Druckschrift 
Proprietates Rerum domini bartholomei anglici
Einzelbild herunterladen
 

eo in modū circuli ambit orbem. Totam enī ſperā noſtri habitabilis circūitocceanꝰ. a celeritate ſic dictus. eo ociꝰcircūeat et diſcurrat. vel quia purpureocolore nitet occeanus quaſi ceanus .i. celi circulus. vt dicit Iſid. li. xiij. hic occeanus oras terraꝝ amplectitur. alterniſqꝫeſtibus accedit recedit. reſpirantibꝰ autem in ꝓfundū ventis. aut remouet maria aūt abſorbet. Et qͣꝫuis vnū ſit marequātū ad ſui cōtinuationē. tamen ꝓptermultifidos eius ſinus de ꝓximis regionibus diuerſa vocabula ſumpſit. vt mare gallicū a gallicis. mare britannicū abritānis. ſic gadiacū mare a gadibꝰ eſtdictū. vbi primo ab occeano maris magni limen aperit̉. vbi hercules perueniſſet. colūnas ibi poſuit ſperans ibi terre eſſe finē. Hucuſqꝫ Iſi. libro. xiij.Capitulum. XXIIDe mari magno ſiue mediterraneo.Are magnū ſiue mediterraneūeſt qd̓ ab occaſu ab occeano fluit in meridiem vergit. inde ad ſeptētrionē tendit. quod inde magnuꝫ appellatur. quia cetera maria in comꝑatione illius ſunt minora. Dicitur autē mediterraneū. quia per mediā terram vſqꝫad orientē ꝑfunditur. aſiam africā terminans europa. cuius prime partis finus qui hiſpania ꝑfunditur. hybericusbalearicus appellatur. deinde gallicusnarbonēſem ꝓuinciam alluit. poſt liguſticus qui iuxta vrbem ianuam eſt ꝓximus vicinus. pog eſt tyrrenus qui Italiamattingit. Inde ſiculus qui vſqꝫ ad cretaa ſicilia vadit. qui poſt in paphilia egyptum ſe extendit. deinde per elleſpotumverſus ſeptētrioneꝫ magnis amfractibꝰſe retorquet. tandē iuxta greciam illyricum in anguſtas ſeptem ſtadiorumconſtringitur ſeu coartatur. deinde diffuſus equore pauci curſus ſtrigitur facit propontidē qui mox in quinquaginta paſſus coartatur. Fitqꝫ bofforꝰ traciꝰqui locus dicitur propontides eo preuenit mare ponticū precedit. Idem dicitur boſphorus a tranſitu ſtricto anguſtis meatibus boum. vt dicit Iſido. Inde diffunditur ſinus ponticus ampliſſimus a tergo habēs mediotides paludesquod mare ex multitudine fluminum⁊aquarū dulcium infſuentiū dulcius eſtatqꝫ amplius nebuloſum atqꝫ preter focas et delphinos. alias beluas marinasmaiores patitur. Sicut autē terraſit vna pro diuerſis locis varijs vocaturvocabulis ita pro varijs regionibus hocmare magnū diuerſis nominibꝰ nuncupatur. Hucuſqꝫ Iſido. li. xiij. Sinus ꝟomaris dicunt̉ maiores receſſus. vt ī mari mediterraneo yonicus ab yo rege grecie ſic dictus Iones autē dicuntur athnienſes vnde ionicū mare ab ionia vſoin ſiciliā dilatatur. In occeano vero maximus eſt ſinus caſpius. indicus. perſicꝰ.arabicus. qui mare rubrū dicitur. Rubrum auteꝫ mare eſt vocatū eo ſit roſeis vndis infectū. non tamen talem habet naturā qualē videtur oſtendere. ſedex vicinis litoribꝰ viciatur gurges atqꝫinficitur. quia omnis terra que circūſtatrubea eſt ſanguineo colori proximā etvicina. Inde enī minium acutiſſimū excerpitur et alij colores quibꝰ pictura variatur. vnde terra talem habet naturam ex fluctibꝰ littus diſſoluentibꝰ. maris ſubſtantia rubrificatur. Ob hoc etiāin his litoribꝰ gēme rubee inueniūtur.nam hmōi lapilli humo inuoluti inter arenulas ſint attriti maris colorē retinent atqꝫ fundi. Hoc mare in duos ſinus diuiditur. vnus eſt perſicus ab oriēte. quem perſe inhabitant. alius ab occidente arabicus. quē arabes incolūt frequentant. vt dicit Iſido. li. xiij.apitulū XXIII De pelagoM Elagus ē latitudo maris ſine littore ſine portu vt di. Iſi. ſūmāhn̄s ꝓfunditatē. inſtabilitatē motꝰ ꝯtinuitatē cetoꝝ et alioꝝ mōſtruoꝝ nutriēsdiuerſitatē multoꝝ vapoꝝ fumoſitatuꝫgenerās denſitatē ex quibꝰ ꝯtrahit obnubilationē et obſcuritatē ex ventoꝝ varietate recipiens coloris mutabilitatemex colliſione vndarū ſpūmarū cōgregāsin ſuꝑficie leuitatem tumultuoſitateꝫ