Libel̓. XVII.perenatant quia multum habet aereitatis materiam cōtra aque ſuꝑficiem eleuantis. vt patet in folijs ⁊ plumis vl̓ pēnis ⁊ omnibus vn ctuoſis. nam vt dicitAbeſt. Propriū eſt aque ſubāꝫ aereā ſubleuare ⁊ compacta deprimere. et iō raraet poroſa aeris ſuſceptibilia ſupenatāt.compacta vero ⁊ comp̄ſſa inferiora petūtet ad infima ſe ꝓfundunt. Iteꝫ vaporesterreſtres ⁊ aquei ꝑ calorem coagulatiſunt materi a herbaꝝ et plantaꝝ qui permixti ꝑ calidū igneum ⁊ ꝑ ꝟtutem ſtellarum recipiūt formas cōpletiuas herbaꝝet plantarū. ⁊ hoc quo ad ſemen ⁊ quoadfructum. Aalor itaqꝫ incluſus in coagulato ſic humore ad piante nutrimentuꝫattrahit aquam dulcem. cui etiam cooperatur extrinſecus calor ſolis. Actio autem caloris exterioris cum ꝓpria caliditate naturali digeritᶠ naturalem humorem in eodem loco et cōuertit in ſubſtātiam plāte. Unde ẜm Areſto. terra montuoſa qꝛ eſt dulcis dulcem cōtinens humorem. ideo in illa citius naſcūtur plante ⁊ maturant̉ fructus. Naꝫ montes attrahunt humorem dulcem et ſubtileꝫ. qͥbus cooperatur claritas aeris tam in attrahendo qͣꝫ in digerendo. ⁊ fit cito ꝯuerſio illius humoris in ſubām plante. vtdi. Ireſtote. Item dicitur ibidem ꝙ qn̄qꝫ frigus ſcꝫ aer frigidus fugat calorē adinterius terre ⁊ aggregantur partes eiꝰcum aqueo humido ⁊ ꝑ calorem depreſſum a comprimente frigido ad interiora decoquitur vapor ſic coagulatus et inſubſtantiam plante cōuertitur ⁊ ſcindit̉locus ꝑ intenſioneꝫ caloris et ſic egreditur ex eo ꝓlanta Item quandoqꝫ aer mixtus cum terra ⁊ cum aqua in fundo aq̄coagulatur ⁊ ꝑ actionem caloris terminantis ⁊ digerentis illud mixtum cōfuſum generatur plāta vt ptꝫ in nenipharet in alijs herbis minimis que ſolēt creſcere in aquis ⁊ quarū folia tegūt aquāet he naſcūtur ſurſum non expanſe. tumꝓpter ſubtilitatem aeris et aque dulciſſurſum eleuantis. tum ꝓpter ſoliditatēterre radices inferius ſuſtentantis a qͣplanta recipit rigorem radicis et ſtipitiuſtentationem in ſua erectione. ItemAreſto. ibidem in locis eſſentialiter frigidis et accidentaliter calidis vt in quibus aqua calida fluit multotiens naſcit̉planta. qꝛ calor aque cōtrahit frigidumpumorē ad ſuꝑficiem terre in locū mixtionis. vn̄ ex aere et vapore terreo cū hūore aque imbibito ꝑ calorem aque ⁊ ſtellarum in plante ſubſtantiam coagulanturſed hoc non fit niſi pet multum tp̄s vt dicit Areſt. ꝓpter calorem accidentalē nōcōuenientem generationi talis planteItem ibidem di. Areſto. ꝙ plante comeſtibiles melius creſcunt in locis lenibꝰet altis et calidis qͣꝫ in his cōtrarijs qꝛin locis planis et equalibus abūdat humiditas et maxime qn̄ dulcedo adeſt etaeris temperies. ſil̓r in locis bene altꝭ. qꝛibi etiam puritas aeris ⁊ abundātia humoris dulcis et hoc ꝓpter ſpongioſitatē⁊ vaporem dulcē attrahentem. ⁊ iō in mōtibus frequēter melior ē fertilitas ⁊ meliores creſcūt fructꝰ. in valle enī difficile mouet̉ aer. Un̄ ex cōculcatiōe ibi citoputreſcit aer ⁊ vapor groſſus. vn̄ ſequit̉praua digeſtio. Hinc ē ꝙ ibi īuenit̉ humor ſalſus. vt di. Albu. aqͣ enī ſalſa grauior ē qͣꝫ dulcis vtꝫ in exēplo Areſt. ibidē vbi dicit. Duum poſitū in aqͣ dulciſtatim petit fundum. in ſalſa ꝟo natabitterreſtreitare enī ſua ⁊ grofficie poteritpondus oui ſuſtinere. et id̓o aquā. dulcisfacilius attrahit̉ ad loca alta qͣꝫ ſalſa. ſcꝫꝓpter ſuā depuratiōem ſubtilitatē et leuitatē. Itē Areſt. lutū ignitū .i. firmū ettenax cito ꝓducit planta vnctuoſam ꝓpter facile tranſmutatiōem talis luti invnctuoſitatē. vt di. ibi Albu. Et ad hocvt durabilis ſit plauta oꝑtet vt hēat bene digeſtum humorem et vnctuoſuꝫ. vn̄ille plante que habent indigeſtū humorem ſuꝑueniēte frigiditate cito areſcūtvn̄ et caulis vltra trienniū nō durat. tn̄ſi ei inſeratur ex natura plante inſite inſtipite fiet decōctio ⁊ cōuertit̉ in naturāinſite. et durabit diu. Item vt di. Areſto. planta creſcit qn̄qꝫ ex lapide ſolido ⁊duro. naꝫ aer incluſus in lapide nitituraſcēdere ſed cū nō inueniat exitū liberuꝫpꝓpter lapidis ſoliditatē reflectit̉ ⁊ mouet̉ad lapidis ꝑtes et ex ſua agitatione caI 5
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten