Druckschrift 
Proprietates Rerum domini bartholomei anglici
Einzelbild herunterladen
 

incipit agere in generatione corporum calor ſolaris ꝑficit producit vſqꝫ addebitum cōplementū. vt di. alexander.Item virtutē habet diſcretiuā. Naꝫ colores rerū ſpecies figure que in tenebris ſunt cōfuſe. per p̄ſentiam ſolaris luminis agnoſcuntur ab inuicem diſcernuntur. Item virtutē habet vnitiuā. ethoc eſt per ſe per accidens. Per ſe. quiavnit cōciliat cōcordat planetas ī ſuiseffectibꝰ. cōciliat etiam ſibi cōtraria elementa. vnde ẜm mar. macro. Sol medius eſt inter planetas quia ad armoniam celeſtem ꝑficiendā hoc facit ſol inſuo circulo. quod facit media cordula īmuſico inſtrumento. Per accidens etiāvnit omogenia ſicut diſſoluit etherogenia ẜm enī naturam in quā nunc aggregat nunc diſſoluit. Item virtutē habet fecundatiuā. vim enī generandi varias ſpecies ꝓducendi confert iſtis inferioribꝰ. homo enī generat homineꝫ ſol.vt dicit ph̓us. quia nihil fructificat neqꝫ creſcit vbi ſolis radius non attingit.Item virtutē habet cōfortatiuā ẜm enīſolis aſcenſum ſuper noſtrum orizontē.virtutes animaliū fortiores efficiunt̉vſqꝫ ad medium celi augmentātur. ineius declinatione vſqꝫ ad occaſum. propter eius elongationē. debilitantur corpora in ſuis virtutibꝰ quaſi in ſomnuꝫreſoluūtur. vt patet in floribꝰ qui aꝑiuntur. in ortu ſolis qui ī occaſu marceſcūtqd̓āmō claudunt̉. vt di. alexā. Itē ꝟtutem habet tempoꝝ īmutatiuam ordinatiuam diſtinctiuā. qꝛ deſcēdens fignaauſtralia. efficit dies breuiores. aſcēdēsvero ſigna ſeptētrionalia efficit lōgiores. Immutat etiā ipſos dies. qꝛ ſol lucens ſuꝑ terrā diē facit. Et ẜm diuerſādiſpoſitōeꝫ ſolis dies diuerſaꝫ īmutatio recipit. primo rubet in mane deinde lucet in tꝑe hore tercie. feruet ī meridie. pallet in veſꝑe. Un̄ qͣtuor equosfingit̉ habuiſſe quoꝝ primꝰ fuit eritheꝰid eſt rubeꝰ. ſcd̓us aritheꝰ .i. ſplendidꝰ.cius lāpades .i. ardēs. quartꝰ philogeꝰ .i.amās terrā. vt di. beda. Sol etiā vt di.beda. ſi fuerit maculoſus vel ſub nube latens pluuialē diē p̄ſagit ſi rubeat. ſi veroLiber Octauuspalleat tēpeſtuoſuꝫ. Si vero clarꝰ in medio videat̉ ita vt in medio fulgēs radios emittat ꝟſus auſtrū tempeſtatē deſignat humidā ventoſam. Si pallidꝰ decidat in nubes nigras ventū aqͥlonaremp̄nūciat. vt di. Beda. Itē virtutē habetinferioꝝ informatiua. Nam vt di. Iſid̓.ẜm eius elongationē ꝓpinquationē. facies hoīm aīaliū corꝑa vigore colorediſponunt̉. vn̄ dicit mar. Solis cōſtellatione hoīes pulcros agiles eſſe. Et id̓oin fabulis pennatis veſtigijs depingitur facie puerili. ꝓpter qd̓ etiam pheboid eſt pulcer dictꝰ eſt. Dic̄ p̄tho. Sol fac̄hoīem corpulentū facie pulcrū coloratum magnoꝝ oculoꝝ et abilitat ad oīaoꝑa auri ſi fuerit in exaltatōe ſua. Si ꝟoin caſu ad omnia oꝑa eris abilitat diſponit. Itē virtutē habet putrefactiuaꝫ.Nadioꝝ enī ſuoꝝ diſꝑſione ſubtiliat aerem diſgregat ꝯſumit vaporē inficiētem aerē ac diſꝑgit fugit aurā peſtilentem. Item ſit ſubſtātiue calidꝰ virtutem habet calefactiuā. inflamatiuā ervxitiuā. hoc fit ex motu radioꝝ eorūcōfractione ac cōcurſu in ſuꝑficie obiecti corporis maxime ſi obiectu corpꝰ ſpeculare fuerit politū vt dicitur in perſpectiua. Item virtutē habet attractiuā calore enī ſuo attrahit a mari fumos vapores eos tandē condenſat in nubes.ſic condenſatos reſoluit eos. nūc in grandines. nunc in pluuias. nunc in niues.Unde ẜm Marc̄. dicitur fabuloſe ſolfuit iuxta mare occeanum ab ethiopibꝰcum alijs dijs ad epulas inuitatus. Putauerunt enī antiqui ſolem aquis occeani nutriri attractos vapores in ipſiusnutrimentum conuerti ideo dicunt ante impetuoſam pluuiam calorem precedere vehementem. Quod fit propter nimiam attractionem vaporis ex forti impreſſione caloris radiorum in ventre ſiue in cōcauitate nubis. vt dicit Areſto.Item viuificatiuā habet virtutē qd̓ patet per hoc nihil poteſt viuere vbi nonpoteſt attingere virtus ſolis. Et ideo dicit ptho. in eodem li. Sub ſole eſt leo eteſt domus eius. regnat in ariete in libra diſcedit. ſub ipſo cōtinent̉ ſpecies.