Druckschrift 
Proprietates Rerum domini bartholomei anglici
Einzelbild herunterladen
 

lapidū efficiunt̉ quidā rare ſubſtātie etdebilis cōpoſitionis quidā fortioris. etquidā generatur tardius quidā citiꝰ quidam fortius ẜm fortiorē qualitatū actiuarū potentiā debiliorē reſiſtentia paſſiuarū ẜm enī cōmixtionē iſtarū qualitatum in ſubſtantia lapidis diuerſificāturlapides in natura in ꝟtute. ꝟtus enimceleſtis influēs ad loca mineralia in eisſuas imprimit actiones ẜm inuenitmateria aptiorē ſue actioni obediētiorem in eis imp̄ſſionē relinquit nobiliorem. Et ideo quidā lapides p̄cioſi naturam vim planetaꝝ in ſuis effectibꝰ imitant̉ vt patet in topazio motū lune ſentire ꝑhibet̉. vt di. ambro. Baſi. Iſi. dyaſ.et alij vt poſt patebit. Note ergo ꝓprietates lapidis ſiue petre ſunt iſte qꝛ lapisvniuerſalit̓ eſt frigidus ſiccus cōpactꝰdurus grauis pōderoſus. ſuo ponderecentrū petens. terrā cōprimēs eiustes ne dilatent̉ ad inuicē vniēs cōiungens. vnde dicit Ambro. lapides ſūtoſſa terre qd̓ enī faciūt oſſa in corꝑe. hocfaciūt lapides in diuerſis ꝑtibꝰ ipſiꝰ ter.re. ip̄am enī ꝯſolidant ne ꝑtes eius nimīa ficcitate ab inuicē defluāt ipſamprimūt adunāt. lapides aquarū ſuꝑfuſionēa ſua duricia non remolliunt̉ exſtillicidijs tn̄ guttatim deſcēdentibꝰ excauant̉. vt dicit Grego. Lapides etiā ficandētes fuerint in vino extincti. vinūcorrumpūt et in acetū cōuertūt. vt dicitIſi. In lapidibꝰ etiā generaliter requiritur materie puritas ꝟtus p̄cioſitas coloris figure diuerſitas. multiplex vtilitas. Nam vtiles ſunt in edificijs conſtruendis in plateis ſternēdis. pontibus faciēdis. pro hoſtibꝰ expugnadis.lupis canibꝰ effugādis. pro metallis ēeoꝝ ſubſtātia extrahēdis. metallis exornādis. pro infirmitatibꝰ varijs ꝑſanādis. pro turribꝰ regum ampliandis. procaſtris ciuitatibꝰ muniēdis. feris etbeſtiolis defendēdis. Lapides itaqꝫ primo de minera extrahūt̉. extracti qͣdrant̉ poliūt̉. politi ī edificio ordīate collocāt̉.ordinate maiores ſub mīoribꝰ ꝯponūturmediāte cemēto ad inuicē coaptant̉ obducunt̉ cemēto extrinſecꝰ cōplanant̉Capilum. LXXVI De parioArius lapis eſt genus marmopris eximij p̄cioſi. vt dicit Iſid̓.Hic apud paron inſulā inuenit̉.vnde parius nūcupat̉. magnitudo eiuslances crateras excedit. eſt aptusac vtilis pro ꝯſeruādis ſpeciebꝰ vnguētis. Iſi. gloſa autē ſuꝑ heſt .i. dicit parium eſt aenus marmoris candidiſſimi.et ideo ſignat caſtitatem ⁊c̄.apitu. LXXVII De praſſioRaſſius eſt lapis ad modū porriꝑviridis. viſum cōfortat debilemaliquādo inuenit̉ guttis ſanguineis. qn̄qꝫ guttis cadidis diſtinctusde quo dicit̉ in lapida Vtile nil affert niſi viret decet aurum.Capitū. LXXVIIIDe piriteIrites vt dicit Iſi. eſt lapis vulpuus aeris ſimulans qualitatemcui plurimus ignis ineſt defacilienī ſcintillas emittit qui tenētis manūſi vehementius p̄matur adurit. propterquod ab igne nomen accepit. de quo dicitur in lapid̓. Tangi vult leuiter blandāqꝫ manu teneri. Nam preſſus nimiūdigitos tangentis adurit.Capitulū LXXIX De pioniteIonites ē lapis qui dicit̉ eſſe feminei ſexus. nam certo tꝑe cōcipit parit cōſimilē lapidē confert pregnātibꝰ. vt dicit Dyaſ.Capitulū. LXXX. De panteroAnteron lapis eſt multorū colop rum ſparſoꝝ pariter diſtinctoꝝnam niger rubeus viridis pallenſqꝫ videtur. purpureꝰ roſeuſqꝫ ſimulpraſſiniqꝫ coloris. Hic facit hominē audacem inuictū illo die. quādo videturmane oriente ſole. vt dicitur in lapi.