Druckschrift 
Proprietates Rerum domini bartholomei anglici
Einzelbild herunterladen
 

Liber Nonusſeptentrioni attinet neqꝫ meridiei. ſedab vtroqꝫ polo equaliter diſtat. durat āttempus veris vſqꝫ in finē geminoꝝ quā ſcꝫ ſol diſcurrit tria ſigna quoꝝ vnūqd̓qꝫ habet ſuū mēſem ad tempꝰ vernaleꝑtinentē. Primꝰ mēſis eſt arietis incipiens a. xviij. die marcij vſqꝫ in. xvij. diemaprilis Scd̓us ē thauri incipiēs a. xvijdie aprilis vſqꝫ ad. xviij. die maij. Tercius eſt geminorū incipiens a. xviij. diemaij vſqꝫ ad. xvij. diē iulij. Eſt aūt ver tempꝰ inter frigidū calidū maximetꝑatū. inter hyemē eſtatē mediū qualitatū vtriuſqꝫ ꝑticipatiuū. quoniā ſanguīs tūc incipit multiplicari in corporeaīalis hūores in hyemali frigore conſtricti fuerāt ꝯpacti calore ꝟnali moueri incipiūt diſſolui. Uer aūt in ſuislitatibꝰ tꝑatū ſaniſſimū tempꝰ ē mīmemortiferū ac infirmū. vt dicit Cōſtā. etGal̓. his duabo qualitatibꝰ naturadelectatur. qꝛ caliditas eſt effectiuanutrimēti augmēti. humiditas veroeſt materialis. ideo in vere maxime generatur ſanguis. qui magis eſt neceſſarius nutrimēto corporis. Si ꝟo naturāſua exierit diuerſas inducit egritudīes.Unde dicit̉ in amphoriſ. Si hyems ſicca fuerit borealis. ver ꝟo pluuioſuꝫ fuerit. autūnus neceſſe eſt in etate febresacutas fieri obtalmias diſſenteriasmaxime in humidis natura. vt dicitmen. In hyeme ficci humores frigiditatem retenti acuūtur. in vere aūt in nimia humiditate diſtemꝑate multe ſuꝑfluitates generātur calorē reſoluunt̉In eſtate vero dum calor non eſt potenseas cōſumere putrefacit. ſic febres acutas generat inducit multas alias paſſiones. Si ꝟo hyems calida et humidafuerit ver aūt frigidū ſiccū neceſſe ē homines in eſtate egrotare mulieres ꝑituras leui occaſione abortire. Cuiꝰ reiaſſignat Gal̓. rōem in cōmento dicens.quādo corꝑa pregnātiū in hyeme ſūt calida humida tenera ſunt rara. Vndefrigiditas aeris vernalis ſubito penetratis ad interiora ledit fetū. frigiditateꝫeni ſiccitatē ſunt qͣlitates mortificatorie mortificat̉ ferꝰ. Un̄ fetꝰ mortificatꝰaggrauat retinacula abrūpit. ſic mulier neceſſario abortit. Vernū inſuꝑpus terrā diu clauſaꝫ frigore cōſtrictam aꝑit. radices herbas in terra latentes ꝓducit. floribꝰ herbis terram renouat. Aues ad garritum amorē ſolicitat inducit. miro decore oēm terre ſuperficiē induit venuſtat. Vnde ver d̓r avirore vl̓ vigore. qꝛ tūc herbe arbores vireſcere incipiūt frōdere. tempꝰ veris ētempꝰ agriculture laboris. tempꝰ leticie amoris. Vernali enī tꝑe oīa vident̉ letari. nam terra viret. ſilua frondet. prata florent. celū ſplendet. mare quie ſcit.volucres vociferat nidificāt. oīa inhyeme videbant̉ mortua marcidx vernali tꝑe renouant̉. Un̄ ſerenitas aerisvernalis vocat̉ a marciano alias macrobio riſus iouis. Aque ꝟo vernalis tꝑisminꝰ ſane ſunt ad bibendū. qꝛ a vaporibꝰtūc reſolutis ingroſſant̉. a ranis alijsꝟmibꝰ tūc tꝑis ſemē ꝓijciētibꝰ inficiutur. Et ideo ſi neceſſe fuerit eas biberecōſulit ꝯſtā. vt primo decoquant̉ vt ſicebullitionē ſubtiliētur purificētur.Capitulum. V. De eſtateje Stas calida eſt ſicca. cuius initium eſt cum ſol fuerit in primaparte cancri. tūc eſt ſol in maxima eleuatione quo ad nos iam paulatim incipit deſcēdere vſqꝫ in fine virginis. Ethabet eſtas tres menſes ſicut ver vt dicit ꝯſtā. Primus mēſis eſt cancri a. xvij.die iunij vſqꝫ ad. xviij. iulij. Secūduseſt ſol eſt in leone a. xviij. die iulij vſqꝫ ad. xvij. diē auguſti. Tertius eſt cumiam in virginē deſcendit a xvij. die auguſti vſqꝫ ad. xviij. diē ſeptēbris. vt dicit conſtan. Eſt ergo eſtas calida ſiccacolere generatiua. eo ſol tꝑe eſtiualiſumma gradit̉ aſcenſionē. Oppoſituſqꝫcapitibꝰ noſtris directā forte in corporibus noſtris ſicut alijs inferioribꝰ fortiſſimā imprimit actionē. Vnde ſuperflua in hyeme coadunata diſſoluitſumit. Si vero eſtas ſuā temperiē exieritinfirmitates calidas et ficcas generare inducere ꝯſueuit. vt dicit ꝯſtan. Dies