Druckschrift 
Proprietates Rerum domini bartholomei anglici
Einzelbild herunterladen
 

Liperbet radicem que eſt mediatrix inter corpus plante et terram aqua cibatur. vnde radix vita plāte dicit̉ ẜm grecos qꝛcām vite plantis adducit Item hꝫ ſtipitem a radice immediate ꝓcedentem ethoc fuit neceſſe vt dicit Albu. ꝓpter corporis plante vel arboris ſuſtentatiōeꝫ vn̄aſſimilatur ſtature corporis animal̓ omnia membra corꝑis ſuſtentantis. vn̄ eſtſtabile fundamentum arboris ſuſtinensramos fructus eius. Item in duro ſtipite habet medullam mollem quā vt diAreſt. quidam vocant arboris matriceꝫqꝛ in ip̄a ſeminarius humor plante nutritur. vt fetus in matrice. quidam verovocant arboris viſcera qꝛ in ip̄a ſeꝑaturpurum ab impuro ſicut fit in aīalium inteſtinis. quidam etiam vocant eam corqꝛ ex ea ꝓcedit motus vite vegetabilis ſicut vita ſenſibilis ꝓcedit de corde cuiuſlibet aīalis. Item corticem habet omnisarbor ad ſuam terminatiōem interioꝝdefenſionem ex humore ſubtili extractoad exterius caloreꝫ aeris deſiccato ſicut lignū interius ex humore groſſo ſicco eſſentialiter accidētaliter humidocreatur. vt di. Areſt. Albu. Item arborum ſicut et plantarū quedam ſunt dōeſtice ortenſes. quędam vero ſunt ſilueſtres. arbores vero ortēſes ſicut ſunt plāte ſi fuerint culte erunt ſilueſtres. vtdicit Areſt. et haꝝ arboꝝ quedam faciūtfructū etiam oleum ꝓpter humoreꝫ vnctuoſum aereū ſufficientem quedamnon. ꝓpter talis humoris defectu. inbuſdam cito folia cadunt ꝓpter humorērarū non vnctuoſum cito ficcabilem. īquibuſdam non ꝓpter cām contrariamItem ſicut eſt diuerſitas arboꝝ plātarum in magnitudine ꝑuitate ſicut ē diuerſitas in pulcritudine deformitate.nam eis accidit pulcritudo ꝓpter equalitatem materie elegantem ꝑtium ordiuationem calorem ſufficienter agētem extendētem materiam in rectamet debitā nature diſpoſitiōem. deformitas vero cauſat̉ ex cōtrario tam in arboribus qͣꝫ in plantis. Item dixerunt in bonitate fructuū multa malignitate. etaccidit ꝓpter maiorem humoris materiXVIalis dulcedinem vel minorem vel ꝓptercaloris magni vel minus correſpondētismaterie vel humori materiali debitāportionem. Item dicit ibidem Areſto. arbores et plante ſilueſtres magis fructificant qͣꝫ ortenſes. hoc di. Albu. accidit ꝓpter maiorem abundantiam hūoris parum vnctuoſi nodoſi de facili cedentis diuiſioni expulſioni in ſubſtantiam fructus cōuerſioni. nihilominꝰ tamen fructus ortēſes ſunt meliores ſimpliciter qͣꝫ ſilueſtres. vt di. ibidem Are.cuius eſt vt di. Albu. maioris humoris vnctuoſi aerei vel dulcis abūdantiaque in materia fructuū ortenſiū ꝑfectiꝰinuenitur. Itē cōſideratur arboꝝ diuerſitas ſicut plantarū ex loci diuerſitate īquo creſcunt. nam quedam in locis aridis creſcunt ſiccis. et ille ſunt minorisqͣꝫtitatis ꝓpter defectum humoris. quedam vero in locis humidis fluuialibusmaritimis ac ſtagnoẜ. et tales ſolentmaioris quātitatis. naꝫ ille que creſcūtiuxta ripas marium ſalſoꝝ non multumcreſcūt ꝓpter abundātiam arenarumhumoris attracti nimiam ficcitatem. iuxta tamen mare rubrū fallit hoc. vt dicitAreſto. vbi arbores fiunt magne. et hocvt di. Albu. ꝓpter abūdantiam humoris caloris. Iteꝫ attenditur diuerſitasin folioꝝ floꝝ variatione. nam quedaꝫhabent folia aſpera ſcꝫ ꝓpter dominiumterreſtreitatis ſiccitatis. quedā leuiapter equalitatem aquee humiditatisꝓportionem debitam caliditat̉. folia etiam habent quedaꝫ ſciſſa tamen lata vtvitis. quod accidit propter dominiumterreſtreitatis et priuationem viſcoſitatis et inequalitatem caloris materiaminequaliter extendentis. qꝛ in talibꝰ humor vnctuoſus viſcoſus tranſit in materiam fructuum. aquoſus vero terreſtris in materiam tranſit folioꝝ. vt dicitAlbu. Item variantur arbores plātein extremitatum ꝑtium ſuarum variafiguratione. nam quarūdam extremitates ſunt piramidales acute. vtꝫ in ſpinoſis in quibus calor ſubtiliorem humorem velotius attrahit ad exteriora illūdeſiccando conuertit in acumen. groſſioI 3