colligūtur in āno biſſextili. Dicitur autem biſſextus collectio. xviij. horaꝝ omiſſarū in tribꝰ annis cum ſex horis quartianni ad ꝑficiendū vnū diē. ex. xxiiij. horis. ex cuiꝰ additōe dicit̉ ānus biſſextiliſvt dicit beda. Et dicitur biſſextus quiaſemꝑ eo anno quo accidit in februariobis. vi. kl̓. ꝓnūciamꝰ. vel dicitur biſſextꝰex biſſe momētis collectus ex. xxx. eī momentis quibꝰ ſol morat̉ in quolibet ſignovltra. xxx. dies ⁊ ex. xxx. trientibꝰ colligūtur ſingulis annis. vi. bore que collecteper. iij. annos faciunt in quarto ano diem̄ biſſextilem. vt dicit beda. ſed de hocquere in computo.Capitulum. III.De anno lunariAnus lunaris qn̄qꝫ dicitur ſpaAciū quo luna reuoluitur ab vnopuncto zodiaci ad aliud punctu. qd̓ continet ẜm quoſdā. xxvij. dies. ⁊ vi. horasqn̄qꝫ dicitur annus lunaris ſpaciuꝫ quovoluitur a cōiunctione vſqꝫ ad cōiūctionem vel ab illumīatione ad illumīationēet tale ſpaciū ſuꝑat primū duobus diebus ⁊ ſex boris. Dicitur aūt luna eſſe incoitu vel cōiunctōe quādo ita directe eſtſub ſole ꝙ nulla pars ſuꝑficialiter reſpiciens nos apparet illuminata. tota veroeſt illuminata quādo videtur plena. ꝑcōiunctionē itaqꝫ luna recedit a ſole etrelinquit eum in aliquo puncto zodiacique reuertēs ad idem punctum nō inuenit eū ibi qꝛ iam ꝓfecit in ſuo motu. Un̄oportet eam cōſumere duos dies ⁊ vl.horas anteqͣꝫ illū cōſequatur. ⁊ tale ſpaciū dicitur lunatio. qn̄qꝫ dicitur annꝰ lunaris ſpaciū ꝯtinens. xij. lunationes. q̄diuidūtur a cōpotiſtis per. vi. pares ⁊ ſeximpares ẜm ꝙ menſes ſunt pares ſiueimpares. par enī lunatio reſpōdet menſi impari. impar autē pari. Annus ergolunaris cōtinens. xij. tales lunatōes cōtinet. cccliiij. dies. ſexies aūt. xxx. ⁊ totidem. xxix. dies ꝑficiunt tanta ſummamUnde patet ꝙ anus ſolaris cōmunis ſuperat hunc annū lunarē in. xi. diebꝰ quiexceſſus facit etatē lune variari ſingulisannis in kal̓. menſiū ita ꝙ ſi in hoc annoprima eſt in kal̓. alicuiꝰ menſis in ſequeti anno erit duodecima. Qn̄qꝫ aūt dicitur menſis vel annꝰ lunaris emboliſmal̓.Et eſt emboliſmꝰ excrementū anni ſolaris ad lunarē. ⁊ dicitur ille annꝰ emboliſmalis in quo cadit ⁊ recolligit̉ vna lunatio. xxx. dierū recollecta ex illis. xi. diebꝰin quibꝰ ſuperat annꝰ ſolaris lunarem. ⁊ideo tertius annꝰ eſt emboliſmalis. qꝛ inillo recolligit̉ lunatio. xxx. dierū tribusdiebus deſuꝑ remanētibꝰ. ter enī. xi. faciunt. xxxiij. remanētibꝰ alijs diebꝰ tribꝰſimiliter. viij. annꝰ eſt emboliſmalis additis illis ſex diebꝰ ad alios. xxij. dies qͥex ſuꝑcreſcentia. vij. ⁊. viij. anni recolligūt̉. Sed ad hoc vt lunatio emboliſmalis. viij. anni ſit. xxx. dieꝝ oportet mutuare duos dies ex emboliſmali ſubſequētiet ita ꝓcedendū eſt vſqꝫ ad. xix. annumquādo circulꝰ emboliſmalis adimpleturcōtiuens annos. xij. cōmunes. ⁊. vij. emboliſmales. Emboliſmales enī ſunt tertius. vi. viij. xi. xiiij. xvij. xix. alij ꝟo ſūtcōmunes. Annꝰ aūt lunaris maxime obſeruatōnis eſt apud hebreos ꝓpter qd̓ legalis dicitur qꝛ oēs feſtiuitates legalesẜm lune curſum ⁊ etatē obſeruātur. ⁊ iōſemꝑ incipit a lunatōe aprilis. vt dicitBeda. ⁊ in Exo. xij. dicitur. Mēſis iſteerit vobis principiuꝫ menſium anni ⁊cͣ.Preter annū aūt vſualē ſeu cōmunē etlegalē eſt annꝰ qui dicitur emergēs quādo aliquo caſu notabili emergēte tempꝰſubſequēs cōputat̉. ſicut greci cōputauerūt tempꝰ a prima olimpiade. et chriſtiani a prima dominica incarnationis.et ſic de alijs. Unde cōtingit ſepe ꝙ mediū anni legalis eſt principiū emergentis ⁊ ecōuerſo. ⁊ ꝑ hoc multe cōtrarietates in biblia ad ꝯcordiā reducūt̉. ſed hecde annoꝝ diuerſitate dicta ſufficiant.Capitulum. IIII¶ De tempore vernaliꝰ¶ Ex eſt principium animi. cuiusinitium eſt quādo ſol in primaꝑte arietis conſiſtit. ⁊ contra ſeptetrionem per rectam lineam aſcendere incipit. vt dicit Conſtan. in pantegni. li. vca. iij. Recta autem linea eſt que neqꝫ