diſperſiuus. veſice inflatiuus ⁊ extenſiuus. per ſui ſubintrationē. intrat enī cauernoſas ⁊ ſpongioſas terre partes. Eſtventus terremotus generatiuns. ex vento enī intercluſo et agitato in ventre terre fit terremotus. vt dicit Areſto. nā pororum tam terre qͣꝫ corpoꝝ animaliū eſtventus aꝑtinus. ad interiora terre ſubtilitate ſue ſubſtantie penetratiuꝰ per ſuiintercluſionem intrans partes aqueas.eſt ventus in ſuꝑficie aque eleuatiuus ⁊ſpumē cauſatiuꝰ. Et eſt ventusⁱ in aquaꝝſuꝑficie diſſimilitudinis partiū ⁊ ineqͣlitatis inductiuꝰ. Nam aqua eſſet equaſuꝑficialiter atqꝫ plana ſi ventoꝝ impulſu nullatenꝰ moueret̉. vt dicit Iſi. Itemvapor ventoſus a cibis ⁊ potibꝰ ⁊ alijs humoribꝰ vi caloris reſolutus multaꝝ paſſionū eſt in corꝑe illatiuꝰ. nā incluſus īſtomacho vel in interioribꝰ viſceruꝫ torſiones generat quaſi intolerabiles ⁊ ml̓tas alias paſſiones ſicut hydropiſim artheticā ⁊ hmōi. In auribꝰ etiaꝫ facit ſibilum ⁊ tynnitū vnde inficit ⁊ impedit audibilem ſpūm ſiue auditum.Capitulum. III.¶ De ventisv Enti aūt ſunt. xij. quoꝝ quatuordicunt̉ eſſe cardinales ⁊ octo collaterales. Primꝰ cardinaliū d̓r ſubſolanus qui orit in oriente ſub equinoctialiparalello. ibi enī qn̄qꝫ fit maximꝰ aerisimpulſus ex trāſuerberatione terre ⁊ aq̄in aera ex qua fit ventꝰ. Et d̓r ſubſolanꝰquaſi ſub ſole natus. quia naſcit̉ in torrida zona ſub qua ſꝑ mouet̉ ſol. Iſte ventus habet duos collaterales ſcꝫ vulturnum verſus ſeptētrionē ⁊ eurū verſus auſtruꝫ. ⁊ poſſunt retineri in hoc verſu. Sūtſubſolanus vulturnꝰ ⁊ eurus eo v. Hiventi ſunt calidi et ſicci. calidi. quia ſub ſolediu morātur. ficci autēquia mare orientali eſt a nobis valde remotuꝫ. vnde anteqͣꝫ vētus oriētalis ad nos veniat ſi qͥdhabet de humore humido. totū calore ſolis eſt cōſumptū. Ventus ꝟo ſubſolanꝰeſt in calore tꝑatus ſed qn̄ declinat ī vulturnū omnia deſiccat. quādo aūt ī euruꝫgenerat nubes. Venti autem orientalisẜm Conſtan. ſunt ſalubres in ortu diei.quia ab aere veniunt tꝑato ⁊ ſubtiliatonam vt dicit idē. regionū orientaliū eſtaer clarus ⁊ paꝝ ſiccus. inter calidū ⁊ humidū tꝑatus. vn̄ talis ventꝰ aquas clarifieat. ⁊ eis ſaporē ſuauē admīſtrat. vn̄ venti orientales corꝑa ī ſanitate cuſtodiūtpropter ſuaꝝ temperiē qualitatuꝫ ꝓpterhoc etiā oriētales maxime fructibꝰ ⁊ floribus abūdant plꝰ qͣꝫ aquilonares vel occidētales. Item flumina contra orientēfluētia ⁊ mare oriētale ſubintrātia ſuntmeliora ⁊ ſaniora ac clariora. qꝛ ventorūorientaliū occurſione ⁊ ſolis orientis reuerberatione aque ſubtiliant̉ ⁊ depurantur. Secūdus ventꝰ cardinalis eſt fauonius ⁊ orit̉ in occidēte ſub palello equinoctiali. ⁊ habet iſte ventꝰ duos collaterales .ſ. circiū verſus ſeptētrionē. ⁊ zephirūverſus auſtrū ⁊ retinent̉ per hūc verſum.ircius occaſum zephiruſqꝫ fauoniꝰ afflant Dicit̉ autē fauoniꝰ eo ꝙ fouet ea q̄naſcunt̉. vt dicit Iſi. hyemē enī reſoluitgermina ⁊ flores ꝓducit. Eſt aūt fauonius tꝑate frigidus ⁊ humidus. frigidꝰ eſtquia parua moram facit ſol in occidente⁊ ad nos venit anteqͣꝫ a ſolaribꝰ radijs īcaleſcat. Venti itaqꝫ occidētales in finediei ſunt ſalubriores ⁊ tꝑatiores. qꝛ ſolin occidēte ſubtiliat eos ⁊ depurat. quiaergo regiones occidētales aerē non habent ꝑfecte tꝑatum in calore et humoreideo eoꝝ aquā mutabilis ē ⁊ turbida eoꝙ in principio diei radijs ſolaribꝰ nō ddigeratur. Nam in principio diei ventusibi nimis eſt frigidus. in veſpere ꝟo calefit. vt dicit Conſtan. Tertiꝰ ventus cardinalis eſt auſter ⁊ orit̉ ſub polo antartico eadē de cauſa qͣ ⁊ primi. ⁊ habet duosventos collaterales .ſ. nothū ꝟſus orientem. ⁊ affricū verſus occidētē qui notantur hoc verſu. Atqꝫ die medio nothꝰ heret ⁊ affricus auſtro. Auſter aūt ab hauriendo aquas eſt dictꝰ. Eſt aūt calidus⁊ humidus ⁊ fulmineꝰ. denſuꝫ facit aerēatqꝫ ſpiſſum et nebulas nutrit. ſuo calore poros aꝑit ⁊ ſua humiditate pluuiasmultiplicat et adducit. vt dicit Iſi. tēpeſtatē in mari generat. qꝛ ab imo flat. vtdicit beda. poros corporū aperit. virtutes
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten