Liberquerere in ip̄oꝝ lingua ſonat. Eſt autemgemmarū maxima ⁊ ampliſſima. Scripſit enī plini. hanc gemmā tante magnitudinis reꝑtam vt ex ea philadech faceret ſtatuā quattuor cubitoꝝ. In glo. vero ſuꝑ fine apoc̄. d̓r ſic. topaſius quo ē rarior eo eſt p̄cioſior. ⁊ habet duos coloresexauro et etherea claritate lucens maxime qn̄ tangit̉ radio ſolis. ſcꝫ oīm aliaruꝫgemmaꝝ ſuꝑans claritatem. in aſpectuꝫſuū ꝓuocaus reſpicientes. qua ſi poliſ obſcuras ſi ſue nature relinquis clarior ēet nihil eo clarius in thezauris regū ſiuep̄cioſius inuenit̉. ꝓpter ſui ꝑſpicuitateꝫgemmaꝝ ſibi obiectaꝝ in ſe recipit claritatem. Dicit̉ etiam ꝙ ſentit motū ⁊ curſum lune. et cōtra lunatica valere paſſionem. vn̄ d̓r maiorem vel minorem habere effectū ẜm ꝙ luna maiuſ vel minusrecipit incrementū. vt d̓r in lapid̓. Fluxum ſanguinis reſtringit. et emorroidaſpatientibus ſubuenit. feruentes vndascōpeſcit ⁊ bulire eas nō ꝑmittit. vt dicitur in lapi. ẜm dyaſc. iram ſedat et triſticiam. et valet cōtra noxios motus ⁊ cōtrafreneſiꝫ ac ꝯͣ mortē ſubitaneā. formāhabet ſpecularē. ydolū eī in eo receptū inuerſum in ſpeculo cōcauo repn̄tat.Ea pitu. CXVIIDe turchogeUrchogis ſiue turkōis eſt lapisflauus in albidū coloreꝫ vergēsdictus a regione turchoꝝ inquanaſcit̉. cōſeruat viſum et cōfortat et hylaritatem generat.¶ apitulū XCVIII¶ De terra ſigillataErra ſigillata dicit̉ ſpecialitert Iqdam vena terre frigida ſinguariter et ſicca. que dicit̉ ẜm plate. terra ſaracenica ſiue terra argenteaque quidē eſt ſub albida aromatica atqꝫclara. potiſſima virtꝰ eius eſt conſtringere. nam puluis eius cū albugine oui diſtemꝑatus fluxum ſanguinis de naribusſiſtit. valet etiam cōtra inflatione peduꝫꝯͣ arteticam ſi ſuꝑ locum patientē cataplaſmetur. vt d̓r ī Plat̉.XVICAPI. CXIXDe tartaroArtarum eſt vini feculentia inmodū crete vel mollis lapidisAcirca ꝑtes dolei indurata. cuiusnatura calida eſt et ficca in tertio graduUalet cōtra ſcabiem ſerpiginem et impetiginem cōtra capitis immūdicias. virtutem enī habet extenuaudi. cōſumendimūdificandi et laxandi. vtꝫ in Plat̉.Caꝑitu. CDe vitroItrum vt dicit Auicen. eſt īterlapides ſicut ſtultus inter homines. declinat enī ad oēm tincturam. Eſt en ī dictū vitrū vt di. Iſi. eo ꝙviſui tranſfuceat ꝓpter ꝑſpicuitatem etſubſtantie ſue tranſparentiā vitrū luciꝑuiū eſt. in alijs metallis et terre venis qͥcquid intrinſecus cōtinet̉ abſcondit̉. in vitro aūt cuiuſlibet liquoris ſpēs qualis ēinterius talis exterius declarat̉ et quaſiclauſis oculis intuentiū notificat̉ vt di.Iſi. Fuit aūt primo vitrū inuentum iuxta tholomaidam in litore iuxta belū fluuium qui oritur de radice mōtis carmeli dū naute ibidem applicarent. nam dūnaute ſuꝑ arenam eiuſdem amnis ignēde glebis nitri facerent. ex nitro ⁊ areniſlucidis ꝑmixtis noui liquoris riuuli effluxerunt qui vitro. vt di. Iſi. originemp̄buerunt. mō vero fit vitrū ex cineribꝰarboꝝ ⁊ herbaꝝ ꝑ fortiſſimamſignis conflagratiōem quibꝰ cineribꝰ nūc nitrumnūc es nūc vtrūqꝫ admiſcet̉ ⁊ ſic in malſam vitream cōmutat̉. Vaſſa auteꝫ vitrea cū fuerit in fornace liq̄facta et ꝑfecte depurata ſumma ꝯtrahit ſubſtantiepuritatē ⁊ tranſꝑentiā ſiue ꝑſpicuitatēet iō hꝫ potentia cuiuſlibet coloris ſuſceptibilē quolibet enī colore tingit̉. ita vtiacīctos ſmaragdos et alios lapides p̄cioſos in colore et ſplendore imitet̉ tantā etiā recipit in ſubſtātia ductibilitatēvt facilime ad fratū artificis in varias ⁊contrarias formas ac figuras qͣſi ſubitotranſformet̉. aliqn̄ torno terit̉. aliqn̄ argenti modo ſculpitur et celat̉ vt di. Iſi.