Capitulum. XCVDe ſaleAl a ſaliendo dicit̉ eo ꝙ de ignexxiliat. fugit enī ignē cū ſit igneum. vt dicit Iſido. Alij ſal a ſole vel a ſalo vocatū putant. nam ex aquiſmarinis ſponte gignitur ſpumā. in extremis litoribꝰ derelicta et a ſole deſiccata.Aliquādo ex puteis ſalſis haurit̉ ⁊ aquadecoquitur donec in ſalis duriciē aquaprius fluida per calorē ipſam inſpiſſantem cōuertat. aliquādo de cōtractis arenis colligitur creſcente luna ꝑ noctē. naꝫin cirenea ſal ſub arenis ſepius inuenit̉.Alicubi etiā rupes ⁊ montes ſalis inueniuntur ex quibus ferro incidūtur lapides qui poſt in ſalis materiā cōfringunt̉et cōminuūtur. ſicut eſt in arabia ⁊ ī pānonia. tante duriciei etiā ſunt illi lapides vt ex eis fiant domꝰ. cōmune vero ſalin igne crepitat ⁊ d̓ igne ſalit. ſed ſal agrigentinū ſicilie ignem patit̉ ⁊ contra naturam ſalis vulgaris in igne fluit ⁊ de aqͣexilit. Uariatur aūt ſal in colore qꝛ memphiticū eſt rufum. ⁊ in quadā ꝑte ſicilievbi eſt mons ethne ſal eſt purpureum.In eadem ſicilia in pathmo adeo ē ſplēdidum ⁊ lucidū vt imagines reddere videatur. In capadocia ſal croceū effodit̉.vt dicit Iſi. Item variat̉ in ſapore. vt dicit idem. qꝛ alicui ſuaue alicui ſalſiſſimūeſt. alicui amariſſimū. ⁊ quāto eſt amarius tanto eſt calidiꝰ ſiue calidius iudicat̉.vt dicit Auic̄. Sal aūt ſūme eſt neceſſariū. qꝛ ſine ſale oīs fere cibꝰ eſt inſipidꝰet inſulſus. pulmētis enī ſaporē dat ⁊ excitat ī omnibꝰ cibarijs appetitū. ex eo oīsvictus delectatio ⁊ ſumma hylaritas fit.Hinc ⁊ ſolis nomē accepiſſe credit̉. qꝛ ſole nihil eſt vtiliꝰ atqꝫ ſale. Unde videmꝰpecudes ⁊ armenta ꝙ ſale ad paſtū maxime prouocant̉ ⁊ ſalis bn̄ficio in lacte ⁊ īcaſeo plus abūdant. Sal etiā corꝑa ſtrīgit ⁊ deſiccat ⁊ etiā defuncta corꝑa a putreſcendi labe ligat ⁊ cōſeruat. HucuſqꝫIſi. li. xvi. ca. ij. ẜm Plat̓. aūt ⁊ Auic̄. ſalgeneralit̓ habet virtutē diſſoluēdi mūdificandi putridos humores ⁊ ꝯſumēdiItem virtutē habet ventoſitatē extenuādi ⁊ diuidendi maxime ſi pulueriſatū etcoctum calidū ſuper ſtomachi orificiumſaccelletur. Item vim habet humiditatis naturalis in corꝑeⁱ coadunādi ⁊ conſeruandi ⁊ innaturalis reſoluendi ⁊ abſtergendi. ⁊ ideo aqua ſalinatiua tumores ⁊ inflationes etiā ydropicas ſolnit.vt dicit idē. Item virtutē habet carnesputridas corrodēdi ⁊ maxime quādo eſtexuſtū. quia tūc maxime reſiſtit putrefactioni. ⁊ maiorē habet vim in deſiccandoet in mūdando ⁊ ad interiora penetrādovt dicit idem. Item potentia habet ventrem remolliēdi ⁊ ſuꝑflua educēdi ⁊ maxime ſalgēma. qd̓ ſic dicit̉ quia clarū eſtſicut gēma. in mordicando enī inteſtinamirabiliter cooꝑatur vt reſoluant̉ indurata. ⁊ ſuꝑflua expellant̉. ⁊ hoc idem facittam armoniacū qͣꝫ cōmune. Item virtutem habet ſal venenoſis humoribꝰ reſiſtendi. ⁊ ideo cum melle ⁊ vuiſpaſſis al̓smica panis ſal cōiunctū ſanat carbunculum ſeu antracem. vt dicit Auic̄. Itemvirtutem habet remouendi maculas faciei ſi cum aqua et camphora diſtemꝑetur ⁊ inde facies liniatur. Item vim habet pruriginē ⁊ ſerpiginē de corꝑe abſtergendi ⁊ remouendi potiſſime ſi cum ſapone miſceatur. Item virtutē habet ſanādi venenoſos morſus ⁊ pūcturas reptilium ⁊ ſcorpionū ſi cum melle ⁊ nucibꝰ ⁊alijs quibuſdā cōponatur. vt dicit Auicen. has et multas alias habet virtutesquas enumerare longum eſſet. ſed exempli gratia hec ſufficiant.Capitulum XCVI¶ De topazioOpazius vel topazion indeclit nabile gemma eſt vt ait Iſido.libro. xvi. Eſt enī ex nitente genere omniqꝫ colore reſplendens. Inuēta primo in arabie inſula ī qua trogodite fame ⁊ tempeſtate feſſi. cum herbarumradices effoderēt gemmā iſtā erueruntquā inſulam tectā nebulis poſtea nautequeſierunt. ⁊ inuenientes topazim trogoditarum ydiomate vocauerūt. Indelapis ſic queſitus ⁊ inuentus eſt tōpaziꝰab inſula vocatꝰ. Topazim enī idem qd̓