Druckschrift 
Proprietates Rerum domini bartholomei anglici
Einzelbild herunterladen
 

et ſiccior et fructus eius breuior maturior. et folia diuerſa ſurculi quoꝝ oīm eſt vt di. Alber. qꝛ maſcule arbores pl̓ꝰabundant in calore et ficcitate qͣꝫ femīequo ꝑtes maſcule vele menter conſtringantur adinuicem faciunt arboreꝫ ſpiſſiorem. Intenſio enim caloris multiplicantis humorem et extendentis: in plures ꝑtes facit ramoſiorem. ſicut etiā intenſio ſiccitatis cōſumenris humoreꝫ efficit ſicciorem. Soliditas etiam et ſtrictura venarū arboris maſcule ꝓhibet humorem multum emitti ad vnū locuꝫ arboris ſiue plante. vt reuertatur in ſubſtātiam fructus. ideo fructum habet breuiorem. folia ſimiliter habet diuerſa a femina. qꝛ aſperiora et minora ac ſtrictiora ꝓpter dominiū ficcitatis. ſimiliter etſurculos duriores habet qͣꝫ femina. etꝓpter maiorem humiditatem extendentem in femina magis qͣꝫ in maſcula. Itēdicit Areſt. Qd̓ ſi folia vel puluis foliotum vel cortex maſcule palme. folijs femine componant̉ vt cohereant citiꝰ maturabunt̉ fructus femine ꝓhibebunt caſum foliorum fructus donec completafuerit digeſtio. Et huius ratio eſt. vt dicit Alber. qꝛ maſcula palma mediāte aere deferente auget calorem femine quomediāte excitatur calor eius ad oꝑationem digeſtionis. quā Areſt. pepenſiꝫ vocat in li. methe. Item dicit Areſt. diſcernitur maſculus a femina pullulationem velociorem folioꝝ. prius enī pullulat qͣꝫ femina ꝓpter calorem fortioremet etiam odoreꝫ. qꝛ maſcula plus odorat qͣꝫ femina ꝓpter maiorem ſubtilitatēfumī ſicci reſoluti a maſcula⁊ a femīaItem dicit Areſt. ventus defert odorēmaſculi ad feminam maturabūtur citius eius fructus ſimulqꝫ coherebūt partes ſcꝫ fructuum femine ad maturationem quādo folia maſculi in illa ſcꝫ in femina ſunt apprehenſa. Dicit etiā Alber. folia maſcule palme cōiuncta folijs femine ita adinuicem coherebūt vix poterunt ſine ſciſſura ab inuicem ſeparariItem di. ibidē Areſt. ficus ſilueſtrescōferunt ficubus ortenſibus qn̄ ex oppoſito cōplantantur. qꝛ ſilueſtres ſunt calidiores et ficciores. et ideo excitant calorem ortenſium confortant. Item hūorſiccus ſilueſtris reſolutus delatus ad radicem ficus ortenſis ip̄m nutrit cōfortat. Similiter di. ibideꝫ Areſt. balauſtia qui eſt flos malagranati. ſed hic ponitur arbore ſcꝫ malagranata. oliuisferunt ſi cum eis plantētur eo balauſtie abundant in calore cōueniente nature oliuarū. Hec de ꝓprietatibus arboruet plantaꝝ cōtraximus de perbis Ateſt.li. i. vegetabilium. glo. Alber. qui tranſtulit expoſuit eundem In li. auteꝫ aīalium. xviij. dicit Areſto. omnes arboresque fructificant omni anno fiunt ſegnesArboreſ inquit que nimiū faciūt fructūcito deſiccantur qm̄ cibus tranſit in ſem̄id eſt humor nutritiuus qui deberet nutrire tranſit in materiam ſeminalē. Alias ꝓprietates notabiles inſignes arboꝝ et herbarum qͣꝫ plantarum/ poſſumꝰelicere ex verbis Areſt. et Alber. in li. ijregetabilium vbi dicit̉. Planta hꝫ tresvires. nam a terra habet fixionem. ab aqua coadunatiōem. ab igne vero conſolidatiōem et ꝑtium terminatiōem. ex aere et igne habet raritatem dilatatiōeꝫac extenſionem. fructuum completionēac maturatiōem. Sine enī calore humido aquoſum non terminat̉ finitur.vtꝫ ibi in exemplo Areſto. Nam laternon coagulatur nec terminatur ī eſſe latericeo fine igne partes aqueas ꝯſumēte. terreas pariter cōiungente. Ex aereet aqua pariter ex igne habet arbor raritatem et poroſitatem. ex aqua habet augmentandi poſſibilitatem. qꝛ quod omnino ſolidum eſt augeri non poteſt. vt ibidem dicit Areſto. et ideo lignum maximum et ponderoſum non habet mergi īaqua vbi modica particula auri ſubmergitur aūt lapilli. et hoc accidit qꝛ lignumeſt poroſum. ideo aeris ſubintrationem intra poros ſuꝑ aque ſuꝑficieꝫ habet ferri. ligna vero que ſunt vltime ſoliditatis cōpactionis ſicut hebenusſil̓ia. in aqua ſubito petunt fundū. vt di.Areſt. ibidem.. iiij. meth. vbi dicit̉.ex hebeno nigro expirauit aer. id̓o ſubmergitur. Coroſa autem vnctuoſa ſu