humida maxime ſi ſit alba. et iō parumuutrit. calorem extinguit. ventrem cōſtipat̓ et conſtringit.CAP. CLXXXIIIIDe vinoInum dicit̉ quaſi in vite natūvel a vena eo ꝙ potus eius veriasſanguine cito replet. vt di. Iſidorus li. xx. vbi tractat de potū. Temetūautem dicit̉ forte vinū eo ꝙ teneat mētem et temerarie agere ſepe facit. Dicit̉et merū qn̄ eſt purum et aque nō admixtum. dicit̉ et bachus a libero patre quivocabatur bachus. et dicit̉ fuiſſe primꝰrepertor vitis. vel bachus dicit̉ ab effecūqꝛ fortitudine ſua facit bibentes furere.et in alios debachare. Laudes autē vininō poſſet ad plenū deſcribere etiam ſi viueret bachus ip̄e. Inter omnes enim liquores et ſuccos arboꝝ vinū obtinet pricipatū. nam p̄ oībus liquoribus vinummoderate ſumptū corꝑa plus confortatcorda letificat. morbos ⁊ vulnera euacuat et ſanat. vn̄ di. yſa. in vlt̓. diet̓. Uinuꝫdat bonū nutrimētū corꝑi. ſanitatē reddit ꝑditam ac cuſtodit. calorem naturalem ꝑ oībus cibis ⁊ potibus confortat ⁊augmentat ꝓpter familiaritatis cōſortium qd̓ habet cū natura. vn̄ ſanguinē puriſſimū generat ⁊ turbidū purificat ⁊ clarificat. venarū ora aperit. et ad interioramūdificanda ſua ſubtilitate penetrat. ⁊tenebroſam fumoſitatem triſticie inductiuam illuminat atqꝫ fugat. citius corporis membra corroborat. ⁊ vigorem ſingulis adminiſtrat. vini enī bonitatem actio anime manifeſtat facit in ea triſticieet doloris oblinionem. nec ꝑmittit eamſentire anguſtiam vel dolorem. acuit intellectū ⁊ facit eum docilem ad inueſtigandam rem difficilem ⁊ ſubtilem. animoſam etiam ip̄am efficit ⁊ audaceꝫ. vn̄ptꝫ vin excellentia cuius vſus cōuenitoībus hoībus. etatibus tꝑibus et regionibus ſi debito mō ẜm vires bibentis aſingulis aſſumat̉. ſenibus enī cōuenit qꝛcalor vini eoꝝ repugnat frigiditati. iuuenibus cōuenit ẜm cibum quia in naturaſimilis eſt nature et etati iuuenū et adoleſcentibus pueris eſt cibus et medicina. et eoꝝ calori adhuc imꝑfecto nutrim̉tum exhibet ⁊ augmentū et ip̄am humiditatem puerilem ſuꝑfluam cōſumit etdeſiccat. in frigida enī regiōe ⁊ in hyemevinū forte ⁊ multū puruꝫ cōuenit. ī eſtate vero ⁊ in calida regione vinū purum ⁊multū mixtum vtile. corpus enī humectat ⁊ refrigerat ꝓpter mixturam aque qſubtilitate vini adremotiora mēbra r̄ducitur valde cito. ideo autiqui vocauerūtvinū triacam magnam. qꝛ inuenerūt illud duarū rerū eſſe iuuatinum. calefac̄enī corꝑa frigida etiaꝫ infrigidat calidaet humectat ſiccat et humida extenuat ⁊deſiccat. ſed eius calefactio ⁊ ficcatio eſtnaturalis. humectio vero et infrigidatioeſt accidentalis qꝛ ſubtilitate ſua portataquam ad membra que neceſſe hn̄t infrigidari ⁊ humectari. vt dicit idē. In vino aūt cōſiderantur iſta ſubſtantia ſiueliquor calor ſapor atqꝫ odor. Nam ſcd̓mſubam vini attenditur ſubtilitas et terreſtritas ſiue grofficies atqꝫ mediocritas. vinū ſubāliter tenue ⁊ ſubtile albūeſt clarū et cōuenit ſtomacho. qꝛ cito digeritur ⁊ venas ꝑforat. mentem non percutit neqꝫ ledit nec neruis nec cerebroaliqd̓ infert nocumentū. vinū auteꝫ terreſtre atqꝫ groſſum ſubtile eſt ⁊ optimū.ſtomachū enī grauat ⁊ difficile penetratColor autem vini eſt quadruplex ſciliꝫalbus niger glaucus citrinus et roſeꝰ ſiue rufus. album vero et nigrum vinū ceteris eſt minus calidū. et album eſt magis humidum qͣꝫ nigrum ꝓpter ſubtilitatem ⁊ aquoſitatem dn̄antem. nigrū veromagis ſiccū eſt ꝓpter groſſiciem et terreſtreitatem ei magis ſubāliter dominantem. vina ꝟo mediocres colores habentia ſunt alijs calidiora ſcꝫ vinū citrinuꝫſeu aureū ⁊ vinū rufū et hoc ẜm ꝙ magab illis extremitatibus ſunt remota. etquanto illis ſunt viciniora tāto ſunt minus calida.Capit̓. CLXXXVDe vino rubeoInū rubeū valde intenſum ī tubore ſicut ſanguis fortiſſimū eſt.