Druckschrift 
Proprietates Rerum domini bartholomei anglici
Einzelbild herunterladen
 

LiberCapitulū LXXXI De plumboLumbū vt dicit Iſi. de metallispibro. xvi. eſt dictū. eo expilisde plumbo factis maris altitudoprimitꝰ eſt temptata. Huiꝰ vt dicit duoſunt genera candidū .ſ. atqꝫ nigrū. candidum aūt melius eſt. primo in inſulis athlantici maris antiqͥtus eſt inuentum. in multis locis hodie. inuenit̉ enī īgallia luſitania quedā terra nigra arenoſa etiā calculoſa. que quidē abluit̉ex materia que ſubſidet idecoctioneꝫ infornacibꝰ plūbi ſubſtātie eliquat̉. In aurifodinis etiā materia auri quidā lapilli nigri reꝑiunt̉. aurū colligiturcum auro manēt. ſed poſtea ijdem calculi ab auro ſeꝑati ſe conflant̉ in plumbum albū totaliter reſoluūtur. indeta eſt grauitas auri plumbi. vt di. Iſi.Nigrū vero plumbuꝫ duplex eſt. aut enīex ſua vena prodit aut argento naſcitur. mixtiſqꝫ venis cōflatur. in illa conflatione primo ꝓcedit ſtannū. deinde argentū. tercio qd̓ remanet conflationēefficitur plumbū nigrū. vt dicit Iſido.In india vero neqꝫ es neqꝫ plumbū inuenitur. ſed gemmis margaritis hec india recōpenſat. Iſi. Plumbū aūt nigruꝫin oꝑbꝰ laborioſis vt in laminis in fiſtulis vtilius fore tam hyſpani qͣꝫ britānici ſunt exꝑti. hucuſqꝫ Iſi. Scd̓m Areſto. enī li. meth̓. iiij. ex ſulphure groſſominus depurato ac feculento argentouiuo cōponit̉ plūbi ſubſtātia. in locis mineralibꝰ generat̉. vnde ex īmūdicia ſulphuris puri quādam cōtrahit humiditatē. ex cuiꝰ cōtactu manus tangentiscoinqͥnatur. hec īmundicia ad hora abſterſionē aliquantulū a plūbo remoueripoteſt. ſed ex eo auferri nequaqͣꝫ. pn̄t aūthomines īmundiciā plūbi abſtergere. verūtamē ſemꝑ erit plumbū. et ſi videaturargentuꝫ ſed obtinebūt in eo qualitatesaliene vt errent in eo homines. ſunt quiaccipiunt ſal armoniacū ⁊c̄. vt dicit areſto. huiꝰ immūdicie aſſignat cauſaꝫ dicens. Materia plumbi nigri ſiue argentūuiuū eſt malū ponderoſum luteū. ſul.XVI.phur etiā eius malū mali vaporis fetidi. vnde bene gelat̉. in li. v. alchimīehermes d̓r. Si ſuſpēderis plūbū ſuꝑ acetum ꝯdēnat ip̄m naͣm acetū penetrabiteiꝰ ſubſtantia in puluerē ꝯuertit. ac incolorē albū ceruſe ip̄m trāſmutat. ſed ſiſuꝑ ip̄m acetū fuderis albeſcit deſtruitvim acti. plūbū aduſtū colorē vermiliūobſcurū generat ſꝫ ſi fortior fuerit igniscōuertit̉ in citrinū poſt calcinādo deſiccando ip̄m aceto in albū colorē ceruſe tranſmutat̉. Igne vero fortiori adhibito totū hoc cōuertit̉ in materiā pri plūbi fit terra. vt dicit̉ ibidē. Itēidē. plūbū quibꝰ miſcet̉ ꝑtes omogeniaſcōgregat. et herogenias ſeꝑat mūdificat. ideo ponit̉ argento in fornace vtargentū faciliꝰ mūdificet̉. qꝛ ꝑtes argenteas a ꝯſumptōe p̄ſeruat ip̄o plūboſumpto ac cōbuſto argentū purgat. Idēdi. Hiero. in glo. ſuꝑ. vi. ca. Iere. ibi conſumptū eſt plūbū ⁊c̄. Iteꝫ dicit hermes plumbū in ſua ebulitione oīm ſolidorum corpoꝝ duriciā ſoluit etiā adamantis. Itē dicit Areſto. in li. meth̓. plūbuꝫinquit liquatū procul dubio eſt argentuuiuū. ſed liquat̉ niſi calefiat tūc apparent oīa rubea liquefacta. Mirū autēeſt plumbū cum liuidi vel ſubnigri ſitcoloris tn̄ exuſtionē ſiue aceti reſudationē pulcrū colorem generare cōſueuitvt miniū ſtibium hmōi. Eſt aūt plum ad vſum medicine. eſt enī frigidū ethumidū in ſecūdo gradu. vt dicit Conſtan. cōtra vſturā ignis apoſtemata calida valet miro moͣ. fluxū ſanguinis vulnerū bene ꝯſtringit. reuma oculorū abſtergit cōpeſcit. Ictus ſcorpionū mitigat draconū. venerē ꝓhibet ſi plūbi lamina duobꝰ lūbis apponatur. alias habet rōnes medicinales quibꝰ quere infra de coloribꝰ. c. de ſtibio. qd̓ alio noīe ceruſa .i. flos plumbi noīatur.C apitu. LXXXIIDe puluereUluis dicit̉ eo a vento pulſet̉.vt dicit Iſid̓. Leuitate enī ſua avento tollit̉ diſſipat̉ venti ꝯtrarij puluerē ſubintrātes ip̄m circūagitātH 4