Liberſo in ſua principia ebullire ⁊c̄. Item eſtconſiderare in flumine quo ad mediū ꝓgreſſuꝫ inter ſuū finem ⁊ principiū dulcedinis ſaporoſitatē. nam aqua fluuialis in venis fontiū per quas tranſit colatur: vbi a ſua ſalſugine ſpoliata cōtrabitſaporem potabilem ⁊ in dulcedinem cōmutat̉. vt dicit Iſido. Item quo ad aſpectum ſpecularē perſpicuitatē. ſubſtantiāenī habet puram luci peruiā ⁊ ad modūſpeculi dyaphana vnde reruꝫ imaginesobiectarū in fluminis ſuꝑficie rep̄ſentācur. Item eſt conſiderare quo ad fluminis ſubſtantia mūdiciam ⁊ puritatem.quo ad eius curſum decliuem ⁊ p̄cipiteꝫvelocitatem. quo ad impetus ſui maximam virtuoſitatē. quia omnia obſtacula ⁊ cunctos obices diruit. cuius rapacitati nihil finaliter reſiſtit. ſua enī impetuoſitate omnia in ſe proiecta vel ſecumrapit vel ſaltem ad rip̄am ducit. nauesonuſtas ſuo impulſu agitat et impellit.rotas etiam grauiſſimas celeriter ꝑ violentiam circūuoluit. ſordes etiam in ſeproiectas recipit. ſed motus ſui impetureceptas diſſipat ⁊ diſſoluit. Fluminisenim eſt ſui et locorū per que tranſit mūdificatiuus. ⁊ aquarū lacualiū et ſtagnorum per quas ſubintrat renouatiuus eta corruptione cōſeruatiuus. piſcium diuerſi generis nutritiuus. ⁊ fetoris ⁊ mali ſaporis in piſcibus lacualibus ⁊ paluſtribus abſterſiuus. ⁊ qualitatis eorumimmutatiuus. habet etiam flumen ſiuefluuius quo ad effectū multiplicem vtilitatem humanis vſibus congruentem:nulli enim beneficiuꝫ ſuum denegat. ſedomnibus quantū eſt de ſe. ſe cōmunicatvnde tam iumentis qͣꝫ hominibus tamparuis qͣꝫ maioribus equaliter adminiſtrat. ſordes ⁊ immūdicias tam corporūqͣꝫ veſtium mūdificat. eſtuantes refrigerat. ſitientes potū reficit ⁊ recreat. loca ſibi adiacentia irrigat ⁊ fecundat. humoris ſui effluentia radices et ſemina humectat ingroſſat ⁊ impinguat. vt patetin egypto. vbi iacto ſemine in ortorummoreꝫ a nilo flumine omnia campeſtriairrigant̉. vt dicit Rabanus ſuper. xi. ca.deūt. Terra tua nō eſt ſicut terra egypti.XIII⁊c̄. ſua circūfluentia ciuitates ᵏ alia habitacula munit ⁊ fortificat. tam victualia qͣꝫ mercimonia ad ciuitates deferentes homines locupletat. arene accumulatione et terre limoſe compoſitione inſulas format. loca minutionibꝰ cōgruacoadaptat. De aqua vero fluuiali dicitConſtan. ꝙ illa eſt melior que tendit adortum ſolis. et que a latioribꝰ montibꝰortum ſumit. que vero tendit verſus occidentem minꝰ eſt laudabilis. Dicit etiam ꝙ flumina quanto ſunt a ciuitatibꝰremotiora tanto puriora ſunt ⁊ nutriendis piſcibus aptiora. Fluminibꝰ enimīfſuūt ciuitatū ſordes ⁊ lauature balneorum lutiqꝫ effuſiones ⁊ huiuſmodi ex qͦbus aqua fluuialis aliquādo contrahitcorruptelam vt dicit ideꝫ. Aqua fluuialis eſt laudabilis cuiꝰ fluxus eſt velox fortis currens ſuper lapides paruos ⁊ fundum arenoſum ſiue argilloſum ſolidumſapidū ⁊ mundū. Nam ex qualitate terre per quā fluit colorem contrahit ⁊ ſaporem. ⁊ ẜm hoc variant̉ fluuiorū tam nomina qͣꝫ ꝓprietates. vt dicit gloſa ſuperGen̄. ij. Quāuis enī flumina cōmunēamari ſortiant̉ originem. a locis tamen qͥbus oriūtur ⁊ per que tranſeūt ſicut colorem ꝯtrahūt ⁊ ſaporem ſic ⁊ nomē. Quāuis enī multas aquas in ſe recipiat fluuius influentes. qͣꝫdiu tamen cognoſcit̉primus ⁊ principalis alueꝰ. nomen primū ꝑdere non defacili cōſueuit. Aquasenim quas influendo recipit. re ⁊ nomine ſibi incorporat atqꝫ vnit. vnde fluuiꝰqͣꝫuis ſit paruꝰ et modicus quādo de primo fonte primo effluere incipit. quātotamen a ſuo principio plus elongat̉ peraquarū influentiā; tanto plus creſcit vtptꝫ in danubio germanie fluuio. de quodicit Iſido. libro. xiiij. ca. penul. ꝙ a germanicis montibꝰ ex parte occidetis oritur ex fonto paruo pergens contra orientem. lx. fluuios in ſe recipit. et. vij. oſtijsin ponticū mare fluit. Utilis eſt autemomnis fluuius qͣꝫdiu riparū ſuarū terminos non excedit. Sed quādoqꝫ ymbriū inundatōne ſeu niuiū reſolutioneterminos aluei ſui egredit̉. tūc vicinet̉re planiciē deſtruit ſepius ⁊ ſubmergit.A