rem vero partem coniungit cum ſtipite⁊ radice. vt di. Albu. cōtrarie aūt figureex cauſa cōtraria generant̉. et hoc idē ptꝫin fructidus qui vt di. Areſt. ſunt diuerſoꝝ modoꝝ non enī ſunt omnes anguloſi .i. figure angularis neqꝫ omnes ſuꝑ rectam lineam ſunt ꝓtenſi. īmo quidā ſūtcirculares ꝓpter equalem materiaꝫ humoris ⁊ equalem actiōem ꝟtutis agent̓et caloris ꝑ quem materie ꝑtes equalit̓extendūtur. et a medio vſqꝫ ad circūferentiam vniformiter ꝓtendunt̉. Augulares vero ex cā cōtraria ſimpliciter oriuntur. Item variantur in colorationediuerſa. nam tam fructus qͣꝫ flores. tamrami qͣꝫ ſtipites in arboribus varianturvt di. Areſt. Ex humore enī frigido terreſtri melancolico nigreſcūt ⁊ viſeſcuntex humido ⁊ frigido albeſcūt. ex calido rubeſcunt. ⁊ ſic de alijs vt di. Albu. ſub talienī drīa dn̄antis humoris ⁊ agentis caloris ſubām digerentis in p̄dictis omnibus ſapoꝝ drn̄e generant̉. Item differunt tam arbores qͣꝫ plante in fructuuꝫmaturatione. nam quedaꝫ matureſcuntcitius vt di. Areſt. ſicut mora et ceſara.et cōſil̓ia. et hoc accidit ꝓpter ſufficiētiācaloris. potentis ſuꝑ humidū. maturandū ⁊ digerendū ⁊ obedientiā hūoris actioni caloris nullatenus reſiſtentis. quedam ꝟo maturos hn̄t fructus tardius ꝓpter grofficiem humoris a quo ſi inobedientis ⁊ inſufficiētiam caloris digerentis. et hoc accidit potiſſime in arboribꝰ q̄ſunt ſilueſtres. Eadem eſt rō quare q̄daarbores citius frondeſcūt ⁊ q̄dam tardiʸcito enī emittūr folia ꝓpter abūdātiābumoris aquei indigeſti non vnctuoſi ſedfluidi ⁊ de facili ſe extendētis ad arborisſiue plante extremitates. ⁊ exꝭ contrariacā ꝯͣrium accidere conſueuit.Capitulum. II¶ De arbore aromaticaRbor aromatica aliquando habet aromaticitatem in cortice aliqn̄ in flore. aliqn̄ in frucruſuovt ptꝫ in cynamomo qd̓ eſt cortex. et inmace qd̓ eſt flos et in muſcato qd̓ eſt fruciꝰ. Eſt aūt cā aromaticitatis vt di. Al-bu. ſiccum terreū ſubtile cōmixtum ſubtili aque o et ẜm eius dn̄ium magꝭ ī vnaꝑte arboris qͣꝫ in alia eſt vna pars magaromatica qͣꝫ alia. alia vero arbor eſt totaaromatica ẜm omēs ſui partes vt arborbalſami cuius ſingule partes ſunt odorꝭfragrantiam reſpirantes. vt poſt dicet̉.Inter aromaticas vero plantas ⁊ arbores quedam graua in quibus eſt rō ſeminalis ꝓcreant̉. quedam ꝑ ſe ex cōpetenticōmixtiōe elementoꝝ ꝓducunt̉. quedaꝫex radicis vel ſtipitis plantatiōe multiplicātur. quedam per inſertionē ſurculi ītrunco eſſe debitum ſortiūtur. vt di. Albu. Inter omnes arboꝝ inſertiones illeſunt magis laudabiles quando ſil̓ia ſil̓ibus inſerūtur. vt di. Areſt. qd̓ dupliciter intelligit̉ vel in plantis cōſimilis ſpeciei vt inſertio ficus in ficum. vitis invitem. vel de illis que habent humorē proportionabilē inter ſurculum ⁊ᶠ truncumcui inſeritur. ita ꝙ humor vnius ſit aptꝰad alium nutriendū. ſicut quādo ſurculus piri in trunco mali inſeritur vel ecōuerſo. Item notabile eſt ꝙ ſurculus. inſertus alteri trunco totam virtutē trunci in ſuam ꝟtutem conuertit ⁊ tranſmutat qualitatē. ſi enī fiat inſertio oliue ſuper radicē ſiue truncuꝫ bete virtus oliuedeſcendit in virtutē bethe ⁊ indurat eam⁊ facit eam durare per aliquod tempus.et tandem humiditatē ibi exiſtentē ad ſeattrahit ⁊ tranſmutat in ſuā ſimilitudinem aut conuertit vt dicit Albu. ſuperfinem primi libri. Item dicit idem. nōꝓueniunt de facili ex ſemine malo plante bone. nec ex bono ſemine vel radice arbores male. qͣꝫuis in animalibus ſepiuſcontrariū videatur. cuius ratio eſt. vt dicit Abu. ꝙ planta eſt terre affixa ⁊ vniforme recipit a terra nutrimētum. Animalia vero non ſic propter varietatē cōplexionis ⁊ etiam ꝓpter contrarietatemappetitus ſiue appetibilis voluntatis. etideo aliud eſt in animalibus aliud in arboribus. Item in omni genere arboꝝ ſiceſt ꝙ per culturam debitā ſilueſtres conuertuntur in ortenſes. et ponit Areſto.ibi exemplū ꝙ amigdali amari per culturam efficiuntur dulces. Similiter ⁊ ma
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten