Druckschrift 
Proprietates Rerum domini bartholomei anglici
Einzelbild herunterladen
 

Libel̓. XVII.ꝓductionem fructuum. et ideo tardaturmaturatio vnctuoſi humoris. material̓ad fructum. fit p̄ceſſio folioꝝ. Itē quedam ſimul producunt folia fructu vtille que habent p̄dictos humores multos et ꝓportionabiles calorem interiorem cum exteriori calore ſolis in aere equaliter operantē in vtroqꝫ vtrūqꝫ ſcꝫaquoſum in folia vnctuoſum in fructꝰequaliter expellentē. Item Areſto. Antiqui ſapientes aſſerebant fructus folia eſſe idem. et folia non eſſe. niſi ꝓpterfructum nec differre ab inuicum materia niſi ẜm maiorem vel minorē digeſtionem aquoſi et ctudi humoris. Hūorenī aquoſus ſubtilis cito attrahitur acalore ſolis cedit in folia. qui vero magis eſt vnctuoſus digeſtus cedit ī materiam ip̄ius fructus. Item dicit Areſt. alique arbores ſunt ſpinoſe non eſt deintētiōe nature plante ſubſtantiā generantis. ſed accidit ex raritate arboris ſiue plante per quā attrahitur humor frigidus parū coctus exiens per illā arboris raritatem a calore ſolis in ſpinam coagulatur. et fit in ſpina forma piramidalis incipiens iuxta ſtipitem a groſſolato. et in parte anteriori terminatur inacuto. nam humor ſubtilis qui ad ſpināeſt cauſa materialis elongatur paulatiꝫaplanta in longum acutū ſe diffūditeodē modo faciunt omnes arbores quarum partes piramidalis ſunt figureItem arbores exterius generaliter ſūtvirides. interius albe. pars enī interiorhabet materiā appropinquantē ad albedinem. pars exterior ad virorē. naꝫ materia que attrahitur ab interiori expellitur ad exteriora ī cortice aliquantulūdigeritur in vixorē tranſmutatur qꝛ viror medius eſt color inter ruboreꝫ quiuenit ex perfecte caloris actione. interalbedinē que ꝓuenit ex imperfecta. ItēAreſt. Arbores variantur in figura. naꝫquedā ſurſum quedā deorſum. quedamvero inter hec tenēt mediū. Ille enī intum medulla viget humor ſubtilis quemouer attrahit calor ad ſuperiora piramidantur .i. in formā piramidalē ad modum flame. que aſcēdit in cōmuni virtute ignea eleuantūr. Ille vero in quaruꝫmedulla viget humor groſſus et aquoſus inferius deprimūtur et anguſtātur.Unde ille partes. ſua grauitate inferiꝰmouentur in groſſum in parte infimacoartantur. In quibus vero erit humormedius. inter groſſum ſubtile tempetatus. pars aſcendet ſurſum erit eleuationis. pars deorſum que eſt cauſa īgroſſationis. Un̄ ẜm maiorē vel minorēdigeſtionē illiꝰ humoris in radice medulla ſolet magna apparere arbor in fīgura. nam neceſſaria eſt prima digeſtio inradice ad eius incrementū. ſecūda veroneceſſaria eſt in medulla ꝓpter completionem maturatiōem dilatatiōem conſeruatiōem. Et ſufficit iſta duplex digeſtio ad plantarum completionem. tertia in ſolis animalibus reperitur. vt di.Areſto. er exponit Albu. Item diuerſificantur arbores in folijs in ramis ſecū multitudinem humoris vel paucitarem. et caloris fortitudinem vel remiſſibilitatem. nam ſi calor fuerit. fortis ethumor multus. multa in exitu erunt folia atqꝫ rami et econuerſo. et ẜm raxitatem hūoris abilis ad cōſumptiōem deficcationē. deficcant̉ ip̄i rami. cadūt folisremanebit arbor vacua atqꝫ nuda. et incontrarijs modo contrario ſe habebuntItem vt di. Areſt. ſolū piramidant̉ſpine in arboribus. verū etiā eadeꝫ figure inuenitur in folijs et in fructibus. qͥaſi meatus plante primo fuerint amplivalderari in principio humoris. pꝰ ſiccitate et frigiditate conſtringantur. folia et fructus inferius ingroſſabuntur.et in ſuperioribus graciliabuntur et piramidantur. et hoc propter attractionēleuioris partis humoralis ad ſuperioravi caloris et repulſum humoris grauioris ad ſuperiora. Contingit tamen tamfolium qͣꝫ fructum ſepius acui in extremitatibus et piramidari. ſcilicet quando virtute caloris et raritate humorisſuperior particula leuigatur. parte īferiore calida etiā exiſtente humor in medio diſtendit̉. et ſic ſubſtātia fructꝰ vl̓ folij ī medio dilatat̉. et vtraqꝫ excremitasꝓpter dominiū ignee ꝟtutis in cōmun-