Liber Iſatagit ⁊ materiaꝫ cui ꝑ incorꝑationemadheret ad inferis ad ſuperiora attra here non deſiſtit.¶ Capitulum. V.¶ De fumoUmus eſt vapor ex partibꝰ materie ſubtilioribꝰ ⁊ humidioribꝰvi caloris reſolutꝰ. Habet aūt graues ꝑtes mixtas cū leuibꝰ ex quibꝰ obſcuritatem ꝯtrahit ⁊ fetorē vnde aerē denigrat⁊ in naturā fumigabūdā ꝯuertit. Amaritudinē enī ex materie ſue groſſicie cōtrahit. ex cuiꝰ acumine oculos amaricatac lachrymas ꝓuocat. ſenſibiliter viſuꝫledit ſuo acumīe ⁊ ad cerebꝝ penetrat etſpūm aīalē grauat ⁊ ꝑ ꝯſequēs naturalēvnde d̓r in li. aīaliū ꝙ fumꝰ candele extīcte ledit pregnātes intantū ꝙ ſi equa ꝑturiens tale fumū ſenſerit faciet abortiuum. fumꝰ ⁊ apibꝰ etiā eſt inimicus ⁊ ledit accipitres ⁊ alias p̄de aues. vt idemdicit. fumꝰ inſuꝑ cito morit̉ poſtqͣꝫ oriturvt dicit glo. ibi. Sicut virgula fumi. Cito enī in altū aſcendit ⁊ ſubito euaneſcitex igne orit̉ ⁊ anteqͣꝫ appareat ignis apparere videtur. a vento mouet̉. ⁊ diſpergitur multipliciter circūfertur. fumꝰ etiāoſtendit ventuꝫ a qua ꝑte veniat. qꝛ illicfumꝰ tendit quo ventus ip̄m agitat ⁊ impellit vt dicit Greg. domos denigrat ⁊ inficit. ⁊ in pariētibꝰ generat fuliginē atqꝫnutrit. loca anguloſa petit et in eis infectionis veſtigia imprimit ⁊ derelinquit.Fumꝰ etiā aromaticꝰ a ſpeciebꝰ aromaticis reſolutꝰ eſt ſenſui olfactꝰ delectabilis⁊ amicus. Cerebri nāqꝫ eſt cōfortatiuꝰ ⁊ſpirituū cordis et capitis reparatiuus.reumatis ⁊ nociui fluxus reſtrictiuus deſiccatiuus conſtrictiuus ⁊ poroꝝ obſtructorū aꝑtiuus ⁊ ad ꝯfortationē neruoꝝad interiora penetratiuꝰ. ſerpentū ⁊ venenoſoꝝ animaliū ⁊ reptilium fugatiuus.Omnē etiam fumū ⁊ maxime odoriferum odiunt tam colubri qͣꝫ ſerpentes. vtdicit Greg. Fumꝰ inſuꝑ a cibo vel potū reſolutus vi caloris aſcendens ad cerebꝝneruos ſenſibiles opilat ⁊ ſomnū generat ⁊ ſenſus exteriores ligat. ⁊ per conſequens calorē naturalē ad interiora reuoSecimuscat ⁊ virtutē in interioribꝰ adiuuat ⁊ cōfortat. Si vero fuerit fumus melācolicꝰvel nimis acutus aut venenoſus ex cibovel potu aut ex medicina nociua reſolutꝰad cerebrū aduolat. virtutē animalē aggrauat timorē generat vt in melancolicis freneſim ⁊ furorē excitat. vt in freneticis ⁊ ebrioſis. obliuionē ⁊ ereſipilā generat vt in letargicis. ſenſus ⁊ rationisvſu priuat vt in epilenticis et caducis.Has ⁊ multas alias infert corꝑi fumoſitas peſſimas paſſiones ⁊ nociuas. ſumietiam a terra ⁊ a mari virtute caloris adſuperiora attracti aerē inficiunt ⁊ cōdenſant. nubes ⁊ nubila generāt. ventis tempeſtatibꝰ ⁊ alijs aeris paſſionibꝰ fomentum ⁊ materiā āminiſtrant. radios ſolares in aere intercipiūt ⁊ obūbrant. ⁊ hecde fumo dicta ſufficiant.Capitulum. VI.¶ De carbonec Arbo eſt ignis actualiter incorporatus terreſtri materie ⁊ vnitus. vt dicit Raba. vnde ignis ꝑ ſui incorꝑatione partibꝰ groſſioribꝰ terreſtribus admixtus ꝑ quandā violentiā inferius detinetur vnde ſicut ignis in flamamouetur ſurſum ſic carbo crepitādo ⁊ ſcītillando grauitate materie deorſuꝫ inclinat̉. Carbo itaqꝫ qn̄ ignit̉ vertit̉ in ruborem. ſed qn̄ extinguit̉ induit nigredinē ⁊oīno ꝑdit priſtina ignis ſpēm ⁊ decoremvn̄ quāto fuerit pulcrior ex ſui ad igneꝫprima vnitate ſiue vnione tanto apparet deformior ⁊ vilior in ipſiꝰ ignis extinctione. In carbone aūt ſubſtātialis hūiditas totaliter ꝯſumitur. ⁊ ideo de facilirūpit̉ ⁊ frangit qn̄ humor qͥ fuit cā coadherētie ꝑtiū ignis totaliter violētia exhaurit̉. ⁊ ideo ī carbone extincto ꝑs a ꝑte de facili rūpit̉. qꝛ nihil hūiditatis perquā ꝑtes cohereāt in ipſiꝰ ſubſtātia inuenitur ſicut di. greg. partibꝰ terreſtribꝰ ſolū remanētibꝰ ꝓpt̓ dominiū ficcitatis defacili ignit̉ ⁊ accendit̉. Sed poſtqͣꝫ accenſus fuerit faciliter reextinguit̉. ita ꝙ ineo nihil d̓ ignis veſtigio p̄ter nigredinēreꝑit̉. nigredine enī ſua polluit ⁊ inficitquicqͥd tangit. Carbo etiā ignitꝰ acutiſſiv 4
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten