Druckschrift 
Proprietates Rerum domini bartholomei anglici
Einzelbild herunterladen
 

Liberaīales impedit. grauitateꝫ in corꝑe facitvt dicit Ipo. Venti inqͥt auſtrales grauāt auditu. caliginoſi ſunt capita grauātes. pigri diſſoluētes ⁊c̄. diſſoluūtventi auſtrales humores ab interioribꝰad exteriora ſenſus grauitatē faciunt.colorē corrūpunt egritudinū faciūt recidiuationē. podagra pruritū cōmouēt epilentiā acutas febres. Ventus itaqꝫ auſtralis oritur in zona iuxta polū antarticū que nimia eius frigiditate eſtinhabitabilis. vn̄ naturaliter eſt frigidꝰ ſiccus quātū eſt de ſuo ortu ſicut ſeptētrio qui ſtat in are oppoſito ſed traſitper torridā zona ibi calorē aſſumit. qꝛverſus meridiē venit vbi eſt maior aqua copia loca vapore rore plena humiditatē cōtrahit acquirit. vnde apudnos calidꝰ humidꝰ inuenit̉ ip̄o flanteaer p̄dicto vapore repletus in pluuiasreſoluit̉. quia de ampla zona aerē impellit ad noſtrā anguſtā ideo condenſataerē vnde nubes generāt̉. quaꝝ obiectuſolares radij obſcurantur. vt dicit Iſi.multas itaqꝫ habet auſter laudabilesprietates. qꝛ eſt ventus mollis remollitiuus calidꝰ humidꝰ pluuie roris miniſtratiuꝰ poroꝝ terre aꝑtiuus. germinū ſeminū ꝓductuiꝰ nutritiuus augmētatiuus ſuꝑfici terre renouatiuꝰ. pennarū veterū plumarū in auibꝰ mutatiuus. humoꝝ frigidoꝝ cōpactoꝝ in corpore diſſolutiuus. ſudoris euaporationis fumoſitatū humoꝝ ſuꝑfluoꝝ ꝓuocatiuus. reptiliū vermiū terreſtriū deinterioribꝰ terre eductiuus. Quartusventus cardinalis dicit̉ boreas qui ortuhabet ſub polo artico eadē de cauſa quap̄cedentes. habet iſtos collateraes .ſ.aquilonē verſus occidentē choꝝ verſusorientē. notant̉ hūc verſuꝫ. Ac boreaaquilo veniūt chorus ab alto. d̓r boreas ab ipboreis montibꝰ a quibꝰ flat vtdicit Iſi. ſicut auſter d̓r affricus de ꝓuītia afrrice a qua frequentius ſolet flare.dicit̉ ſeptētrionalis. qꝛ flat a ꝑte aeris ſeptētrionis orit̉ ex locis aquoſis etcōgelatis cōſtrictis ꝓpter nimiā remotionē a circulo ſolis ex montibꝰ excelſis ex quibꝰ ad nos venit ab illis lo.XI.cis nequeunt vapores diſſolui ꝓpter nimiā cōgelationē aerē ſerenū reddit peſtilentiā ab auſtro orta reprimit repellit. vt dicit Iſido. vehementia ſui frigoris terrarū aquarū ſuꝑficiem conſtringit nūc in glaciei nūc in criſtalli ſpecieẜm maiorē vel minorē indurationē alterat cōuertit. Hi tres ergo venti frigidi ſint ſiccī corpora indurant porosclaudunt. humores putrificant. ſpūsſenſus ſubtilant. vim digeſtiuam adiuuant. virtutē retentiuā cōfortant. aereꝫpeſtilētē ſanāt. vim generatiuā augmētant. Unde dicit areſto. li. xiiij. in ꝯceptione fetus ſi ventꝰ fuerit ſeptētrionalis. natus erit maſculꝰ. ecōuerſo ſi fuerit meridionalis erit femīa. dicit etiamꝯſtan. li. v. c. vij. ventus aqͥlonaris humores malos contrahit impedit ne inalia mēbra diſcurrant. verūtn̄ tuſſim facit ꝓpter pectoris deſiccationē terre corpoꝝ facit aſperitates. frigiditate ſiccitate ſua neruos ꝑcutit cōtrahit conſtringit. ideo a motu oꝑatione mēbra impedit. flores fructus teneros ledit corrumpit. vineas germinātes florentesexurit. herbarū arboꝝ virorē ſpoliat atqꝫ tollit. humores deſiccat exterioresinteriores. ideo ꝑtificis eſt nociuꝰ. qꝛpulmonem ſua ſiccitate dilacerat vlcerat vt dicit Gal̓. ventꝰ enī eiꝰ eſt frigidus ſiccus de anguſta zona veniens ad amplum aerē rarefaciēs ſubtiliat deſiccat cōgelādo ꝑtes hhumidas tam terre qͣꝫaque ſuꝑficialiter coadunat. vnde dicit̉aquilo qͣſi aquas ligans vt dicit Iſi.Capitulum. IIII. De nubibus Ubes eſt impreſſio facta in aereex multis vaporibus in medioaeris interſticio aggregatis in vnū corpus ex loci frigore cōdenſatis. Unde nubes eſt ꝯmunis materia ad niuem pluuiam grandinē ⁊c̄. Habet autē nubesſic generari. nam calor celeſtis vi ſuates aque et terre vaporabiles ad ſe ſubtiliſſime attrahit ꝑtes eaꝝ ſubtiliorescōſumēs reſiduū cōdenſans in nubemꝯuertit. vt di. Iſi. nubes ē aeris dēſita.