Druckschrift 
Proprietates Rerum domini bartholomei anglici
Einzelbild herunterladen
 

ibereſt motus vaporis ſicci eleuatia centroterre aere in aera aliqua celeſtitute incorꝑati. Vnde ventus ẜm Bedānihil aliud eſt qͣꝫ aer motus circūagitatus. ex fumoſitatibꝰ enī a terra deſcendētibus aerē repellentibꝰ generat̉ vētusvt dicit idē. Hanc aūt deſcriptionem arguit Areſto. in topicis. quia deſcriptumnon vniuerſaliter p̄dicatur de ſua deſcriptione. quia omnis aer motus eſttus. Oportet enī ad hoc vt aer motꝰ ſitventus ibi ſit maximus impulſusmultū de aere diutius impellat̉. Et ideodiffinit ſic Conſtan. ventus eſt vapor frigidus ſiccus ex terris aquis per calorem reſolutus. aereꝫ per incorꝑationemſui fortiter cōmouēs impellēs. Alij ponunt cauſam ventorū eſſe nubes in aereexiſtentes ſua mole aerem hincindementes impellētes. ex tali motu nubium impulſu fit ventus. Alij aūt dicunt ventu ꝓcreari ex cōflictu brachioꝝmaris in quatuor partibꝰ terre. Naꝫ inaquilone brachiū auſtrale cōflictum inoriente cōmouet mare ex cuiꝰ motu mouetur aer fit ventus qui vocat̉ ſubſolanus. Quādo ꝟo cōfligūt in occidēte fitventus qui dicit̉ fauoniꝰ ſiue zephirus.Ecōuerſo ſi brachiū orientale occidentale fecerint conflictū in meridie fittus qui vocatur auſter. Si vero in ſeptētrione fit ventus qui vocatur boreas. Exalijs autē refluxionibꝰ maris intermedijs dicunt ventos collaterales generari. Alij adhuc dicūt vt dicit Beda. excauernis terre fit ventus hoc modo. qꝛaer labilis ē nature. ideo ſubintrat cauernas terre exit. Cum autē vna parsnititur exire alia ſubintrare fit conflictus mouetur aer fit aer inde ventuset ideo eolea regio eſt ventorū que eſt regio cauernoſa. Primā autē rationē generationis ventoꝝ approbat Areſto. ī li.meth̓. vbi dicit duo ſunt genera vaporum qui per calorē a terra reſoluunt̉. vnꝰeſt humidus qui eſt materia pluuiaruꝫ aquarū per maiorem cōdenſationē velminorem. alter vapor eſt ſiccus eſt materia omniū ventoꝝ. Vndecūqꝫ aūt prouocatur ventus ſiue generet̉ hoc manife.XI.ſtum eſt. qꝛ ventus ſumme mobilis eſtmotus inquietꝰ agitationis in aerecitatiuꝰ. Eſt etiā tempeſtuoſus in mari in aere tempeſtatuꝫ generatiuꝰ. Itemventꝰ quādo eſt moderatꝰ nauigantibꝰin mari contrarius itineris ipſoꝝ eſtdirectiuꝰ ꝓmotiuꝰ. Ecōuerſo ꝟo ſi contrariꝰ fuerit immoderatꝰ periculū timorē ingerit ſic itineris retardatiuus.Item ventꝰ ſubtilitate ſua impetu penetrat ad interiora maris ꝓcellaꝝ maris vndarū eſt eleuatiuꝰ extenſiuꝰ in partes oppoſitas diffuſiuꝰ. Itē ventꝰ borealis ſit frigidus ſiccus eſt aeris depuratiuus pluuiarū nebularū ac nubiū fugatiuus ſerenitatis inductiuꝰ. Ecōtravero auſtralis ſit calidus humiduscōtrarios habet effectus. aerem enī condenſat. turbulentiā et obſcuritatem generat. vt dicit Beda. Item ventꝰ quādoobſtaculū inuenit ſue vtutis ſiue fortitudinis eſt oſtenſiuꝰ. tūc enī maxime apparet fortis violētus. vnde domos arbores ſibi reſiſtētes diruit radicitꝰ ſubuertit. ideo dictus eſt ventus. vt dicitIſi. eo vehemens ſit violētus. viseius tanta eſt vt non ſolū ſaxa arboreseuellat. ſed etiā celum terrā conturbet.mariaqꝫ cōmoue at vt dicit idē. Iteꝫtus eſt humoris ſuꝑflui cōſumptiuuslubricitatis ac immudicie abſterſiuus.Nam vie que inundationē pluuiarūeffecte ſunt lubrice ſordide flatū venti fiunt mūde. Item temperatꝰ venti flatus eſt ignis flāme excitatiuꝰ. Si verofuerit nimis impetuoſus intenſus eriteiuſdem extinctiuus. Item ventꝰ in ſuoortu inuiſibilis eſt occultus. ſed paulatim aggregationē ꝑtium vaporabiliuꝫin aere eſt augmēti receptiuꝰ ſuiipſimanifeſtatiuꝰ. Et ideo d̓r in li. meth̓oꝝ. venti qn̄ oriunt̉ de terra ſunt debiles.ſed poſt efficiunt̉ fortes ꝓpter multitudinem vapoꝝ qui poſt in aere multiplicantur aggregant̉. Itē ventꝰ mouet̉ circulariter tortuoſe. vapor qui aſcenditprimo ſurſum flectitur poſtea in circūituterre. ideo eius motus eſt tortuoſuscirculariter ꝓceſſiuus. Itē venti impetꝰeſt paleaꝝ leuatiuꝰ. pulueris et cineris