in quā agit rarefaciendo diſſoluit ⁊ caloris ſui violētia ſurſum trahit propterqd̓ dicitur deorſum paſcēs ⁊ ſurſum trahens. Item virtutē habet renouatiuamOmnia enī veteraſcūt antiquātur ⁊ deficiunt que virtute ignea nō ſetuātur vtpatet in ſenibꝰ in quibꝰ deficit calor naturalis. Et ideo dicitur renouatiuꝰ omniū ⁊ etiā nature cuſtos ſine enī virtuteignis nō poteſt ſubſiſtere virtus alicuiꝰcorꝑis naturalis. Itē virtutē habet immutatiua. quia omniū naturā in quamagēdo ſuperat cōuertit in ſuam ſpeciem ⁊trāſmutat. ⁊ ꝓpter hoc dicitur apprehēſiuus ⁊ īmutatiuꝰ. Nam materia in quamagit apprehēdens illā non deſerit. ſed cōſumēdo in ſuā ſimilitudinē cōuertit. apprehendēs autē non apprehēditur. quiacōſumpto eo in quod agit in ſe reſilit atqꝫ redit. Et ideo dicit̉ reſiliens ⁊c̄. Itēvirtutē ⁊ naturā ſuiipſius ꝯmunicatiuāhabet ⁊ ſine diminutōe diffuſiuā. ⁊ ideodicitur nō reciꝑe ignominia minorationis. qꝛ ſicut cū effundit̉ non auget̉ ſic cūrecipitur nō minorat̉. neqꝫ in eo ꝙ videtur augmentū reciꝑe eſt capiēs gloriā.neqꝫ in eo ꝙ putat̉ minor ſuſtinet cōtumelia. Itē naturā habet purgatiua. metalla enī que nō poteſt ꝯſumere a ſcoria⁊ rubigine mūdificat expurgat ⁊ mūdatItē virtutē habet ſapoꝝ ⁊ hūoꝝ alteratiuā. vn̄ ⁊ humores in corꝑe excoqͥt ⁊ digerit ⁊ cibos crudos ꝯſumēdo ī eis ſuꝑfluaſapidos ⁊ ſanos reddere ꝯſueuit. Itemvirtutē habet ſue ſubſtātie per rerū oīm⁊ cōmixtorū corpor eſſentiā diffuſiuamquia in rebus omnibꝰ inuiſibilis eſt incluſus. qͣꝫqͣꝫ includi actualiter nō videatur quod inde eſt manifeſtū. quia ex forti corpoꝝ ſolidoꝝ alliſione ignis excutitur in quibꝰ eſſe nullatenꝰ putabat̉. Itēignis ſubtilitate ſua ſubſtantiali habetvirtutē ſui cum alio corꝑe immediatiſſime vnitiuam. vt patet in ferro ignito ⁊carbone inflāmato ⁊ hmōi. ī quibꝰ ignisita ẜm omnes ſui partes ſingulis ferri ⁊carbonis particulis coniūgitur vt videatur vna ſubſtantia et alterius ſenſibilisdiſtantia penitus nō ſentitur. Unde ettriplex ignis ſpeciēs a ph̓is diffi nitur.Eſt enī ignis lux. ignis flāma. ignis catbo. Ignis enī eſt in ſua ſpera lux. ſed flāma dicitur in materia aeris. carbo autēin ſubſtātia terrea ſiue in feculētia materie groſſioris. Has ⁊ multas alias habet ignis ꝓprietates de quibꝰ ſupra libroſcd̓o in tractatu de ordine ſeraphin. ⁊ libro quarto de qualitatibꝰ elementaribꝰſ. de calore quere ibi. Nam ea que dictaſunt hic ſufficiant.Capitulum. IIII.¶ De flammaLamma ē materia ignea in ſubſtantia aerea accenſa. Nam aerpropter ſue ſubſtantie ſubtilitate ⁊ īmediatam quā habet cū ſpera ignis vicinitatem de facili ignitur ⁊ in naturā igneācōmutat̉. ⁊ ẜm ꝙ ſubſtantia aerea eſt purior tanto flāma erit lucidior et clarior⁊ nature lucis ſimilior videbit̉. Mouetur autē flamā naturaliter ſurſum ⁊ abomni parte rei accenſe linealiter in acutum tendit ⁊ in conū vnde in ſua extremitate habet formā pineā ⁊ acuta. vndein ſuo acumine ꝓpter cōcurſum radiorūin angulo acuto fortius caloris ſui impͥmit actionē. ⁊ ideo qꝛ in ſummo piramidali angulo calidior exiſtit materiā ſibioppoſita inflāmat facilius ⁊ accēdit. Calorem ẜm materiā in quaꝫ agit recipit.Unde ſi materiā ē turbida ⁊ fumoſa turbidam ⁊ obſcurā reddit lucem. ⁊ ecōuerſo ſi materia fuerit trāſparens ⁊ pura rutilat ⁊ lumīoſos radios vndiqꝫ circūfundit. tenebroſa illumīat ⁊ abdita prodit.viam ⁊ vie offendicula ambulantibꝰ on̄dit. propter ſui leuitatē ⁊ materie aereemobilitatē in quā agit. In motu eſt cōtinuo et nunqͣꝫ penitus requieſcit. ventimodicꝰ impulſus flamā excitat ⁊ accēditſed ſi fuerit nimis vehemēs flāma diſſipat ⁊ extinguit. tortuoſe ⁊ amfractuoſeaerem impellit ꝯtinue. ⁊ ideo mouet̉ circulariter ⁊ incendit. vt dicit marꝰ. Ande vulcanꝰ a iunone in terrā ꝓiectus ẜmfigmēta poetica claudus fuit. ex violentia ſui motꝰ partes materie ī quā agit inuicē allidēdo ꝯcutit et ex ꝑtiū colliſionemutua ſonū facit locuꝫ ſuꝑiorē querere