Druckschrift 
Proprietates Rerum domini bartholomei anglici
Einzelbild herunterladen
 

lefit. calefactus aūt aer attrahit ſurſū humorē reſiduū eſt in lapide. exit vapor hūore illo ꝑua reſolutiōe ꝑtiū lapidis. ex illo vapore hūore de lapide educto qn̄qꝫ plata generat̉ adiutorio caloris ſolaris aerē prius calefactū vigorantis ac digerētis hūorē a lapide iamattractū in ſubam plāte trāſmutantisſꝫ diu durat plāta talis niſi terra circūſtāte dulci aqͣ irrigāte. tēꝑato aerefoueat̉. hoc ꝓpt̓ hūoris paucitatē. IteꝫAreſt. Plāta ſi fuerit ꝓpe ſolē .i. ꝟſus orientē citiꝰ naſcet̉ hoc ꝓpter ſufficiētiaꝫcaloris. tardiꝰ ꝟo ſi fuerit ad occidētēpter caloris elōgatiōem. Itē ibidē dicitAlbu. ex tēperie ſeruat̉ cuiuſlibet planteincremētū. ſi enī nimia fuerit hūiditasopilant̉ vie pori quos deberet nutrimentū aſcēdere ad arboris extēſionē. eo ſi nimia fuerit ſiccitas ꝯſtringunt̉pori ſic plata nutrit̓. Itē Areſt. quelibet plāta qͣttuor indiget .ſ. ſemīe terminato ī ſua ſpecie ꝑfecto maturo a putrefactōe ꝯſeruato. ꝯueniēti loco .i. territorio generatiōi plate ꝯgruo. aqͣ moderata hūore .ſ. tꝑato. aere ꝯſil̓e .ſ. mediocriter tꝑato. qꝛ vt di. Albu. ſi aer fuerit nimis calidꝰ calor naturalis eu aporabit aꝑtis poris. ſi nimis frigidꝰ ſuffocabit plātā. prima duo ſunt neceſſaria adplāte generatiōem. ſcd̓a duo neceſſariaad eiꝰ nutrimētū cōſeruatiōem. Itemſpēs plāte medicinales creſcūt ītibꝰ ad veſcēdū ſunt minꝰ delectabiles etad digerēdū fructꝰ hn̄t duriores. propter vehem̄tē coagulationē ꝑcalorē agētēin hūiditatē. tales fructꝰ multūſunt nutribiles. vt di. Areſt. qꝛ vt d̓r Al. Quāto plāta eſt magis medicinal̓.tāto minus nutrit. Itē loca a ſole remota erūt plantaꝝ multaꝝ ſicut nec aīalfecūditatis multe eſt in talibꝰ lociſ. vt dicit Areſt. cuiꝰ eſt. vt di. Albu. qꝛ illiſunt directe ſub ſeptētrione hn̄t diē continue dimidiū annū. reliquū aūt noctem. ibi ergo raro creſcit planta vl̓ animal. in eſtate enī non poteſt ꝓpterꝭ continuatiōem caliditatis. in hyeme veropoteſt ꝓpter cōtinuatiōem frigoris.dicit Areſto. Planta ibi generata hꝫvires foliū neqͣꝫ fructū ꝓpter defectumcaloris agentis in temꝑe anni. ꝓpt̓ ſuꝑfluitatem eius in alio. Item Areſt. Alata multarū ſpinarū multū habet de hūore vnctuoſo. et ſe mouerit ille vaporvnctuoſus calorem ꝓprium cooperante calore ſtellarum digeritur et conuertitur in ſubām plante que ei inſerit̉. vn̄illam digeſtionem oꝑatur calor vitalisin planta calore extrinſeco ꝯpetētecreſcit plāta inſita gracil̓ extenſa ſurſūUnde ꝓpriū eſt plante multum ſpinoſevt in ea fiat inſertio plante alterius ſpeciei. et hoc vt di. Albū. qꝛ habet multuꝫhumoreꝫ attractū ab exteriori calore vnctuoſum ita cōglutinatiōem expulſibilem a calore interiori in pluribꝰ locis.ita ꝑs eius ſuꝑior cuꝫ expellit eſt ſubtilior penetrabilior quam poteſt aperire multos poros plante ip̄os ingredi ip̄am incorꝑare cōſolidare plate īferiori. Ita planta inſeritur. plantam ſiue truncum cui inſerit̉ tranſmutat ī ſuaꝫſpēm. et non ecōuerſo. cuius ratio eſt. vtAlbu. di. qꝛ inferior planta mouet ſuperiorem humorem caloreꝫ quē ei trāſmittit. ſed ſuꝑior humorem attractū vlterius digerit decoquit in natura ſuam cōuertit poſtea virtutem ſuam ī inferiorem tranſmittit. alterat illaꝫ cuiinſerta fuerit conuertit eam in ſuaꝫ naturam ſpeciem. Item quinqꝫ ſunt ſpecies generationis plante. vt dicit Areſtoteles ſcꝫ ex ſemine putredine ex hūore aque et ex plantatione et ex vnius inaliam inſertionē. Item ſunt arbores etplante que ꝓducunt ſructum ante foliavt di. Areſt. ſicut ille hn̄t multū humorem vnctuoſum materialē ad fructū quēvt digeſſerit calor naturalis ſimul cumcalore ſolari cito maturabit fructum. etille humor vnctuoſus abundans ꝓhibethumorē aquoſum materialeꝫ ad folia neaſcēdat in folia aut ꝓrumpat an̄ fructūin tali planta. Item qued a citius ꝓducūt folia qͣꝫ fiuctū. et hoc ꝓpter defectūpaucitate hūoris vnctuoſi abundatiōꝫhumoris aquei materialis ad folia quēcalor ſolaris citius attrahit ad locū ꝓductionis folioꝝ qͣꝫ vnctuoſum humore ad