Druckschrift 
Proprietates Rerum domini bartholomei anglici
Einzelbild herunterladen
 

diſperſiuus. veſice inflatiuus extenſiuus. per ſui ſubintrationē. intrat enī cauernoſas ſpongioſas terre partes. Eſtventus terremotus generatiuns. ex vento enī intercluſo et agitato in ventre terre fit terremotus. vt dicit Areſto. pororum tam terre qͣꝫ corpoꝝ animaliū eſtventus aꝑtinus. ad interiora terre ſubtilitate ſue ſubſtantie penetratiuꝰ per ſuiintercluſionem intrans partes aqueas.eſt ventus in ſuꝑficie aque eleuatiuusſpumē cauſatiuꝰ. Et eſt ventusⁱ in aquaꝝſuꝑficie diſſimilitudinis partiū ineqͣlitatis inductiuꝰ. Nam aqua eſſet equaſuꝑficialiter atqꝫ plana ſi ventoꝝ impulſu nullatenꝰ moueret̉. vt dicit Iſi. Itemvapor ventoſus a cibis potibꝰ alijs humoribꝰ vi caloris reſolutus multaꝝ paſſionū eſt in corꝑe illatiuꝰ. incluſus īſtomacho vel in interioribꝰ viſceruꝫ torſiones generat quaſi intolerabiles ml̓tas alias paſſiones ſicut hydropiſim artheticā hmōi. In auribꝰ etiaꝫ facit ſibilum tynnitū vnde inficit impedit audibilem ſpūm ſiue auditum.Capitulum. III. De ventisv Enti aūt ſunt. xij. quoꝝ quatuordicunt̉ eſſe cardinales octo collaterales. Primꝰ cardinaliū d̓r ſubſolanus qui orit in oriente ſub equinoctialiparalello. ibi enī qn̄qꝫ fit maximꝰ aerisimpulſus ex trāſuerberatione terre aq̄in aera ex qua fit ventꝰ. Et d̓r ſubſolanꝰquaſi ſub ſole natus. quia naſcit̉ in torrida zona ſub qua ſꝑ mouet̉ ſol. Iſte ventus habet duos collaterales ſcꝫ vulturnum verſus ſeptētrionē eurū verſus auſtruꝫ. poſſunt retineri in hoc verſu. Sūtſubſolanus vulturnꝰ eurus eo v. Hiventi ſunt calidi et ſicci. calidi. quia ſub ſolediu morātur. ficci autēquia mare orientali eſt a nobis valde remotuꝫ. vnde anteqͣꝫ vētus oriētalis ad nos veniat ſi qͥdhabet de humore humido. totū calore ſolis eſt cōſumptū. Ventus ꝟo ſubſolanꝰeſt in calore tꝑatus ſed qn̄ declinat ī vulturnū omnia deſiccat. quādo aūt ī euruꝫgenerat nubes. Venti autem orientalisẜm Conſtan. ſunt ſalubres in ortu diei.quia ab aere veniunt tꝑato ſubtiliatonam vt dicit idē. regionū orientaliū eſtaer clarus paꝝ ſiccus. inter calidū humidū tꝑatus. vn̄ talis ventꝰ aquas clarifieat. eis ſaporē ſuauē admīſtrat. vn̄ venti orientales corꝑa ī ſanitate cuſtodiūtpropter ſuaꝝ temperiē qualitatuꝫ ꝓpterhoc etiā oriētales maxime fructibꝰ floribus abūdant plꝰ qͣꝫ aquilonares vel occidētales. Item flumina contra orientēfluētia mare oriētale ſubintrātia ſuntmeliora ſaniora ac clariora. qꝛ ventorūorientaliū occurſione ſolis orientis reuerberatione aque ſubtiliant̉ depurantur. Secūdus ventꝰ cardinalis eſt fauonius orit̉ in occidēte ſub palello equinoctiali. habet iſte ventꝰ duos collaterales .ſ. circiū verſus ſeptētrionē. zephirūverſus auſtrū retinent̉ per hūc verſum.ircius occaſum zephiruſqꝫ fauoniꝰ afflant Dicit̉ autē fauoniꝰ eo fouet eanaſcunt̉. vt dicit Iſi. hyemē enī reſoluitgermina flores ꝓducit. Eſt aūt fauonius tꝑate frigidus humidus. frigidꝰ eſtquia parua moram facit ſol in occidente ad nos venit anteqͣꝫ a ſolaribꝰ radijs īcaleſcat. Venti itaqꝫ occidētales in finediei ſunt ſalubriores tꝑatiores. qꝛ ſolin occidēte ſubtiliat eos depurat. quiaergo regiones occidētales aerē non habent ꝑfecte tꝑatum in calore et humoreideo eoꝝ aquā mutabilis ē turbida eo in principio diei radijs ſolaribꝰ ddigeratur. Nam in principio diei ventusibi nimis eſt frigidus. in veſpere ꝟo calefit. vt dicit Conſtan. Tertiꝰ ventus cardinalis eſt auſter orit̉ ſub polo antartico eadē de cauſa primi. habet duosventos collaterales .ſ. nothū ꝟſus orientem. affricū verſus occidētē qui notantur hoc verſu. Atqꝫ die medio nothꝰ heret affricus auſtro. Auſter aūt ab hauriendo aquas eſt dictꝰ. Eſt aūt calidus humidus fulmineꝰ. denſuꝫ facit aerēatqꝫ ſpiſſum et nebulas nutrit. ſuo calore poros aꝑit ſua humiditate pluuiasmultiplicat et adducit. vt dicit Iſi. tēpeſtatē in mari generat. qꝛ ab imo flat. vtdicit beda. poros corporū aperit. virtutes