Druckschrift 
Proprietates Rerum domini bartholomei anglici
Einzelbild herunterladen
 

Liber Octauuspuncti cū ſit centrū. in terra neceſſariofit maxima aggregatio celeſtiū radioꝝ.Ex quoꝝ virtute ⁊ cōtactu fit maxīa generatio ⁊ ꝓductio rerū generabilium interra que eſt centrū ipſius firmamenti.⁊ qͣꝫuis ſit principiū generationis celū.non tamen recipit generationē in ſe velcorruptionē vel diminutionē vel augmētum. Nam celū in ſubſtātia habet ſummā ſimplicitatē vniformitatē. ⁊ puritatem nullā habens partiuꝫ diuiſionē neccōtrarietatē. ⁊ ideo nulla habet ex ſe potentiam ad corruptibilitatē. vnde ſic arguit Areſto. in li. de ce. ⁊ mū. Omnis inquit corruptio eſt ex cōtrarijs. celo aūtnihil inuenitur cōtrariū quare celū noncorrumpitur. Celum etiam qͣꝫuis ſit inſe ⁊ ex ſe vniforme. tamen habet neceſſario plures orbes ⁊ circulos in figura ⁊magnitudīe longitudinis ⁊ latitudinisdifferentes ꝓpter diuerſas manſionesquibꝰ indigent mortales. vt dicit areſt.in li. de cauſis elementoꝝ ⁊ alias. nam ſiẜm vnam diſpoſitionē ⁊ menſura reciperet mūdus inferior influentiā radioruꝫperiret alimentū mortaliuꝫ ⁊ generatioomnium inferioꝝ. Et ideo neceſſariumfuit motum celi eſſe obliquum vt ex eleuatione ⁊ dep̄ſſione orbium nunc calornunc frigus in centro generetur. vndeſi directe celum moueretur quo ad nr̄mſitū. omnia calore vel frigore in nr̄o ſituhabitabili cōſumerent̉. vt di. Areſ. Necſolum attendit̉ in celo puritas ⁊ incorruptibilitas ex parte materie verūetiampulcritudo ⁊ claritas ex parte forme. vtdicit Ariſt. in li. de ſenſu ⁊ ſenſato. Celūex ſui natura ſplendidū eſt. ſed in partibus eius eſt differentia. Nam in ſtelliseſt maior aggregatō luminis qͣꝫ in alijspartibꝰ ipſius celi Unde ex parte formehabet rotūditatē cum cōuexitate ꝯuexitatem cū claritate. dyaphaneitatē ſiuetranſpareritiā ⁊ ꝑſpicuitatē vniformitatem in toto ſed in partibꝰ diuerſitatem.ex mutuo cōcurſu orbiū ⁊ motu contrario planetarū dicunt ſapientes generari cōcentū ⁊ armoniacā ſuauitatē. Unde macro. in li. ciceronis. exponens ſcipionis ſomniū in. vi. de rep. libro. Impulſu ⁊ motu ipſoꝝ orbiuꝫ efficitur ſonꝰille qui acuta cum grauibꝰ tꝑans. equalem ſonū facit ⁊ concentū ⁊c̄. Preter hecdicitur in li. de ce. ⁊ mū. in fine ꝙ celummotus ſui cōtinuitate inflāmat illud ſuper qd̓ mouetur. vnde ether ex motu celiignitur. Motus enī cauſat calorem. vn̄de ibidē dicitur per ſe ⁊ ſenſibiliter inuenitur ꝙ ex motu fit calor ⁊ ex quiete frigiditas. ⁊ ideo calor materias emollit. ⁊diſſoluit. frigiditas vero aggregat ⁊ conſtringit vnde partes elementares motui celi vicinius exiſtentes ceteris partibus mundi inferioris ſunt calidioresvt patet in igne ⁊ aere. In tercio auteꝫelemento ſcꝫ in aqua eſt motus debilitatus. ⁊ ideo in ea eſt frigiditas ſed non invltimo. In quarto aūt ſcꝫ in terra ꝓpternimiā elongationē a motū celi fit ꝯſtrictio in vltimo propter caloris abſentiādominiū frigiditatis. Et ideo terra permanet quieſcens ⁊ ꝑhennis vt non moueatur ſicut dicit Ariſt. ibidem. Nobilitas itaqꝫ celi attēditur in materia ⁊ ſubſtātia in forma in motu in ſitu in ſubſtātie ſue ſimplicitate puritate ⁊ perpetuitate. In forme claritate dyaphaneitateſiue perſpicuitate et in ſperica orbicularitate. In motus vniformitate velocitate et in virtuoſitate. in ſitus ſublimitate. quia ad ſitum a centro terre maxime diſtat. et in dimenſiua quantitate.quia eis magnitudo imaginationē. immo rationis menſuram ſuperat in poteſtate. quia omnia inferiora ſibi ſubditaregulat ordinat et menſurat. Et quodſuper omnia mirabile eſt. omnia inferiora celum ordinat et immutat et tamena nullo inferiori ſe immutationem aliquam recipit. nec aliquid ſibi diſſimilein natura et virtute aliqua ipſi celeſticorpori ſe conformat.Capitulum. III. De celo aqueo ſiue criſtallinoExtum celum eſt aqueum fiue criſtallinum quod ex aqͥspoſitis ſuper firmamentuꝫ diuinitatis potentia eſt formatuꝫ. Aquas enim eſſe ſuꝑ celos collocaq v