter groſſum ſubtilemediocrem. et odor eius inter aromati grauem. et tale vinū eſt ceteris temperantius ad nutriendū mutat̉ faciliuſin ſanguinem ꝓpter ſil̓itudinem quā habet eo in liquore ī ſapore colore. vinūdulce ml̓tū rubeū iuuat ad mūdificādūvicia pectoris pulmonis. valde enī ē ſolutiuū viſcoſi humoris lenitiuū immundicie abſterſiuū. vini aūt cōſiderat̉odor. nam ſi vinū fuerit aromaticū ſignat ſuū liquorem ſubtilem eſſe tēꝑatiuum. omniqꝫ ſordicie emūdatū optimedigeſtiuū. clarū generat ſanguinematqꝫ mūdum. eſt cordis cōfortatiuumletificatiuū fumi groſſi obſcuri et turbidi expulſiuū. vn̄ ypo. vinū inquīt odoriferū ſubtilius ceteris eſt leuius digeſtibilius ac nutribilius. qꝛ natura ī eoſuam cōpleuiſſe ſe ſignat actionē. vinuꝫvero qd̓ nullius eſt odoris ſiue ventoſitatis groſſiciem inſinuat. ideo eſt illaudabilis nutrimenti nec clarificat ſāguinem nec etiam cōfortat ſed generat humores groſſos fumū turbidū obſcurūvn̄ horribiliſſimū habens odorem ſaporem ponticū peſſimū eſt qꝛ infert corporimaximū nocumentū peſſimū generat ſāguinem noxium confert corꝑi nurrim̉tum. et marime ſi vinū fuerit valde nigrum ad qd̓ ꝑtinet groſſicies liquoris exgrauitas odoris ponticitas ſaporis. vinum itaqꝫ p̄dictis qualitatibus temꝑatum ſi temꝑate debito bibat̉. naturam adiuuat. laudabilem ſanguiuem gefierat. ſaporem cibis potibus adminiſtrat. defideriū appetitū excitat. vitalēXVIInaturam et naturalem ſtomachum confortat ad cibū appetendū recipiendumac digerendū iuuat. virtutem expulſiuam ad expellendas feces excitat. ſitimſedat. paſſiones anime de malo in bonūalterat immutat. nam aīam vertit ab īpietate ad pietatem ab auaricia in largitatem. a ſuꝑbia in humil̓itatem. de timore in anīoſitatem. et vt breuiter dicam vinū moderate ſumptū corꝑis anime ſanitas eſt. Hucuſqꝫ Iſa. in dietꝭ.et Pli. li. xiiij. ca. ix. vbi dicit̉ vini natura eſt ip̄o hauſto accendere viſcera inforis ip̄o fuſo infrigidare membra abip̄o ꝑfundunt̉. Uiribus aūt corꝑis nihilvino vtilius eſt ſi adſit modus. nihilqꝫꝑnicioſius ſi modus in ſumendo non teneatur. vn̄ andronides ſapīa clarus ſcripſit ad alexandrū magnū cohibens intēperantiam vini in bibendo Rex inqͥt memento te bibere ſanguinem terre. bibere intemꝑate vinū cicuta eſt hoī ſeu venenum quibus p̄ceptis ſi ille obtꝑaſſetꝓfecto amicos in mulētia in teremiſſet. vt di. Pli. Item mala que facit vinūintemꝑate immoderate ſumptū tāgitibidem in eodē li. ca. vl. mente inqͥt mutat in furorem in mali impetu obliuionem boni. Ebrioſo ſiquidem ineſt pallor in facie gene pendule. oculoꝝ aſſūtvlcera lippitudo. manus tremula līguaqꝫ ligata. poſtera die eructuant alitꝰ fedi velut de ſepulcro grauiſſime ſentiuntur in capite punctiones. amaricat frumen .ſ. palati ſummitatem amicabilis. īcolere que incenditur ex calido fumo vini et eſtuans ſitis torquet guttur. Namhec neceſſitas vinū ſequit̉ vt bibendiſuetudo auiditatē pariat rebibendi. Un̄more ſanguiſuge vinolēti qͣꝫto plus bibunt tanto ſitiunt. Ad hec verba Pliniꝰaddit yſa. dicens ſic. ſi vinum vſqꝫ ad ebrietatem ſepe ſumptum fuerit rationiſlumen extinguit. et vim brutalem extintat. vn̄ ꝑmanet corpus velut nauis ī maxi non habens gubernaculum aut rectorem. ſicut milicia habens principēneqꝫ ducem ꝓpter qd̓ fauet ebriꝰ rei abnuende. et laudat qd̓ in ſe eſt illaudabile. de ſapientibꝰ facit ſtultos. de beniuol̓Q