Druckschrift 
Proprietates Rerum domini bartholomei anglici
Einzelbild herunterladen
 

Liberemittēs ſonoritatē. tumultuoſuꝫ eſtpelagꝰ ſonoꝝ inqͥetū et ꝑiculoſum. ſicutde mare ſuperius dictum eſt.ipitulū. XXII II De guttaUtta eſt minima maris vl̓ aqueſiue pluuie particula. a totalitate ſua per aliquam violentiā ſeꝑata. quequidem vt dicit Iſido. gutta dicit̉ quādo ſtat ant pendet de tectis aut arboribꝰac ſi eſſet glutinoſa. Stilla vero diciturdum cadit. hinc et ſtillicidiū dicit̉ quaſiſtilla cadens. Tam ſtilla ꝟo qͣꝫ gutta anube aquoſa vi caloris ſiue impetu ventireſoluta ſuo pōdere inferiora petit.in cadendo eſt nomē ſtille. in ſtando autem vel pendēdo obtinet nomen gutte.Stilla autem ſiue gutta in ſubſtantia ēhumida clara dyaphana. forma rotūda. quantitate modica. virtute magna:Nam terrā ſuper qua cadit humectat etfecundat. radices ſemina nutrit et ingroſſat. virorem in herbis arboribꝰ etplantis vegetat conſeruat. piſces ī mari reficit recreat. oſtrea impinguat acin eis margaritam generāt. vt dicit Iſidorꝰ maxime gutta roris ſit in ſe molliſſima. ex frequēti tamen caſu penetratduriſſima. Iuxta illud Gutta cauat lapide; mnō vi ſed ſepe cadēdoCapitulum. XXV De ſpūmaFuma eſt dicta. eo ſpumatur.vt dicit Iſido. Ex ſordibꝰ enimaque generat̉. vnde muſtū ea que coω quūtur ſpūmā purgant̉. Fit autē ſpūmapropter intercluſionē venti intercluſi inaque ſuꝑficie motu aliquo agitate vndepropter incluſi aeris leuitatē enatandoaque ſuꝑfertur. cito quippe ex vndarūcolliſionē gignit̉. ſed tamē cito diſpergitur diſſipat̉. Spuma maris qn̄qꝫ interlapides recolligit̉. ſed feruidā ſuꝑuenientis caloris ſolaris actōeꝫ qn̄qꝫ ī pumicē. qn̄qꝫ in ſpongiā indurat̉.Capitulū. XXVI. De piſcibꝰi.XIIIIſces a paſcendo ſunt dicti. vtdicit Iſi. li. xij. c. vij. terrā herbas aquaticas lambunt ſic ſibivictum querunt. Dicūtur reptilia. eo natandi reptandi ſpeciem habeant.In natando enī repunt qͣꝫuis in profundum ſe demergāt. Unde Ambro. in exameron. Magna inquit inter piſces etaquā vicinitas et cognatio eſt. extra enīaquas diu viuere pn̄t. nec ſolo aerisſpiraculo ſine aque attractu diu viuūt.Habent enī quandā reptandi ſpeciemnaturā. quia piſcis natat contractione corꝑis in minorē ſe colligit longitudinē. iterū ſe extēdens aque innititurquo niſu repellens aquā in anterius ſepellit. vnde vtit̉ quibuſdā pennulis ī naͣtando ſicut auis in volādo. ſed alio mo.quia piſcis natās pēnulas mouet a ꝑtepoſteriori in anteriꝰ. quaſi quibuſdambrachijs aut remīs aquas amplectēs etretinens in anteriꝰ ſe extendit. Auis vomouet pennas ſurſum. collectū aeremper expanſam alarū amplitudinē cōpellit redire per parteꝫ poſteriorē vnde perviolentiā aeris ꝓpulſionem a parte poſteriori mouet̉ corpus in anteriorē. Species autem piſciū multipliciter variaturſcilicet quo ad locū vbi generātur. quoad eſcam qua cibātur. quo ad coloremet formā variam qua ab inuicem diſcernūtur quo ad ſubſtantiā quā cōpatiū/tur. quo ad virtutem quā diuerſimodeoperātur. Quantū igitur ad ſitū ſiue locum vbi procreātur. magna diuerſitaseſt. quida enī in ſolis aquis. quida veropartim in terris partim in aquis cōuerſantur. talium piſciū genera ſunt antiphidia. id eſt. dubia ab Iſidoro dicta.eo ambulandi in terris vſum natandi in aquis officiū retinent a natura. vtfoce cōcodrilli. caſtores ipotami .i. fluuiales equi hmōi A nominibꝰ enī animalium terreſtriuꝫ piſces nomina ſuntſortiti vt canes marini lupi. eo mordeant alios voracitate improba atqꝫ ledant. Iſidorus. In ſolis aquis viuētesalij ſunt in ſolo mari degentes. alij veroſunt in fluminibꝰ in ſtagnis et in alijsaquis dulcibꝰ cōmorantes. alij vero ſunt