Druckschrift 
Proprietates Rerum domini bartholomei anglici
Einzelbild herunterladen
 

gentes reddit ſimpliciter meliores. Itēfons eſt a venis meatibꝰ terre quostranſit caloris ꝟtutis ſaporis receptiuus. vt dicit Iſi. ideo fontes nūc ſuntcalidi. nūc frigidi. nūc ſulphurei ⁊c̄. ẜmdiuerſas ſcꝫ qualitates terre quā tranſit. vt dicit Ind̓. li. xij. Eſt fons in italiacuiꝰ aqua ſanare oculoꝝ vlcera cōſueuitItem eſt fons in africa cuiꝰ aqua vocescanoras facit. Itē fons eſt in boetia duplex. vnꝰ enī memoriā alter obliuioneminducit. Item in ethiopia eſt fons rubeicoloris ex quo biberit ſtatim limphaticus erit. Iteꝫ in ficilia ſunt duo fontesquoꝝ vnus ſterilē facit. alter ſterilē fecūdat. Fons eſt in Idumea quat̉ in annomutans colorē. nam tribꝰ menſibꝰ videt̉puluereꝰ ac ſi eſſet puluere mixtus tribus ſanguineꝰ. tribꝰ viridis tribꝰ limpidus. hic fons ab incolis fons iob nuncupat̉. Iteꝫ fons eſt in ſyloe ad radicesmontis ſyon fiuens. qui vniuerſalibꝰaquis. ſed certis diebꝰ et horis ebullit.Itē in ſardinia ſunt fontes calidi oculis medent̉. fures arguūt naͣm cecitateeoꝝ facinꝰ detegit̉. Itē in egipto dicunteſſe fontē in quo faces accēſe extinguūt̉ extincte accēdunt̉. Itē apud garamantes dicūt fontē eſſe ita gentē de diebibat̉. ita ardentē de nocte tangatur. Hucuſqꝫ Iſi. Ex quo ptꝫ fons ſapit naturā ſui fundi. nam ſi dulcē puruꝫ habuerit fundū. dulcis pura eritaqua. ecōuerſo ſi ſulphureꝰ fuerit fundus atqꝫ limoſus. ſulphur aūt limū ſapit aqua. vnde ſi fons in ſuo ortu ſit corruptus vicioſus. totū qd̓ inde effluxerit vicioſum erit corruptū.Capitulum primū De puteop VUteus eſt lacus defoſſus a potudictus. vt dicit Iſidorus. de ſudoribus enī terre cataractis orit̉ aquequia ruptis terre venulis inferioribusaqua quaſi fumando euaporat. ex cuiuseuaporatione aqua putealis generaturvt dicit idem. Aquā vero putealis ẜmſtan. inter aquas eſt groſſior indigeſtibilior. tum propter terre ſalſugine. tumetiam ꝓpter ipſius quietē ꝓpter nimiāelongationē ab aere. Iuxta fluuios aūtaqua putealis defacili inuenitur illiusaque ſubſtantia cōplexioni aque fluuialis aſſimilat̉. quādo vero puteꝰ ſit iuxtaputeū. ille qui ſitualiter eſt profundioraquā vicini putei minus ꝓfundi attrahit in ſe recolligere ꝯſueuit. a terra autem circūſtante ſaporē attrahit. nūcſalſam nūc dulcē ſe oſtendit. Iteꝫ aquaputealis frequēter corruptōeꝫ ꝯtrahit.quādo monet̉. ideo vt depuret̉ ſubtilietur neceſſe habet vt ſepius moueat̉et hauriat̉. quanto aūt terre viue eſt vicinior. tanto aqua putealis frigidior etdulcior cōmuniter experit̉. Item in hyeme raro vel nunqͣꝫ cōgelat̉. nam p̄ſentiam aeris frigidi hyemali tꝑe calor frigori ꝯtrariꝰ ad interiora putei repellit̉. etideo aqua ipſiꝰ ex vapore calido īmutatacōgelari ꝑmittit̉. īmo calidior in hyeme qͣꝫ in eſtiuo tꝑe inuenit̉. Item aquaputealis ꝓpter ſitum eius in ꝓfundodifficultate acquirit̉. ſine magno labore artificio vix haurit̉.Capitulū ſecūdū. De fluuioLuuius a fluendo eſt dictus ẜmIſido. enim fluuius eſt ꝑhennisfluxus. quia cōtinue fluit niſi eius intercipiatur origo fluere deſiſtit. Eſtigitur conſiderare in fluuio quo ad fluxum ꝑhennitatē. quo ad ſitum ꝓfunditatem. quo ad motū circularitate. per longiſſima enim terraꝝ ſpacia currere fluuius conſuenit. Item quo ad ortum ſiue ſuū originale principiū finalem terminum amaritudinis qualitateꝫ. omneei flumen originaliter per occultos meatus in capitibus fontiū a mari exit permanifeſtos tranſitus iterū in mare redit. vt dicit gloſa ſuper Ecc̄s. primo vbidicitur. Omnia flumina intrant mare⁊c̄. vbi dicit hiero. Dicunt ph̓i aqͣs dulces que mari influūt vel ardore ſolisſumi. vel ſalſuginis pabula eſſe maris.Sed noſter eccl̓iaſtes aquarū. ſcꝫ cōditor. dicit eas per occultas terre venas adcapita fontiū regrēdi de matrice abyſ