Druckschrift 
Proprietates Rerum domini bartholomei anglici
Einzelbild herunterladen
 

inter hos medij nunc ad dulces nunc adſalſas aquas paſtus gratia diuerēttesPiſces ꝟo a mari ad dulces aquas egredientes. in earū dulcedine delectāturimpinguātur ecōuerſo. hi nūc in mari nunc in aqua dulci conuerſant̉ multiautem piſces ſunt fluuiales. qui marisſalſedinē non ferentes guſtata aqua ſalſa ſubito moriūtur. vel ſurſum ventrē eleuant ſuper aque ſuꝑficieꝫ natant qd̓ inomnibꝰ piſcibꝰ maris et aque dulcis eſtſignū mortis. Piſces vero in mari natātes ſquamas habent duras groſſaspter aque ſalſe ſiccitatē. Piſtes vero fluuiales ſquamas ſubtiles et ſpinas molles. ſpine vero in piſcibꝰ neceſſarie fuerunt ad ſuſtentāduꝫ carnis eoꝝ ꝓpter fluidam molliciē naturalē. Docet aūt Auicen. el. gere bonos piſces ẜm naturā locivbi nutriūtur. dicens ſic li. ij. c. vi. In locis inquit in quibꝰ morantur piſces eſtelectio. quoniā illi qui morātur in locispetroſis ſunt meliores vel dulciores inaquis dulcibꝰ cuirētes in quibꝰ ſuntſordes ſunt limoſe neqꝫ lacuales neqꝫ campeſtres qui ſunt de lacubꝰ paruis qui flumina imbibunt in quibꝰnon ſunt fontes. Item idem ibideꝫ. Etpiſces quidē marini ſunt laudabilioresqui ſunt ſubtiles meliores ſunt illi quiſunt pelagini non alias qͣꝫ in alto pelagonutriti. qui moratur in aquis diſcooꝑtis flatu ventorū ſupra ſe meliores ſuntillis qui ſunt ecōtrario illis qui in aqͥsmultarū agitationū vehementis exercitij meliores ſunt illis habitant in aqͥsſtantibꝰ. Vnde piſces pelagini ſunt meliores qͣꝫ fluuiales. ipſi meliores qͣꝫ lacuales. maxime ſi ſunt longe a fluuio eta mari. habent enī quietē. nec eoꝝ putredo lauatur a ſubintrāte fluuio ſiue mari.vnde tales piſces male ſapiunt citoputreſcunt. meliores etiam ſunt piſcestam marini qͣꝫ fluuiales in pelago aquilonari orientali qͣꝫ in auſtrali. quia exventorū impetuoſo flatu aque plus mouentur amplius depuratur ſubtiliantur. ideo illarū aquarū piſces plꝰ mouentur exercitantur a ſuis ſuperfiuismagis emūdantur. Item diuerfificant̉piſciū ſpecies non ſolū ẜm generationisſue locū. verū etiā quātuꝫ ad generationis ſue modū. Quidaꝫ enī generāturouationē. quidam per coītum ſpermatis emiſſionem. Vnde dicit Areſto. li. v.Accidit generibꝰ piſciū ouantiū quoniāquādo femina ouat ſequit̉ maſculꝰ oualac ſuū eijcit ſuper oua. omne qd̓ tangitlac ſiue ſperma maſcl̓i ex ouis exit piſciset ideo que tangūtur ex ſpermatepullificabūt. femina aūt eſt multe ouationis. ſed maior pars ouoꝝ tranſglutit̉a femina. multa oua damnātur in humido. ſaluant̉ ex eis niſi que ouant̉in locis vbi ſperma maſculi eijcit̉. quoniam ſi oīa ſaluarent̉ nimis multiplicarentur. Seruant aūt piſces paritatē in ſuogenere. ſcut Areſto. ibidem dicit. nunqͣꝫinquit inueniebat̉ piſcis qui faceret coitum genere alterius piſcis. fetus aūtſuos diligūt nutriunt longo tꝑe. vt dicit Areſto. in eodē. omnes piſces nutriunt cuſtodiūt pullos ſuos p̄ter ranas.Item ibidem dicit̉ piſces fluuialespaluſtres plꝰ ouant citius qͣꝫ alij. qꝛ inmaiori parte poſt quinqꝫ mēſes. Alij autem oēs pullificāt poſt. xij. i. annū. paruienī piſces pullificant in locis vbi aquaeſt iuxta radices arboꝝ cānaꝝ. Itē idēibidē. maxima pars ouoꝝ damnat̉ quando piſces ouāt vagādo quia p̄ſens noͣſit maſculus ab ipſius ſemine oua informātur. ab auibꝰ etiā ab alijs piſcibus diglutiūtur. Item ibidē dicit̉.dam piſces generant̉ ſine ouis ſine cōitu ex limo et arena. et ex putr. factioneque eſt ſuꝑ aquaꝫ. Item ibidē. tꝑe cōitꝰvagant̉ mares femine piſciū ſicut grex ambulāt par pari. multi ex eis cuꝫpullificant infirmātur propter hoc tūctꝑis maxime dep̄hendūtur. Item ibidē.quidam piſces pariūt quādo ad arenaꝫfricant ventrē ſuum. In libro aūt iorathde animalibꝰ dicit̉. piſcis effimeron ſine coitu naſcit̉. vixerit tres horasdiei tunc moritur. Piſcis etiaꝫ murenanon a ſuo ſimili cōcipitur. ſed a ſerpentequē ſibilo ꝓuocat ad amplexandū. vt dicit Iſi. li. xij. ca. vi. Murenā inquit greciſtannam vocant. eo ſe complicet in