Druckschrift 
Proprietates Rerum domini bartholomei anglici
Einzelbild herunterladen
 

diaci cuiꝰ metas terminos tranſcēdit ſol. ideo eiꝰ motus in circulo ſuoprio eſt vniformis. qͣꝫuis reſpectu alioꝝmoueri diſſil̓r aliqn̄ videat̉. Circulꝰ quoqꝫ ſolis ſicut et zodiacꝰ diſtinguit̉. xij.ſpacia ſiue ſigna quoꝝ qd̓libꝫ ꝯtinet. xxxgradus qͥlibet gradus. lx. mīuta. qd̓ libet minutū. lx. ſcd̓a. Et qn̄ ſol recedit abvno pūcto circuli ſui reuertit̉ in eundētranſit. xij. ſigna. iſte tranſitꝰ circulusanni vocat̉ nec in die naturali perfectetranſit gradū vnū ꝓut ꝯputat albu. ſedtranſit. lix. minuta. viij. ſcd̓a al̓s ſcrupula. Ita de illo ſexageſimo minuto remanēt duo ſcd̓a imꝑtraſita. Vnde tātuꝫdeficit in vno die naturali non ꝑficitgradū vnū. Sol igitur motu ſuo ordinato imꝑturbato curſu ordinat perficitvniuerſa. vn̄ Ambro. in examero. ſic nobis deſcribit ꝟtutes ipſius ſolis dicensSol eſt oculꝰ mūdi iocuditas diei. pulcritudo celi. mēſura tꝑm virtus vigoromniū naſcentiū dn̄s planetaꝝ decorꝑfectio omniū ſtellaꝝ. Idem etiā dicitmar. Sol inqͥt eſt fons mentis .i. memoria ratōnis. principiū lucis. rex nature.mens mundi. fulgor olympi. moderatorfirmamēti. Ideo enī mouet̉ contra firmamentū vt moderet tꝑet motū ſuuꝫideo dicit̉ ſplēdor olympi. vt di. macro.in li. ciceronis. diffinitio fuit platōnisoīm ſperarū lumen eſſe a ſole. Dicit enīplato in thimeo. Ingeniauit deus rerūcōditor lucem clatiſſima qua ſolem vocamus cuiꝰ ſplēdore celū inferiora omnia illuſtrātur vt numerus exiſteret omniū animantiū. Et in li. de elementis dicit Areſto. Sol inquit habet lumen proprium. ſtelle vero vel luna lumen a ſoleacquiſitū ſicut quādo a candela ſpeculūei oppoſitū illuminatur. Idē di. mar.ſol in medio ſigniferi incedēs. biſſenosradios emittit ex ſe quibus ſuperiorainferiora illuſtrantur. De his auteꝫ ſolis mirabilibꝰ vel virtutibꝰ dicit beatusDio. in li. de di. no. ca. v. ſic. Senſibiliuꝫeſſentias qualitates. multas quidemet diſcretas exiſtentes ipſe ſol vnꝰ enset vniformis illuminans lux renouatnutrit. cuſtodit et perficit et diſcernit.vnit refouet. fecūda facit auget mutacollocat. plantat. renouat viuificat etiam oīa. vnde ex ipſis verbis manifeſtat̉ꝓprietas ipſius ſolis. in ꝓpria natura etin ſuo effectu. in ſubſtātia enī ſeu eſſentia ſua ſummā habet ſimplicitatē. Nonenī habet ex diſſimilibꝰ vel ex cōtrarijspartibꝰ cōpoſitionē ſubſtātialē ſicut inferiora elemēta. vel elemētata. ſed oīmodam habet ſimplicitatē in ſua natura etvniformitatē. ideo habet ꝑpetuā ī ſubſtantia ꝑmanentiā incorruptibilitatēquia cōpoſitio ex cōtrarijs principiū eſtcorruptionis. vt di. areſto. ex hac ſimplicitate ſummā habet ẜm ſubſtantiā leuitatem. Nam partiū materialiū cōpactio eſt principiū cauſa grauitatis. exhac leuitate habet corpus ſolare ad motum abilitatem. Leuia enī ad motū ſūtfacilia maxime ſunt agilitatis. Ex ſubſtantie aūt ſue ſubtilitate et mobilitateſummā habet actualitatē virtutem. qꝛquāto res eſt ſimplicior tanto ad diuerſos actus naturaliter eſt potētior. Etcōuenienter di. dyo. ſol vniformis eſtlux illuminās ⁊c̄. Nam virtutē habet illuminatiua. qꝛ in ſuo lumine nunqͣꝫ deficit. qͣꝫuis eius lumen vel terre vel lune interpoſitionē nobis aliqn̄ auferri videatur. Habet etiā virtute renouatiuaꝫ. poros terre aꝑit virtutē latentemin radicibꝰ ad actu ꝑducit. terre ſuꝑficiē herbis frondibꝰ floribꝰ renouat reueſtit. Per ſubintratōeꝫ enī virtutis ſolaris penetrantis ad interiora terre hyemali tꝑe qd̓ammō antiquata annis ſingulis virore pulcritudine renouantur.Item virtute habet nutritiua. qꝛ ad interiora radicuꝫ ſeminū ſolaris radiusſubintrans calore ſuo humiditatē terrediſſoluit vi ſua attractiua qd̓ ſeminiradici eſt ſimile de illa attrahit illud īnutrimētū terre naſcentiū ꝯuertit. Itēvirtutē habet inferioꝝ cōſeruatiua ſaluatiuā. Nam elemēta ꝓpter ꝯtrarietatēet mutuā repugnantia quaꝫ habent int̓ſe ad inuicem ſe deſtruerent. niſi virtutis celeſtis influentiā ꝯciliarent ſic ineſſe debito ſaluarent̉. vt di Alexā. Iteꝫꝟtutē hꝫ ꝑfectiua. qꝛ calor elementaris