Druckschrift 
Proprietates Rerum domini bartholomei anglici
Einzelbild herunterladen
 

Liber Iſatagit materiaꝫ cui incorꝑationemadheret ad inferis ad ſuperiora attra here non deſiſtit. Capitulum. V. De fumoUmus eſt vapor ex partibꝰ materie ſubtilioribꝰ humidioribꝰvi caloris reſolutꝰ. Habet aūt grauestes mixtas leuibꝰ ex quibꝰ obſcuritatem ꝯtrahit fetorē vnde aerē denigrat in naturā fumigabūdā ꝯuertit. Amaritudinē enī ex materie ſue groſſicietrahit. ex cuiꝰ acumine oculos amaricatac lachrymas ꝓuocat. ſenſibiliter viſuꝫledit ſuo acumīe ad cerebꝝ penetrat etſpūm aīalē grauat ꝯſequēs naturalēvnde d̓r in li. aīaliū fumꝰ candele extīcte ledit pregnātes intantū ſi equaturiens tale fumū ſenſerit faciet abortiuum. fumꝰ apibꝰ etiā eſt inimicus ledit accipitres alias p̄de aues. vt idemdicit. fumꝰ inſuꝑ cito morit̉ poſtqͣꝫ oriturvt dicit glo. ibi. Sicut virgula fumi. Cito enī in altū aſcendit ſubito euaneſcitex igne orit̉ anteqͣꝫ appareat ignis apparere videtur. a vento mouet̉. diſpergitur multipliciter circūfertur. fumꝰ etiāoſtendit ventuꝫ a qua ꝑte veniat. qꝛ illicfumꝰ tendit quo ventus ip̄m agitat impellit vt dicit Greg. domos denigrat inficit. in pariētibꝰ generat fuliginē atqꝫnutrit. loca anguloſa petit et in eis infectionis veſtigia imprimit derelinquit.Fumꝰ etiā aromaticꝰ a ſpeciebꝰ aromaticis reſolutꝰ eſt ſenſui olfactꝰ delectabilis amicus. Cerebri nāqꝫ eſt cōfortatiuꝰſpirituū cordis et capitis reparatiuus.reumatis nociui fluxus reſtrictiuus deſiccatiuus conſtrictiuus poroꝝ obſtructorū aꝑtiuus ad ꝯfortationē neruoꝝad interiora penetratiuꝰ. ſerpentū venenoſoꝝ animaliū reptilium fugatiuus.Omnē etiam fumū maxime odoriferum odiunt tam colubri qͣꝫ ſerpentes. vtdicit Greg. Fumꝰ inſuꝑ a cibo vel potū reſolutus vi caloris aſcendens ad cerebꝝneruos ſenſibiles opilat ſomnū generat ſenſus exteriores ligat. per conſequens calorē naturalē ad interiora reuoSecimuscat virtutē in interioribꝰ adiuuatfortat. Si vero fuerit fumus melācolicꝰvel nimis acutus aut venenoſus ex cibovel potu aut ex medicina nociua reſolutꝰad cerebrū aduolat. virtutē animalē aggrauat timorē generat vt in melancolicis freneſim furorē excitat. vt in freneticis ebrioſis. obliuionē ereſipilā generat vt in letargicis. ſenſus rationisvſu priuat vt in epilenticis et caducis.Has multas alias infert corꝑi fumoſitas peſſimas paſſiones nociuas. ſumietiam a terra a mari virtute caloris adſuperiora attracti aerē inficiunt cōdenſant. nubes nubila generāt. ventis tempeſtatibꝰ alijs aeris paſſionibꝰ fomentum materiā āminiſtrant. radios ſolares in aere intercipiūt obūbrant. hecde fumo dicta ſufficiant.Capitulum. VI. De carbonec Arbo eſt ignis actualiter incorporatus terreſtri materie vnitus. vt dicit Raba. vnde ignis ſui incorꝑatione partibꝰ groſſioribꝰ terreſtribus admixtus quandā violentiā inferius detinetur vnde ſicut ignis in flamamouetur ſurſum ſic carbo crepitādo ſcītillando grauitate materie deorſuꝫ inclinat̉. Carbo itaqꝫ qn̄ ignit̉ vertit̉ in ruborem. ſed qn̄ extinguit̉ induit nigredinēoīno ꝑdit priſtina ignis ſpēm decoremvn̄ quāto fuerit pulcrior ex ſui ad igneꝫprima vnitate ſiue vnione tanto apparet deformior vilior in ipſiꝰ ignis extinctione. In carbone aūt ſubſtātialis hūiditas totaliter ꝯſumitur. ideo de facilirūpit̉ frangit qn̄ humor fuit coadherētie ꝑtiū ignis totaliter violētia exhaurit̉. ideo ī carbone extincto ꝑs ate de facili rūpit̉. qꝛ nihil hūiditatis perquā ꝑtes cohereāt in ipſiꝰ ſubſtātia inuenitur ſicut di. greg. partibꝰ terreſtribꝰ ſo remanētibꝰ ꝓpt̓ dominiū ficcitatis defacili ignit̉ accendit̉. Sed poſtqͣꝫ accenſus fuerit faciliter reextinguit̉. ita ineo nihil ignis veſtigio p̄ter nigredinēreꝑit̉. nigredine enī ſua polluit inficitquicqͥd tangit. Carbo etiā ignitꝰ acutiſſiv 4